TÁC GIẢ QUEN THUỘC
BÀI VIẾT MỚI
THƠ ĐẶNG XUÂN XUYẾN
Ngày: 06-11-2026THƠ NGUYỄN NGỌC ĐẤU
Ngày: 06-11-2026VŨ NHO giới thiệu
Ngày: 06-11-2026BẰNG VIỆT dich thơ mình ra thơ TÂY
Ngày: 06-11-2026ĐỖ CHIÊU ĐỨC giới thiệu
Ngày: 06-11-2026BA ĐIỀU ƯỚC
Ngày: 05-11-2026HOÀNG LIÊN SƠN giới thiệu
Ngày: 05-11-2026THƠ PHAN THÀNH ĐẠT
Ngày: 05-11-2026
PHẢN HỒI MỚI
VŨ NHO 085 589 0003
CÁM ƠN ANH NGUYỄN BÁ CƯỜNG!ĐÂY COI NHƯ CUỘC TRAO ĐỔI HỌC THUẬT XUYÊN BIÊN GIỚI CỦA NHỮNG NGƯỜI LÀM NGHIÊN CỨU!GS TRẦN ÍCH NGUYÊN LÀ NGƯỜI CÓ NHIỀU CÔNG SỨC CHO VĂN HỌC VIỆT NAM!Đinh Y Văn
Cảm ơn Tổng biên tập! Tôi không chủ ý “vịnh mùa thu” mà chỉ mạo muội “vịnh”…bác Nguyễn Khôi. Giữa thực trạng dường như không “còn khoảnh trời nào để cho thơ”, bác Nguyễn Khôi vẫn có “Thu Hà Nội 2026”!vũ nho 085 589 0003
Hai bác cao tuổi vịnh mùa thu Bác khôi thấy nóng, bụi bay mù Bác Y Văn lại thấy trời man mát Hai bác khác mà CHUNG nét THU!Đinh Y Văn
Kính bác Nguyễn Khôi: THU NGUYỄN KHÔI 2026/ Hà Nội cuối thu vẫn đợi thu/ Mặc cho nắng nóng, bụi toang mù/ Lớp lớp cao tầng ngoi lên thở/ Nguyễn Khôi vẫn thấy khoảnh trời Thơ! ĐYVVŨ NHO 085 589 0003
VŨ NHO ĐƯỢC BIẾT LÊ THU PHƯƠNG QUỲNH LÀ CON GÁI CỦA TS PHẠM THU PHƯƠNG, THỨ NỮ CỦA THẦY PHẠM LUẬN, MỘT CHUYÊN GIA HÀNG ĐẦU VỀ VĂN HỌC TRUNG ĐẠI TỪNG CÔNG TÁC TẠI ĐHSP HÀ NỘI VÀ ĐHSP VIỆT BẮC. RẤ...VŨ NHO 085 589 0003
CÂU CHUYỆN THẬT CẢM ĐỘNG VỀ CỤ BÙI DUY TÂN!TÔI CÓ DUYÊN ĐỌC CUỐN "VĂN KHOA CHÂN DUNG KÍ" CỦA NHÀ VĂN HỮU ĐẠT, ANH ĐẠT KỂ CỤ TÂN CÓ SÁNG KIẾN "ĐỔ NƯỚC MỘNG GIƯỜNG". SAU NÀY CÁC CON CỤ MUA NHÀ CHO... Đang truy cập: 54
Trong ngày: 263
Trong tuần: 1669
Lượt truy cập: 2048602
MAI NAM THẮNG giới thiệu
RÓN RÉN VUỐT RÂU HÙM
Do điều kiện công tác, tôi may mắn được quen biết PGS-TS Phạm Quang Long và được thầy coi như “người bạn”, mặc dù tôi tự biết, tôi chưa xứng là học trò của ông, bởi học trò của ông nhiều người là thầy của tôi trên mọi nhẽ, mọi lĩnh vực.
