TÁC GIẢ QUEN THUỘC
BÀI VIẾT MỚI
VĂN NGHỆ CHÀO MỪNG
Ngày: 25-07-2026BÙI QUANG THANH giới thiệu
Ngày: 25-07-2026TRUYỆN NGẮN THÁI BÁ TÂN
Ngày: 25-07-2026MAI NAM THẮNG giới thiệu HỒNG NGÁT
Ngày: 25-07-2026NGUYỄN VĂN BỈNH giới thiệu KIM BA
Ngày: 25-07-2026ĐẠI HỘI HỘI LHVHNT PHÚ THỌ
Ngày: 25-07-2026PHẠM TÂM DUNG giới thiệu
Ngày: 24-07-2026THƠ NGUYỄN QUANG TOẢN
Ngày: 24-07-2026
PHẢN HỒI MỚI
vũ nho 085 589 0003
CÁM ƠN NHÀ THƠ NGUYỄN ĐỨC BÌNH ĐÃ CỘNG TÁC! CHÚC ANH SỨC KHỎE, MAY MẮN!NGUYỄN ĐỨC BÌNH - ĐT :0969781942
Xin trân trọng cám ơn BBT Trang TÁC PHẨM VÀ BẬN ĐỌC !VŨ NHO 085 589 0003
NHÀ THƠ LỪNG DANH HỒI NÀONHƯ NHÀ NHIẾP ẢNH LỪNG DANHUNG DUNG ĐỘC HÀNH XE BUÝTCHẢ QUAN TÂM AI BIẾT HAY KHÔNG BIẾT!ẤY LÀ...PHẨM CHẤT...CÔNG DÂN!VŨ NHO 085 589 0003
Gay cấn thật chứ không đùa!May mà chú đã là Đảng viên!Hồi hộp phết!VŨ NHO 085 589 0003
THƯA CÙNG BÀ CON GẦN XAbÁC ĐINH Y VĂN NHÀ TALÀ DÂN GIA VIỄN VỐN LÀ ĐỒNG CHIÊMCHÚNG TÔI BỢI LỘI ĐÃ QUENVỀ MÔN CHÈO THUYỀN CHẲNG CHỊU KÉM AICHÈO TAY CŨNG ĐÃ KHÁ TÀICHÈO CHÂN ĐỘC ĐÁO CHẲNG AI SÁNH TÀY!vũ nho 085 589 0003
CÁM ƠN BÁC ĐINH Y VĂN ĐÃ CÒM VỀ CHUYỆN ...TÔI CÒM ANH TÂN TÔI CÓ THÓI QUEN ĐỌC DẦN VÀ GHI CẢM TƯỞNG...NẾU CẦN PHẢI GHI CŨNG LÀ MỘT CÁCH BÁO ĐI RẰNG TÔI ĐÃ ĐỌC...VÀ GHI LỜI BÌNH! Đang truy cập: 30
Trong ngày: 1490
Trong tuần: 6631
Lượt truy cập: 1749305
NGUYỄN VĂN CHIẾN giới thiệu
LOUIS ARAGON và "NOUS DORMIRONS ENSEMBLE" đầy LÃNG MẠN, GIẰNG XÉ của SIÊU THỰC
"Nous dormirons ensemble" (Chúng ta sẽ ngủ cùng nhau) trích từ tập “Chàng Điên Của Elsa” (Le Fou d'Elsa (1963) là một trong những bài thơ tình kinh điển của Louis Aragon dành cho nàng thơ Elsa Triolet. Tác phẩm mang vẻ đẹp của một bản tình ca dịu dàng nhưng ẩn chứa chiều sâu phê phán và những dấu ấn siêu thực tinh tế.
#1/ ARAGON VÀ ELSA
Louis Aragon và Elsa Triolet yêu và sống quá đỗi lãng mạn và cách mạng khi họ không chỉ là bạn đời, họ còn là những người đồng chí, là nguồn cảm hứng nghệ thuật bất tận của nhau suốt hơn 40 năm.
Thoạt kỳ thủy là tiếng sét ái tình tháng 11 năm 1928 tại quán cà phê La Coupole ở khu Montparnasse, Paris. Louis Aragon, nhà thơ lãng tử, thủ lĩnh của phong trào Siêu thực, gặp Elsa Triolet, một phụ nữ Nga gốc Do Thái xinh đẹp, thông minh, em gái của Lilya Brik (nàng thơ của nhà thơ Nga vĩ đại Mayakovsky). Để rồi Aragon viết: “Trước Elsa, tôi chẳng là gì cả. Nhờ có Elsa, tôi mới bắt đầu biết đến cuộc sống.” Và Elsa thành Nàng thơ vĩnh cửu của những bản tình ca trong Elsa's Eyes (Đôi mắt Elsa - 1942); Elsa (1959) và Le Fou d'Elsa (Gã điên của Elsa - 1963). Hình ảnh đôi mắt xanh của Elsa xuất hiện xuyên suốt như một biểu tượng của ánh sáng, sự cứu rỗi và niềm hy vọng giữa những năm tháng đen tối của lịch sử. Khi nước Pháp bị Đức Quốc Xã chiếm đóng, cả hai đều tham gia vào Lực lượng Kháng chiến Pháp (Résistance). Họ cùng nhau sống ẩn dật, viết báo chống Đức Quốc xã. Năm 1944, Elsa trở thành người phụ nữ đầu tiên đoạt giải thưởng văn học danh giá Prix Goncourt của Pháp với tác phẩm Le premier accroc coûte 200 francs. Họ chia sẻ sâu sắc về lý tưởng chính trị (cả hai đều là đảng viên Đảng Cộng sản Pháp) và cùng tin vào sức mạnh cải tạo xã hội của văn học.
