VŨ NHO dịch

Maia Borixova

         GÃ ĐIÊN TIỀN NHIỆM

Sergey Mitrofanov ở tuổi mười hai đã là một cậu bé hoàn toàn tự lập. Nếu có lỡ tham gia vào mấy trò nghịch dại đáng nghi ở trường, khi bị xem xét làm rõ, cậu chưa bao giờ chống chế kiểu như mình bị dụ dỗ hay "mọi người sao thì tôi vậy". Mà nói thế thì cũng chẳng ai tin, vì mọi người đều biết rõ: Sergey Mitrofanov luôn sống bằng chính cái đầu của mình.

Kẻ Điên trước đó lần đầu tiên cắt ngang đường đời của Mitrofanov Sergey vào mùa đông, trong kỳ nghỉ đông của trường. Tuy nhiên, "đường đời" là một cụm từ quá kêu và không chính xác. Thực ra là đang nói về đường trượt tuyết.

Mitrofanov Sergey đi dọc theo lối mở trong rừng trên một đường trượt tuyết đã được nén chặt. Đôi ván trượt lướt đi nhẹ nhàng và nhanh chóng, như chạy trên đường ray. Ngày mùa đông ngắn ngủi đã bước sang nửa sau. Xung quanh vắng bóng người và yên tĩnh.

Đột nhiên, Mitrofanov Sergey chú ý thấy một vết trượt tuyết rẽ ngoặt quyết đoán vào bụi rậm. Ai đó vừa mới rời khỏi lối đi, chui qua một cành thông phủ đầy tuyết và đi vào rừng mà không biết đi đâu và để làm gì. Mitrofanov Sergey đứng ngẫm nghĩ một lúc. Bồi hồi rồi bất ngờ cho chính mình, cậu cũng chui qua cành thông, chạm đầu vào cành làm cho một lượng tuyết lớn đổ xuống cổ áo.

Chẳng mấy chốc cậu nhận ra rằng người mà cậu đi theo đúng là một kẻ điên nào đó... Vết trượt của hắn uốn lượn quanh các gốc cây, đôi khi dừng lại, in sâu vào tuyết vết ván trượt và đường tròn của gậy trượt, rồi lại đổi hướng mà không có lý do rõ ràng... Trong khi đó tuyết ngày càng xốp hơn, bụi rậm ngày càng rậm rạp không lối thoát. Sau đó vết trượt bò qua một cái rãnh mà Mitrofanov Sergey quyết định vượt qua bằng "kiểu leo thang", nhưng cậu bị trượt chân và ngã tay xuống vùng nước ám mùi hóa chất ấm áp ẩn dưới lớp băng mỏng. Tay áo jacket của cậu bị ướt sũng đến tận cùi tủy.

Mitrofanov Sergey tự chửi mình ngu ngốc, nhưng quay lại thì có vẻ còn ngu ngốc hơn, nên cậu tiếp tục lê bước trong rừng, trong đầu thầm đe dọa Kẻ Điên đủ mọi hình phạt, đồng thời van xin hắn sớm đi ra chỗ khu vực trống trải hơn.

Rừng cuối cùng cũng thưa dần, và Mitrofanov Sergey thấy mình đang ở trên một ngọn đồi mà cậu đã biết rõ từ lâu. Bên phải là một con dốc dài, dốc đứng nhưng có thể trượt xuống ngay đường dẫn vào làng và ra ga tàu. Còn bên trái thì trượt xuống từ ngọn đồi này rất nguy hiểm, vì ở đó vừa có vực thẳm, vừa có hố sâu, còn phía dưới thì chập chờn cây thông khổng lồ và cột điện thoại.

Và lúc này Mitrofanov Sergey cảm thấy có điều bất ổn: vết trượt của Kẻ Điên rẽ sang trái và lao dốc thẳng xuống dưới.

Một giọng nói bên trong Mitrofanov Sergey bảo cậu: "Hắn là một kẻ tâm thần không bình thường! Hắn không thể là tấm gương cho mi!"

Một giọng nói khác bên trong Mitrofanov Sergey vang lên: «Hắn ta dám, còn cậu lại không dám sao? Cậu kém cỏi thế à...»

Mitrofanov Sergey rẽ trái, tiến lại gần bờ vực và không chút chần chừ, để không cho nỗi sợ hãi lấn át, cậu lấy gậy trượt tuyết đẩy mạnh.

Cậu bị ngã khi đã tới chỗ bằng phẳng, sau khi đã bay qua hố sâu một cách êm đẹp và may mắn tránh được cây thông lẫn cột điện. Còn "Kẻ Điên Trước Đó" thì đã ngã từ sớm hơn! Khi đó, có vẻ như người ấy đã làm mất ván trượt: xuống tận chân núi là những dấu hằn sâu của đôi giày boot.

«Ước gì được nhìn thấy mặt cậu, đồ gàn dở», — Mitrofanov Sergey nghĩ bụng một cách vui vẻ, không còn chút giận dữ nào khi trên đường trở về thành phố bằng tàu điện.