Thời thầy Phạm Quang Long làm Hiệu trưởng trường ĐH KHXH & NV Hà Nội và Phó GĐ ĐHQG Hà Nội, tôi chỉ nghe danh ông qua các đồng nghiệp báo chí và văn chương, nhất là mấy nhà báo tên tuổi cùng cơ quan, vốn là đồng môn đồng khóa ĐHTH HN với thầy Long trước khi gác bút nghiên ra trận năm 1971.
Thầy Long không được gác bút nghiên ra trận, vì bố của thầy là LS chống Pháp, anh trai thầy là LS chống Mỹ. Thầy học giỏi, tốt nghiệp được giữ lại trường làm cán bộ giảng dạy. Sang Xanh Petecbua làm nghiên cứu sinh, thầy chọn đề tài là những nhân vật chính diện trong tác phẩm của một nhà văn đồng thời là nhà tư tưởng và nhà lý luận phê bình văn học Nga ở thế kỷ 19; tức là phải đọc hàng đống tác phẩm và tài liệu bằng thứ chữ viết và ngôn ngữ Slav cổ, là thứ mà ngay cả bọn ivan bản địa cũng rất ngán.
Bảo vệ thành công luận án PTS, thầy trở về trường tiếp tục làm cán bộ giảng dạy, làm cán bộ Phòng, Khoa rồi Hiệu trưởng nhà trường. Khi ĐHTH HN được/bị ghép với một số trường để thành ĐHQG HN, thầy được bổ nhiệm làm Phó GĐ.
Gần trọn thập niên đầu tiên của thế kỷ 21, PGS-TS Phạm Quang Long được điều về làm GĐ Sở VH-TT Hà Nội. Đây là thời kỳ HN sáp nhập với Hà Tây, văn hóa Tràng An “sáp nhập” với văn hóa Xứ Đoài, xây dựng văn hóa Thủ đô đi cùng nhiệm vụ xóa đói giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới… Rõ là công tác quản lý văn hóa ở Thủ đô thời kỳ này vô cùng khó khăn phức tạp. Chỉ riêng việc nhớ mặt nhớ tên 14 vị Phó GĐ Sở đã đủ mệt, chưa kể phải làm sao để các vị ấy đừng phục kích công kích phản kích đả kích thập diện mai phục.
Ấy thế mà liền 2 khóa thầy Long đứng mũi chịu sào, công việc dần dần ngon lành đâu vào đấy, để lại một nền tảng khả dĩ cho các thế hệ kế nhiệm tiếp tục xây đắp, trước khi thầy trở lại với nghề giáo, hình như vào năm 2012.
Thời ở ĐH Tổng hợp và ĐH Quốc gia HN, PGS-TS Phạm Quang Long đã thể hiện không chỉ giỏi chuyên môn mà còn là một nhà quản lý giáo dục xuất sắc. Làm GĐ Sở VHTT, thầy Long không chỉ thể hiện là một nhà quản lý văn hóa giỏi, mà còn là một ông quan mang phẩm chất sĩ phu hiếm có trong thời buổi nói thẳng, đứng thẳng là… dị nhân. Có rất nhiều dẫn chứng cho điều này, xin được kể vào dịp khác.
Nhưng thầy Long còn một năng khiếu sở trường nữa, mà phải sau khi thầy được nghỉ hưu, công chúng mới được biết, đó là viết văn. Gần chục năm “hoàn dân” (tính đến 2022), thầy Long đã xuất bản 5 tập tiểu thuyết vạm vỡ cả về số trang, khổ sách và tầm vóc nội dung: Đó là “Lạc giữa cõi người” (2016); “Bạn bè một thuở” (2017); “Cuộc cờ” (2018); “Chuyện làng” (2020); “Mùa rươi” (2022). Trong đó, tiểu thuyết “Bạn bè một thuở” là tác phẩm đầu tư đặt hàng của Bộ Quốc phòng và tiểu thuyết “Chuyện làng” đã được Giải thưởng chính thức Cuộc thi sáng tác văn học do Bộ CA và Hội nhà văn VN tổ chức 2 năm 2019-2020.
