TÁC GIẢ QUEN THUỘC
BÀI VIẾT MỚI
THƠ PHẠM CÔNG TRỨ
Ngày: 19-01-2026THƠ BÙI MINH TRÍ
Ngày: 19-01-2026NGUYỄN XUÂN LỘC giới thiệu
Ngày: 19-01-2026TRUYỆN NGẮN của ĐẶNG XUÂN XUYẾN
Ngày: 19-01-2026VŨ NHO giới thiệu
Ngày: 19-01-2026VỀ CUỐN "KẺ NẰM NGƯỜI NGỒI" CỦA NGUYỄN THẾ HÙNG
Ngày: 18-01-2026THÁI XUÂN NGUYÊN dich S. ESENIN
Ngày: 18-01-2026CÔ BẢO NGỌC giới thiệu
Ngày: 18-01-2026
PHẢN HỒI MỚI
VŨ NHO 085 589 0003
CÁM ƠN BÁC ĐỖ CHIÊU ĐỨC!RẤT THÚ VỊ VÌ BÁC ĐÃ CUNG CẤP TƯ LIỆU VỀ ÔNG LÝ THÂN.CHÚNG TÔI ĐÃ TỪNG CÓ CUỘC THẢO LUẬN VỀ BÀI CA DAO "CÀY ĐỒNG...". TÔI SẼ GỬI CHO BÁC ĐỖ CHIÊU ĐỨC ĐỂ ...Đinh Y Văn
Bài viết của bác Vũ Nho MỞ…CHẶT QUÁ! Vẫn xin phép bác bày tỏ cảm tính (100%) của một bạn đọc. Gạch đầu dòng thứ ba bác viết “Khả năng cuối cùng mới là…”, có ý xếp thứ tự ba khả năng (?). Nếu đúng như ...VŨ NHO 085 589 0003
CÁM ƠN TS NGUYỄN VĂN HOA VỀ BÀI DỊCH! ĐẶC BIỆT LÀ CHÚ THÍCH KĨ VỀ PROMETE! TBT VŨ NHOVŨ NHO 085 589 0003
BÀI ĐÃ ĐĂNG Ở VĂN NGHỆ CÔNG AN NGÀY 4/12/2025. CÁM ƠN NHÀ VĂN NHƯ BÌNH VÀ BAN BIÊN TẬP!VŨ NHO 085 589 0003
KÍNH MỜI MỌI NGƯỜI ĐÁNH GIÁ BÀI BÌNH CỦA AI VÀ CỦA VŨ NHO. ÍT NHẤT CŨNG THẤY RÕ LÀ NGƯỜI ( VŨ NHO) THUA AI VỀ THỜI GIAN! HƠN 180 PHÚT SO VỚI HƠN 1 PHÚT!VŨ NHO 085 589 0003
CÁM ƠN NHÀ THƠ CHỬ THU HẰNG VỀ MỘT BÀI THƠ HAY! TBT VŨ NHO Đang truy cập: 28
Trong ngày: 515
Trong tuần: 830
Lượt truy cập: 1334676
NHÀ VĂN THÁI BÁ TÂN nghĩ về NGHỆ THUẬT
Các bác đã bao giờ tò mò tìm đọc thơ của những người được giải thưởng, Quốc gia, HCM và đủ các loại khác chưa nhỉ? Cả của những người tự cho mình tiên phong, hiện đại, viết thơ không vẫn, không chấm phẩy hay viết hoa. xuống dòng.
Chắc có người sẽ nói không hiểu gì vì không đủ trình độ.
Đây là ý kiến của tôi về vấn đề này, qua 2 bài. Một bài tản văn văn xuôi và một bài thơ tám chữ. Các bác đọc cho biết.
