LƯU BÁ THỊNH giới thiệu LÊ HÀ

Cảm nhận  bài thơ:
CÁNH VÕNG XANH
Của nhà giáo, nhà thơ Lê Hà.
(Người viết: Lưu Bá Thịnh)
Đọc bài thơ: “Cánh võng xanh” trong tập thơ cùng tên
do nhà xuất bản Hội Nhà Văn ấn hành năm 2008 của nhà
giáo, nhà thơ Lê Hà tôi vô cùng xúc động:
Ngay từ cái tên của bài thơ”Cánh võng xanh” đã gây
nhiều ấn tượng trong tôi.
Chúng ta đều biết rằng đã là người Việt Nam ai cũng
trải qua thời kỳ be bé nằm nôi, lớn lên một chút được mẹ
bồng, mẹ bế trên chiếc võng đung đưa, lặng nghe tiếng ru
ngọt ngào có cánh cò bay lả bay la để chìm vào giấc ngủ
thần tiên.
Trưởng thành lên ta thực sự được nằm đung đưa trên
những chiếc võng đay, võng gai, võng nylon, võng dù,
võng bạt. Đi chiến trường, người chiến sĩ được phát áo,
quần, võng, tăng, dày, mũ, bi đông, bao gạo, ba lô và
khẩu súng trường.
Tất cả giúp người linh dũng cảm hành quân trên mọi
miền tổ quốc, trong rừng Trường Sơn hay những bản làng
xa xôi đi tìm diệt quân thù.

2
Nếu chẳng may người chiến sĩ hy sình, những vật dụng
trên trở thành kỷ vật vô giá cho người thân chiến sĩ, cho
tổ quốc, non sông.
Là một nghệ sĩ dương cầm tinh tế, được đào luyện
chuyên sâu trong cái nôi sư phạm và gần cả một đời
người dạy học và đợi chờ sắt son, nhà thơ đã chọn kỷ vật:
chiếc võng màu xanh - màu áo thân thương của anh bộ
đội cụ Hồ.
Tinh tế nhất là nhà thơ tiếp tục thay từ chiếc võng thành
cánh võng: vừa gợi mở sự bay lượn của cánh cò trong lời
ru của mẹ, cánh thiên thần nâng bổng con người trong
hạnh phúc lứa đôi, rất đỗi thân thương, mà diệu kỳ bay
bổng chất thơ.
Từ sự suy nghĩ thấu đáo và chỉn chu ấy, từ tình yêu
chân thành, thấm đậm tình nghĩa thuỷ chung son sắt, nhà
thơ diễn đạt mọi cung bậc tình cảm của mình qua hình
tượng cánh võng.
Ngay khổ thơ đầu:
“Anh để lại cho đời cánh võng xanh
Trưa hè xôn xao em, gió gọi
Đường Trường Sơn dặm dài… em đợi
Cánh võng hai đầu nút sẹo – nhớ thương”
Nhà thơ diễn tả mối tình của mình thật cô đọng, ngắn
gọn, dung dị mà rất sâu sa. Từ cánh võng xanh- vật kỷ

3
niệm thiêng liêng của người chiến sĩ để lại không chỉ cho
Lê Hà mà còn cho xâ hội.
Hình ảnh cánh võng xanh cùng anh chiến sĩ hành quân
trên dặm dài đườngTrường Sơn mà nhà thơ hình dung ra
qua ngọn gío trưa hè vẫy goi, xôn xao lòng người chờ đợi,
rất đỗi thân thương, đong đầy kỷ niệm.
Ôi sự nhớ thương đến mức kết thành vết sẹo thì thật
chân thành mà biết bao gắn bó keo sơn.
Đến khổ thơ thứ hai:
“Đường hành quân nghe tiếng võng tròng trành
Mồ hôi thẫm mơ cánh cò mẹ hát
Đất xót xa mùa xuân anh đi vắng
Nơi “ngã ba bom” giặc phá Cổ thành”
Tác giả dĩên tả sự hy sinh của người chiến sĩ, giữa trận
chiến khốc liệt, mà vẫn không hề bi lụy chỉ bằng mấy từ
“ngã ba bom”nơi giặc phá Cổ thành.
Hình ảnh cánh võng xanh tròng trành khi anh chiến sĩ
trên đường hành quân, người anh ướt đẫm mồ hôi, thành
tiếng hát mẹ ru, thành cánh cò bay lượn trong giấc mơ của
người chiến sĩ, là sự thấu hiểu sâu sa, là sự đồng cảm sâu
sắc của nhà thơ về ngươi yêu chiến sĩ thân thương của
mình, anh phải vượt qua biết bao gian khổ để đi chiến
đấu, nhưng vẫn không quên nghĩ về người mẹ kính yêu

4
Đến khổ thơ thứ 3
“Anh đi xa mấy mươi mùa hoa mai
Trong em vẫn một hình cánh võng
Bên tĩnh lặng, bên chiều nhạt nắng
Nhìn võng chao- thương nhớ mắc đăm đăm”
Đọc khổ thơ này ta nhận thấy tác giả diễn tả thời gian
trôi bằng cụm từ “mấy mươi mùa hoa mai”, tình yêu sắt
son của mình qua hình ảnh “vẫn một hình cách võng”.
Nơi yên nghỉ của chàng trai thì”tĩnh lặng”, phía nhà thơ
đợi chờ thì đã ở tuổi xế chiều bóng nắng nhạt phai.
Đặc biệt hình ảnh “nhìn võng chao” mà tác giả “thương
nhớ” cứ “mắc” đăm đăm ta thấy năng khiếu chọn từ, chọn
hình ảnh của tác giả đã đạt đến dỉnh cao của việc sủ dụng,
sắp xếp hình ảnh, ngôn ngữ trong thơ.
Đọc đến khổ thơ cuối cùng:
“Tiếng gọi Trường Sơn-vọng mãi suốt đời nhau
Cánh võng xanh đỡ lưng ta thuở nào
Yêu chiếc võng trong lòng em canh cánh
Thương lỡ một đời… mình - võng mắc trong nhau…”
Một lần nữa ta nhận thấy nhà thơ Lê Hà vẫn sừ dụng tài
tình về hình tượng cánh võng để dĩên tả khái quát tình
yêu âm thầm mà nồng nhiệt, kiên trinh của mình. Tiếng
gọi Trường Sơn là tiếng gọi thiêng liêng của tổ quốc tới

5
tất cả mỗi người dân khi tổ quốc lâm nguy, đặc biệt với
lớp trẻ, nó vọng mãi suốt đời nhau.
Từ thuở cánh võng xanh đỡ lưng đôi bạn trẻ mới yêu
nhau trong mối tình đầu đến cảnh chia xa vì chàng trai
người yêu chiến sĩ phải lên đường đánh Mỹ. Chính vì vậy
cánh võng xanh càng được yêu quý thân thương.
Nhưng chiến tranh đã cướp đi những người chiến sĩ,
cướp đi hạnh phúc của bao phụ nữ đang tuổi thương yêu,
xinh đẹp như nhà thơ . Đó là tội ác của chiến tranh .
Mặc dù sự hy sinh của các chiến sĩ là để cho tổ quốc
được thống nhất, non sông liền một dải. nhân dân được
sống trong hoà bình, hạnh phúc ấm no. Nhưng nhà thơ
vẫn canh cánh một nỗi buồn vì thương lỡ một thời tuổi trẻ
thưc sự hạnh phúc, đắm say nhau. Dù chàng trai đã đi xa,
nhưng Lê Hà vẫn khẳng định tự chọn cho mình suốt đời -
Võng mắc trong nhau.
Bình Minh ngày 7/7/26