Ngoài ra, tác giả Phạm Quang Long còn có tập kịch “Nợ non sông” với gần chục kịch bản sân khấu, hơn một nửa trong số đó đã được nhiều đoàn nghệ thuật danh tiếng dàn dựng và giành được không ít giải thưởng tại các cuộc LH sân khấu khu vực và toàn quốc; cùng đó là 3 tập tản văn “Chuyện nhà Hóng” với đủ thứ chuyện thượng vàng hạ cám thường nhật, chuyện nào cũng nóng hổi thời sự và giàu tính triết luận…
Trong 5 cuốn tiểu thuyết kể trên, thì có 2 cuốn viết về đề tài nông thôn, đó là “Chuyện làng” và “Mùa rươi”. Người đọc dễ dàng nhận ra 2 tác phẩm này đều viết về cùng một ngôi làng và cũng có thể nói “Mùa rươi” là phần 2 của “Chuyện làng”. Thật vậy, “Chuyện làng” là những câu chuyện của một ngôi làng Bắc bộ những năm 1945-1975. Dĩ nhiên, “Chuyện làng” có không khí Cách mạng tháng Tám 1945, có những năm đánh Tây, có CCRĐ, có phong trào hợp tác hóa, có những nỗ lực và hi sinh của hậu phương lớn miền Bắc vì tiền tuyến lớn miền Nam… Trong ngôi làng ấy cũng có những anh nông dân khôn vặt láu cá, có những cán bộ dấm dúi chấm mút ăn vụng, có những xã viên “chân trong chân ngoài” v.v… Những người nông dân ấy của “Chuyện làng” tiếp tục hiện diện trong “Mùa rươi”, đồng hành cùng công cuộc chấn hưng “tam nông” trong sự nghiệp Công nghiệp hóa-Hiện đại hóa đất nước những năm đầu thế kỷ XXI… Theo đó, tất tần tật những hủ tục và mỹ tục của làng trong “Mùa rươi” đều chịu tác động mạnh mẽ của cơ chế thị trường. Cái xấu thì cộng hưởng công phá, cái đẹp thì phai nhạt lụi tàn, nhiều giá trị truyền thống bị đảo lộn… “Mùa rươi” cũng đặt ra rất nhiều vấn đề thời sự của nông nghiệp, nông dân và nông thôn hiện nay; đặc biệt là những cái được và những cái mất từ thực tiễn xây dựng nông thôn mới…
Tôi đang rất tâm đắc, toan hòng sẽ kiếm đủ bộ các tiểu thuyết đã xuất bản của thầy Phạm Quang Long để có được một tổng quan theo sở đọc của mình, đặng viết một cái gì đó về văn xuôi của thầy Long. Tỉ như cái giọng văn trần thuật “tinh quái” của ông; hoặc vốn sống nông thôn của một nhà văn gốc nông dân, nhưng đã hơn nửa thế kỷ sống ở thị thành; hoặc nữa là một bài viết về những món ngon Bắc Bộ trong tiểu thuyết của ông giáo mẫu mực mô phạm…
Đang hào hứng với những ý định như trên thì trước Tết Bính Ngọ, thầy Long lại lập “cú đúp” khiến tôi càng hào hức. Đó là sự kiện thầy ra mắt tiểu thuyết “Trưởng tộc” ngót nửa nghìn trang, được báo Văn Nghệ của Hội Nhà văn VN xếp thứ ba của top 9 tác phẩm ấn tượng nhất trong năm 2025; cùng đó là tiểu thuyết “Đối mặt” của thầy được trao Giải A cuộc thi văn học do Bộ Công an và Hội Nhà văn VN phối hợp tổ chức.
