NGUYỄN ĐÌNH NHỮ dịch

吳 時 志

NGÔ THÌ CHÍ

(1753 - 1788)

Ngô Thì Chí吳 時 志 (1753 - 1788) tự Học Tốn 學 遜, hiệu Uyên Mật淵 密, người xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông (nay thuộc huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội). Chưa rõ thân thế và sự

nghiệp, được biết ông làm quan đến chức Thiêm thự bình chương sự. Có thơ, văn trong “Ngô gia văn phái tuyển”.

寄 題 盤 阿 山

梁 馬 交 流 起 石 盤

懸 崖 拱 對 插 欄 杆

先 君 遺 跡 乾 坤 大

小 子 塵 跟 邂 逅 難

曉 嶺 煙 微 懷 煮 茗

秋 江 潦 靜 憶 觀 瀾

十 年 情 緒 憑 書 信

預 遞 尊 巢 一 請 安

吳 時 志

KÝ ĐỀ BÀN A SƠN

Lương Mã giao lưu khởi thạch bàn

Huyền nhai củng đối sáp lan can

Tiên quân di tích càn khôn đại

Tiểu tử trần cân giải cấu nan

Hiểu lĩnh yên vi hoài chử mính

Thu giang lạo tĩnh ức quan lan

Thập niên tình tự bằng thư tín

Dự đệ tôn sào nhất thỉnh an.

Ngô Thì Chí

________________________

Nguyên dẫn:

- Núi Bàn A ở bên cạnh tòa Hiến sát sứ xứ Thanh Hoa.

Dịch nghĩa:

GỬI ĐỀ NÚI BẢN A

Nơi sông Lương sông Mã giao nhau nổi lên một núi đá lớn

Chỗ đối diện trên sườn núi cheo leo đã xếp bậc như lan can

Di tích của đấng tiên quân, một bầu trời rộng lớn

Gót trần của đứa con nhỏ gặp lại thật khó khăn

Nhớ lúc nấu trà khi núi buổi sớm khói nhẹ

Nhớ khi xem sóng lúc sông mùa thu lũ êm

Mối tình đã mười năm chỉ nhờ thư tín

Xin dâng lên “động tôn nghiêm” một lời vấn an.

Dịch thơ:

GỬI ĐỀ NÚI BẢN A

Lương Mã giao nhau mọc núi lam

Sườn non đối diện xếp lan can

Tiên quân di tích một trời lớn

Con nhỏ gót trần bao khó khăn

Nhớ lúc nấu trà non khói nhẹ

Nhớ khi xem sóng nước thu nhàn

Mười năm tình ấy nhờ thư tín

Dâng “Động tôn nghiêm” câu vấn an.

1. Đ. N. 

旅 廛 敘 舊

南 北 天 涯 久 索 遊

萍 蹤 隨 處 各 沈 浮

別 來 刮 目 多 三 日

座 右 論 心 乍 兩 秋

笠 捋 此 行 均 客 地

衣 冠 故 土 是 中 州

兵 荒 莫 說 流 移 事

天 地 原 來 一 大 舟

吳 時 志

LỮ TRIỀN TỰ CỰU

Nam bắc thiên nhai cửu tác du

Bình tung tuỳ xứ các trầm phù

Biệt lai quát mục đa tam nhật

Toạ hữu luận tâm sạ lưỡng thu

Lạp loát thử hành quân khách địa

Y quan cố thổ thị trung châu

Binh hoang mạc thuyết lưu di sự 

Thiên địa nguyên lai nhất đại chu.

Ngô Thì Chí

_______________________

- Quát mục 刮 目: có nghĩa là banh mắt, ý nói banh mắt để nhìn nnhau cho rõ. Tam Quốc Chí: Lã Mông nói với Lữ Túc: "Sĩ biệt tam nhật, tức cánh quát mục tương đãi" (Kẻ sĩ biệt nhau ba ngày thì

cần phải banh mắt ra mà nhìn nhau lại). Ý nói cách nhau chỉ ba ngày thôi, trình độ hiểu biết cũng đã khác trước rồi, không thể nhìn nhau bằng con mắt như cũ được. 

Dịch nghĩa:

NƠI QUÁN TRỌ GIÃI BÀY NIỀM CỐ CỰU

Đã lâu rồi đi khắp hết cuối trời Nam Bắc

Dấu bèo đến đâu cũng đều chìm nổi

Xa nhau chỉ hơn ba ngày phải banh mắt mà nhìn lại nhau

Kề bên tâm sự chốc đã hai năm

Mũ nón ra đi đâu cũng là đất khách

Áo mão đất cũ vốn là miền trung châu

Lúc chinh chiến xin đừng nói đến việc dời đổi nữa

Trời đất vốn chỉ là con thuyền lớn.

Dịch thơ:

NƠI QUÁN TRỌ GIÃI BÀY NIỀM CỐ CỰU

Cuối trời Nam Bắc đã đi rồi

Bèo dạt đến đâu cũng nổi trôi

Xa cách ba ngày tròn mắt ngắm

Ngồi bên một thoáng mấy năm xuôi

Đâu đều quê khách ô dù đến

Xưa vốn Trung Châu áo mũ chơi

Thời chiến xin đừng dời đổi nữa

Đất trời vốn chỉ chiếc thuyền thôi.

1. Đ. N.
2.