*
VỀ NGHỆ THUẬT – 1
Tản văn
Mới đây có ông bác sĩ người Anh bỏ ra 33 nghìn đô-la để mua một bức tranh sơn dầu thuộc trường phái hiện đại. Hiện đại đến mức trên bức tranh ấy không có gì khác ngoài màu trắng của toan vẽ! Người mua tuyên bố đây là một tác phẩm tuyệt đẹp xứng đáng với chừng ấy tiền ông ta bỏ ra. Còn hai người bạn thân của ông thì bảo ông điên rồ, dở hơi, vân vân. Cứ thế họ tranh cãi nhau về "giá trị nghệ thuật". Không ai chịu ai, cuối cùng dẫn đến ẩu đả.
Chuyện tưởng như đùa nhưng có thật. Dựa theo đó, người ta đã viết một vở kịch có tên là "Nghệ thuật" đang được trình diễn ở sân khấu Luân Đôn và một số nơi khác. Cũng có thật cả việc những "bức tranh" trừu tượng do voi vẽ hoặc súng phun mực trẻ con té bẩn mà thành, có giá nhiều nghìn đô-la.
Thị hiếu mỗi người một khác, tất nhiên, và giá trị tác phẩm nghệ thuật, cứ cho bức tranh không vẽ gì kia là một tác phẩm nghệ thuật, phụ thuộc vào thị hiếu của từng người cụ thể. Tất nhiên ông bác sĩ kia có quyền tiêu tiền theo cách ông ta muốn.
Tôi là người bảo thủ, không chỉ trong hội họa mà cả văn chương, âm nhạc và kiến trúc. Có thể đó là hạn chế và thiệt thòi vì tự tôi tước đi của mình cảm thụ cái đẹp của sự mới mẻ không khuôn phép. Nhưng như người khác, tôi cũng có quyền giữ cho mình cách đánh giá riêng về nghệ thuật.
Tôi có dịp đi nhiều nước, thăm nhiều bảo tàng danh tiếng thế giới. Mỗi lần đứng trước một tác phẩm trừu tượng, siêu hiện đại kiểu vừa nói, tôi luôn cảm thấy lúng túng không biết nên nghĩ gì. Tôi không có lý do nào để phủ nhận chúng. Chẳng qua không thích, đơn giản thế thôi. Và tôi bỏ đi. Tuy nhiên, lần nào trong đầu vẫn quanh quẩn mãi câu hỏi mà đến bây giờ vẫn không trả lời nổi: Phải chăng đó là những tác phẩm nghệ thuật đích thực, xứng đáng với lời khen và cái giá của người đời? Còn tôi do ngu dốt nên không nhận ra giá trị của chúng? Thường những lúc ấy tôi lại nhớ đến câu chuyện cổ tích nổi tiếng của Andersen về ông vua cởi truồng.
Xin thêm một ý nhỏ: Nếu để ý, ta sẽ thấy hiện nay số lượng họa sĩ vẽ tranh trừu tượng rất nhiều, còn người vẽ theo phong cách cổ điển (với nghĩa giống thật) thì ít hơn hẳn. Chắc phải có lý do của nó. Trong số những người tôi quen biết, không ít người xưa nay vốn xa lạ với hội họa bỗng dưng đổi nghề thành họa sĩ. Họ cũng mở triển lãm và đôi khi bán được tranh. Có điều tôi chưa thấy người nào giữa chừng chuyển sang chơi nhạc cổ điển. Chơi pianô như Đặng Thái Sơn chẳng hạn. Để có thể bước lên sân khấu, Đặng Thái Sơn phải tập đàn mỗi ngày từ sáu đến mười giờ liên tục trong hai mươi năm. Ít nhất cũng phải mười lăm năm.
Tháng trước tôi nghịch, lấy toan vẽ của vợ tôi (cũng một dạng họa sĩ nhưng may chỉ vẽ phong cảnh), bôi nhăng nhít các màu lên đó, đặt cho cái tên cũng nhăng nhít không kém, rồi đóng khung đẹp treo lên tường. Mọi người xem không nói gì. Nhưng cũng có người khen đẹp.