Tôi rất dị ứng với một vài người, hễ nghe bạn bè hay đồng nghiệp ra sách mới là xin được tặng. Cơ mà mua online thì tôi lại mù tịt công nghệ. Sực nhớ hôm thầy Long ra mắt “Trưởng tộc” ở Mễ Trì, Thiếu tướng Nguyễn Sinh Xô có nhắn tin rủ đi, nhưng tôi lại đang về quê giỗ chạp. Ông Xô là cựu Cục trưởng phòng chống ma túy của BTL Biên phòng, cựu SV văn khoa, đồng khóa với Thầy Long trước khi đi bộ đội. Thế là 28 Tết con ngựa, tôi mò đến nhà ông Tướng ma túy, nhân vật nguyên mẫu trong tiểu thuyết “Đối mặt” vừa được giải to của Thầy Long. Nhờ thế mà không chỉ mượn được cuốn “Trưởng tộc” của thầy Long ký tặng vợ chồng ông Xô, tôi còn được ông tặng thêm cuốn “Đối mặt” cũng vạm vỡ chẳng kém gì “Trưởng tộc”.
Không gian nghệ thuật của “Trưởng tộc” vẫn là cái làng “bé tí mà lắm chuyện” của “Chuyện làng” và “Mùa rươi”, có lẽ chính là ngôi làng bên dòng sông Hóa của tỉnh Thái Bình trước đây, nơi tác giả Phạm Quang Long được sinh ra và lớn lên. Và cũng có thể nói “Trưởng tộc” là tập 3 của bộ tiểu thuyết “Chuyện làng”, bởi vẫn ngôi làng ấy và dân làng ấy, với đủ thứ chuyện từ thời khai hoang lập ấp đến thời anh em ruột thịt đánh nhau chỉ vì xây tường quây vườn lấn sang nhau nửa viên gạch. Nội dung của tiểu thuyết “Trưởng tộc” xoay quanh câu chuyện của dòng họ Võ ở làng Hà, với những “chuyện họ” như: Giỗ chạp, cúng tế, thờ tự, xây lăng mộ… và có cả chuyện tranh giành cái chức “trưởng tộc” nữa… Chuyện họ Võ trong tập tiểu thuyết này, cũng là chuyện của bất cứ họ tộc nào ở bất cứ làng quê Việt nào. Chuyện họ tộc đan quyện với chuyện làng xã. Nổi cộm là sự xung đột giữa thế hệ những người ông người bà mong muốn giữ "đất lề quê thói" với lớp con cháu thời kinh tế thị trường, chỉ mong làm giàu thật nhanh và hưởng thụ thật nhiều mà đôi khi bất chấp cả luân thường đạo lý.
Tác giả Phạm Quang Long nhẩn nha kể chuyện làng, chuyện họ, cũng chính là kể chuyện người, chuyện xã hội thời đạo đức xuống cấp. Qua đó mà bày tỏ tấc lòng ưu tư trước thực trạng hồn cốt làng quê đang dần dần biến mất; cùng với những cây đa, bến nước, sân đình, lũy tre xanh… đang nhường chỗ cho sắt thép, bê tông và những thứ kiểu như thế, cả hữu hình lẫn vô hình…
(Giữ đúng lời hứa Mồng 7 Tết trả sách nên hôm nay mạo muội vuốt râu Hùm thầy Phạm Quang Long chút. Hôm nào đặt mua sách online thành công, cơ chừng lại "vuốt" tiếp.
In bài viết
Phản hồi
Người gửi / điện thoại
BẢN QUYỀN THUỘC CÂU LẠC BỘ VĂN CHƯƠNG
Địa chỉ: số 9 Nguyễn Đình Chiểu - Hai Bà Trưng - Hà Nội
Chịu trách nhiệm xuất bản: Nhà thơ Nguyễn Thị Mai
Tổng Biên tập: N.văn, LLPB - P.giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nho
ĐIỆN THOẠI & EMAIL LIÊN HỆ