Một phần kỳ nghỉ hè Mitrofanov Sergey ở cùng cha mẹ, còn đến đợt trại thứ ba thì cậu được gửi vào trại thiếu niên tiền phong. Trại nằm biệt lập, cách xa ga tàu và làng mạc, xung quanh chỉ thấy độc nhất một ngôi nhà gỗ. Ngay buổi sáng đầu tiên, khi chạy ra tập hợp, Mitrofanov Sergey đã nghe thấy tiếng trẻ con khóc. Tiếng khóc phát ra từ cửa sổ ngôi nhà gỗ, trên bậc thềm cửa có một con chó vẻ ngoài rất dữ tợn đang ngồi. Hễ có ai định tiến lại gần cổng, con chó lại gầm ghừ đe dọa.

Các bạn kể cho Mitrofanov Sergey nghe rằng ở đó có một ông lão cô đơn sống một mình, mùa đông ông làm bảo vệ cho khu trại. Mùa hè, con gái ông mang theo em bé sơ sinh về chơi nhưng lại bị bệnh và phải đưa đi viện, thành ra ông lão cứ phải thức dậy từ bình minh vội vã vào làng lấy sữa. Còn đứa bé thì ở lại với con chó.

— Mọi người không nghĩ ra việc thay phiên nhau đi lấy sữa giúp ông sao? — Mitrofanov Sergey hỏi.

— Thay phiên nhau thì ông lão không đồng ý, — mọi người đáp. — Con chó thấy người lạ nào cũng sủi gâu gâu, đứa bé lại tỉnh giấc rồi khóc thét lên. Mà nếu tập cho con chó quen với tất cả mọi người thì sau này nó làm sao làm chó trông nhà được nữa?

— Nghe nói ở đợt trại đầu tiên có một kẻ điên, — các bạn nói thêm, — ngày nào cũng chạy vào làng mang bình đi lấy sữa trước buổi tập hợp. Nhưng những kẻ kỳ lạ như thế thì triệu người mới có một...

Lúc này Mitrofanov Sergey hiểu rằng mình lại vướng vào rắc rối rồi. Cậu gõ cửa cổng nhà ông lão, nhờ ông chỉ cho biết lấy sữa ở đâu và dặn ông cứ để sẵn chiếc bình nhỏ ra ngoài từ buổi tối. Con chó tiến lại gần Mitrofanov Sergey mà không hề sủa, nó lặng lẽ ngửi cậu rồi dè dặt vẫy vẫy cái đuôi.

Suốt ca làm, Mitrofanov Sergey dậy từ lúc gà gáy, chạy ra làng, rồi trên đường về còn kịp tắm sông. Đến cả con gái ông lão cũng đã ra viện, không còn cần đến những chuyến đi này nữa, nhưng Mitrofanov Sergey đã quen và muốn duy trì...

Còn ở chuyến đi "Gã điên" trước đó, cậu lại muốn nhìn ngó xung quanh.

Trở về thành phố, Mitrofanov Sergey không hề thay đổi những thói quen đã luyện được: cậu vẫn dậy từ những tiếng còi báo thức đầu tiên trên đài, tập thể dục ngoài ban công, rồi vào tắm vòi sen. Ban đầu nước phải xả từ từ để lạnh dần, sau đó nước lạnh ngay lập tức, rồi Mitrofanov Sergey chuyển sang chà xát người bằng tuyết.

Vào một buổi sáng tối trời và buốt giá, một giọng nói thảm thiết từ trên cao gọi Mitrofanov Sergey: — Cậu bị điên thật đấy à? Mùa đông thế này mà cậu định tập thể dục cả mùa sao?

Mitrofanov Sergey tiến lại gần lan can ban công và ngẩng đầu lên. Ở tầng trên, một thằng bé tóc tai bù xù, mặt xanh lét vì lạnh và dữ tợn như quỷ đang nhô người qua lan can nhìn xuống cậu.

— Nhưng hình như cậu cũng đang tập thể dục mà? — Mitrofanov Sergey hỏi. — Tôi nghe thấy cậu thở hổn hển và giậm chân từ lâu rồi...

— Thì tôi làm theo cậu đấy, như một thằng ngốc...

— Chẳng ai ép cậu cả, — Mitrofanov Sergey nhận xét một cách hợp lý.

— À, hóa ra cậu làm được, còn tôi thì không dám chắc?! — cậu bé cáu gắt. — Còn tôi, nếu cậu muốn biết, đã nâng tạ đến năm mươi lần rồi đấy!

Cậu bé biến mất, còn Mitrofanov Sergey đi vào phòng tắm. Vừa dùng chiếc khăn lau cứng chà người, cậu vừa nhìn vào gương và bất giác thấy buồn cười: từ trong gương, "Gã điên" của cậu bé tầng trên đang nhìn lại cậu!./.

                               Vũ Nho dùng Gemini dịch từ tiếng Nga

Trong cuốn “Hành vi”, nxb Văn học Thiếu nhi. Leningrat, 1987