*
ÔNG VUA CỞI TRUỒNG
1
Đầu tháng trước có một ông họa sĩ,
Bạn sơ sơ, rủ tôi đến Hàng Bài
Dự triển lãm tượng tranh ông người ý
Mà truyền thông và trong giới ai ai
Cũng ngợi khen như tài năng tuyệt mỹ,
Người đi đầu của trường phái vị lai.
ừ thì đến - và nhìn tranh, ngắm tượng,
Tôi cứ thấy buồn buồn, pha chút ngượng.
2
Tôi làm thơ, không am tường hội họa,
Tuy cũng không đến nỗi chẳng biết gì,
Nhưng xem tranh của rất nhiều tác giả,
Tôi, thực tình, không thích lắm. Nhiều khi
Còn tự hỏi: Hay mình ngu dốt quá
Mà mù mờ không hiểu, lại hoài nghi:
Hay không lẽ người ta đang đánh đố,
Để che giấu cái bất tài của họ?
3
Đây, trước tôi - những bức tranh đủ cỡ,
Đóng trong khung trang trọng, đủ sơn dầu
Và thuốc nước, với các tông sặc sỡ,
Vẽ đủ hình kỳ dị. Ngắm hồi lâu
Mà chẳng hiểu là hình gì, tôi sợ
Ông bạn mình cũng chẳng hiểu gì đâu.
Thế mà ông, như mọi ngưòi, khen đẹp.
Tôi cũng phải gật gù cho phải phép.
4
Đẹp thật ư, những mảng màu nham nhở?
Những hình nhân méo mó, những con bò
Mà chẳng giống loài bò, trông thật sợ
Với bốn sừng, ngậm điếu thuốc rất to?
Tên tác phẩm: “Cánh đồng quê rực rỡ”,
Nhưng cánh đồng là bãi cát màu tro.
Có thể nói là xem thường khán giả,
Thế mà khách ai cũng khen, thật lạ.
5
Khen nhiều nhất, tất nhiên, là họa sĩ.
Họ vẽ tranh na ná thế, khi bình,
Họ viện dẫn nhiều trào lưu, triết lý
Bằng những lờỉ rất tối nghĩa, thông minh.
Phần lớn khen vì đơn thuần họ nghĩ
Nếu không khen, người khác sẽ chê mình.
Tôi xin kể, nhân đây, câu chuyện nhỏ,
Để bạn biết tôi nghĩ gì lúc đó.
6
Xưa, ngày xưa, có ông vua vĩ đại,
Vua ra vua, ai trái lệnh - chém đầu.
Giỏi thu thuế, giỏi đánh nhau, trái phải
Vua bất cần, và nổi tiếng từ lâu
Là thích diện như như đàn bà, con gái,
Quên rằng mình là một đấng mày râu.
Nghe kể lại, thú vui này vô bổ
Ngốn của vua một phần ba ngân khố.
7
Rồi một hôm có hai anh chàng trẻ,
Hai đại ca lừa bịp ở nước này,
Đến gặp vua, nói rằng mình có thể
Dệt “lụa trời”, thứ đẹp nhất xưa nay -
Mỏng, rất mịn, rất dịu dàng, rất nhẹ,
Nhẹ và mềm như làn gió đang bay.
Quan trọng nhất: Nó muôn màu lộng lẫy,
Nhưng ai ngốc thì sẽ không nhìn thấy!
8
“Hay, hay lắm! - vua kêu lên . - Thật tuyệt!
Đúng khi ta cần áo mới cho mình.
Có áo ấy, bây giờ ta sẽ biết
Quan trong triều ai ngu ngốc, thông minh!”
Hai tên bợm được vua ban phẩm tiết
Cùng bạc vàng, được lưu lại trong kinh
Để làm việc ngày đêm không mệt mỏi
Dệt cho xong chiếc áo kia đã nói.
