NGUYỄN ĐÌNH NHỮ dịch

范 貴 適

PHẠM QUÝ THÍCH

(1760 - 1825)

Phạm Quý Thích 范 貴 適 sinh ngày 19 tháng 10 năm Canh Thìn (25-12-1760), tự Dữ Đạo 與 道, hiệu Lập Trai 立 齋, Hoa Đường 華 堂, Thảo Đường cư sĩ 草 堂 居 士, người xã Hoa Đường, huyện Đường An, tỉnh Hải Dương, nay thuộc xã Thúc Kháng, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. Phạm Quý Thích là một trong những tác gia Hán Nôm lớn giai đoạn cuối Lê đầu Nguyễn. Theo bản hành trạng do Chu Doãn Trí soạn, Phạm Quý Thích có trứ tác khá nhiều. Hiện còn biết được các

tác phẩm của ông như:

- Thảo Đường thi nguyên tập

- Lập Trai văn tập

- Tân truyền kỳ lục, v.v...

Phạm Quý Thích cũng là người làm bài Đề từ cho Đoạn trường tân thanh của Nguyễn Du. Riêng thơ, ông có khoảng 600 bài do Bùi Huy Bích bình duyệt và đánh giá rất cao. Tập văn Tân truyền kỳ lục gồm mấy thiên truyện khá đặc sắc.

衛 靈 山

天 王 鐵 馬 已 飛 龍，

宇 宙 靈 山 萬 古 宗。

雙 廟 中 間 藏 小 寺，

千 岩 萬 樹 只 青 松。

荷 香 曾 見 無 人 採，

虎 臥 傳 聞 有 客 衝。

來 禱 山 民 未 歸 去，

天 風 吹 雨 出 中 峰。

范 貴 適

VỆ LINH SƠN

Thiên vương thiết mã dĩ phi long,

Vũ trụ linh sơn vạn cổ tông.

Song miếu trung gian tàng tiểu tự,

Thiên nham vạn thụ chỉ thanh tùng.

Hà hương tằng kiến vô nhân thái,

Hổ ngoạ truyền văn hữu khách xung.

Lai đảo sơn dân vị quy khứ,

Thiên phong xuy vũ xuất trung phong.

Phạm Quý Thích

______________________

- Núi Vệ Linh: thuộc địa phận xã Vệ Linh, ngọn cao nhất ở giữa mang tên Sóc Sơn, có đền thờ Phù Đổng Thiên Vương (tức Thánh Gióng) tương truyền đó là nơi Thánh Gióng sau khi đánh tan giặc Ân đã cưỡi ngựa sắt bay lên trời.

Dịch nghĩa

NÚI VỆ LINH

Ngựa sắt của Thiên Vương hóa rồng bay lên trời

Núi Vệ Linh giữa vũ trụ thành tôn miếu muôn đời

Giữa hai tòa miếu là ngôi chùa nhỏ

Hàng vạn mỏm đá, hàng vạn cây chỉ một loài thông xanh

Hương sen từng thấy không ai lượm

Hổ nằm nghe nói có người tới thăm

Dân chốn sơn thôn đến lễ bái cầu đảo chưa về

Gió trời lùa mưa đi để lộ ngọn núi giữa.

Dịch thơ:

NÚI VỆ LINH

Ngựa sắt hóa Rồng bay vút trời

Linh thiêng núi Vệ đến muôn nơi

Giữa hai tòa miếu ngôi chùa cổ

Bên vạn đá cây thông thắm tươi

Từng thấy sen thơm không khách lượm

Đã nghe hổ phục có người khơi

Người dân đến lễ chưa về hết

Gió cuốn mưa đi ngọn giữa phơi.

1. Đ. N.
2.