9
Thế mà chúng, trong ngôi nhà rất rộng,
Cửa đóng im, chỉ nằm ngủ suốt ngày.
Quan đến hỏi, chúng giả vờ ‘lao động’,
Vờ miệt mài kéo tơ sợi luôn tay.
Rồi hỏi quan đang nhìn khung cửi trống:
“Ngài cho rằng nó đẹp nhất xưa nay?”
Quan ngạc nhiên không thấy gì, vẫn nói:
“Vâng, đẹp lắm! Đẹp không sao tả nổi!”
10
Đúng ba tháng mười ngày sau, lễ phép,
Chúng dâng vua chiếc áo lụa diệu kỳ.
Vua lập tức thốt lên: “Chao, thật đẹp!”
Tuy nghĩ thầm:”Mình thuộc loại ngu si?”
Còn các quan thì tranh nhau, tội nghiệp,
Khen hết lời. Một tiến sĩ uy nghi
Còn viết cả một công trình đồ sộ
Về chiếc áo mà thực ra không có.
11
Hai tên bợm yêu cầu vua mặc thử -
Tội ông vua trần như nhộng. Thế là,
Vua phơi hết chiếc bụng to đại bự
Cùng nốt ruồi chi chít mọc trên da.
Quan tể tướng, không một giây lưỡng lự,
Vội dẫn đầu đoàn người lớn đi ra,
Vì ngài nghĩ: áo của vua đẹp thật,
Thì công chúng phải được xem tận mắt.
12
Thế là vua, trên người không mảnh vải
Cứ bước đi giữa các phố, tồng ngồng.
Dân ngơ ngác nhìn đức vua vĩ đại,
Vua mỉm cười, luôn ưỡn bụng. Đám đông
Được một bữa thầm cười vua thoải mái.
Không người nào dám nói thật, ồ không,
Ai cũng khen áo vua, đâu dại dột
Nói ngươc lại để bị chê ngu dốt!
13
Và rồi bỗng, giữa biển người lặng lẽ,
Do hồn nhiên, một thằng nhóc nhà nào,
Thật ngu dốt, không nghe lời bố mẹ,
“Vua ở truồng! - nó kêu lớn. - Vui sao!
Hãy nhìn kia, vua ở truồng!” Thật tệ,
Cả biển người nín lặng, khẽ xôn xao,
Rồi tất cả cùng đồng thanh: “Đúng vậy,
Vua ở truồng! Vua ở truồng! Thế đấy!”
14
Do không thể đem mọi người chém hết,
Vua bắt quan tể tướng cởi áo quần.
Các quan khác làm theo vì sợ chết.
Và rồi ngài ra lệnh bắt thần dân
Nộp thêm thuế, ai không nghe sẽ giết,
Thuế ruộng vườn, thuế củi, thuế dầu ăn...
Hai tên bợm thì phải đem treo cổ.
Nhưng chúng trốn từ rất lâu trước đó.
15
Giờ nói tiếp đề tài tranh, hoạ sĩ.
Chúng ta xem, lặng lẽ, chẳng chau mày
Trước những hình rất nhố nhăng, quái dị,
Ta âm thầm chấp nhận thế xưa nay.
Hay ta sợ nói ra không tế nhị,
Sẽ bị cười, bị chê ngốc, thơ ngây?
Hay phải chờ thằng nhóc con vô lễ
Sẽ nói to như chuyện trên tôi kể?
Hà Nội, 28 tháng Tư, 2009.
*
In bài viết
Phản hồi
Người gửi / điện thoại
BẢN QUYỀN THUỘC CÂU LẠC BỘ VĂN CHƯƠNG
Địa chỉ: số 9 Nguyễn Đình Chiểu - Hai Bà Trưng - Hà Nội
Chịu trách nhiệm xuất bản: Nhà thơ Nguyễn Thị Mai
Tổng Biên tập: N.văn, LLPB - P.giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nho
ĐIỆN THOẠI & EMAIL LIÊN HỆ