Cái kết của một huyền thoại Elsa Triolet qua đời đột ngột vì một cơn đau tim vào năm 1970 tại điền trang của họ ởSaint-Arnoult-en-Yvelines. Sựra đi của bà là một cú sốc khiến Aragon hoàn toàn sụp đổ. Rồi đúng như lời hẹn ước trong bài thơ "Nous dormirons ensemble" (Chúng ta sẽ ngủ cùng nhau), khi Aragon rời cõi tạm năm 1982, và được an táng ngay cạnh Elsa trong khu vườn của điền trang chung, dưới bóng của những tán cây mà họ đã cùng nhau trồng. Cho đến nay, ngôi nhà của họ (Maison d'Elsa Triolet - Louis Aragon) đã trở thành một bảo tàng, một thánh đường của tình yêu và văn học dành cho những người hâm mộ trên khắp thế giới.
Các dòng thơ "Nous dormirons ensemble" của Louis Aragon là một lời tuyên bố sâu sắc, phổ quát về lòng tận tụy được viết cho vợ và nàng thơ của ông, Elsa Triolet. Bài thơ vượt lên trên cái gần gũi về thể xác đơn thuần, sử dụng hành động ngủ cùng nhau để tượng trưng cho một mối liên kết vĩnh cửu và sự hòa hợp không lay chuyển trước dòng chảy vô tình của thời gian.
#2/ BÀI THƠ
"Nous dormirons ensemble" là một khúc ca tuyệt đẹp về tình yêu vĩnh cửu, sự gắn kết tuyệt đối và sự chiến thắng của tình yêu trước thời gian và cái chết.
#a / CẤU TRÚC ĐIỆP KHÚC VÀ NHỊP ĐIỆU
Bài thơ được viết theo thể thơ tự do nhưng có cấu trúc vần luật rất chặt chẽ.
Dòng thơ "Nous dormirons ensemble"này đóng vai trò như một lời thề nguyện, một điệp khúc khép lại mỗi khổ thơ. Cụm từ "dormir ensemble" (ngủ cùng nhau) ở đây không chỉ mang tính chất thân xác mà mang một ý nghĩa tâm linh sâu sắc: ấy là sự bình yên, sự chia sẻ sự sống và thậm chí là cái chết (ngủ giấc ngủ ngàn thu bên nhau). Việc lặp liên tục cụm "Nous dormirons ensemble" nhấn mạnh tính chất tuần hoàn, bền vững của mối liên kết giữa họ, mang lại cho tác phẩm chất lượng của một câu thần chú hoặc một lời thề bất diệt.
Nhịp điệu dồn dập thể hiện ở việc liệt kê liên tiếp các từ đối lập ở khổ đầu (dimanche/lundi, soir/matin, minuit/midi, enfer/paradis) tạo ra một nhịp điệu khẩn trương, như nhịp đập của trái tim hay bước đi của thời gian.
Bài thơ được cấu trúc như một bài hát, dựa trên nhịp điệu nhất quán và các cặp câu đơn giản, có vần điệu thôi miên. Chất trữ tình này đã giúp nó được nhạc sĩ kiêm ca sĩ người Pháp Jean Ferrat phổ nhạc một cách nổi tiếng.
"Nous dormirons ensemble" là sự giải thoát khỏi bi kịch hiện thực do tác phẩm được viết trong giai đoạn Aragon trải qua những khủng hoảng về niềm tin chính trị và áp lực thời đại, bài thơ bị các nhà phê bình coi là một "sự trốn chạy". Việc lặp đi lặp lại điệp khúc "Nous dormirons ensemble" phản ánh nỗ lực tách rời khỏi thế giới hỗn độn bên ngoài để tìm về một "ốc đảo" yên bình. Tình yêu ở đây mang tính cứu rỗi, một tôn giáo thay thế khi các hệ giá trị khác sụp đổ.
Hóa ra, Aragon ở vào vị thế phụ thuộc và ám ảnh nỗi lo âu hiện sinh khi ông tự đặt mình vào trạng thái hoàn toàn phục tùng: "Anh giao trái tim mình vào tay em", "Miễn là em muốn". Giới phê bình chỉ ra rằng, đằng sau sự ngọt ngào là một nỗi sợ hãi tột cùng về sự cô đơn và cái chết. Việc "ngủ cùng nhau" không chỉ là sự hòa hợp thể xác, mà còn là mong ước đóng băng thời gian, một dạng "chết lâm sàng" tự nguyện để tránh né nỗi đau của dòng chảy thời gian mà ta gọi đời người ("human time").
# b / NÉT SIÊU THỰC
Sáng tác của Aragon có Giai đoạn đầu mang tính Siêu thực) (1897-1982) do ông là một trong những trụ cột của phong trào Siêu thực (Surréalisme) tại Pháp. Thời kỳ này, thơ của ông nổi loạn, phá vỡ các quy ước ngôn ngữ truyền thống và đi tìm những tầng sâu của tiềm thức.
Tiếp đến là Giai đoạn của thơ tình và hiện thực, khi Aragon rời bỏ chủ nghĩa siêu thực để theo đuổi phong cách hiện thực trữ tình, nhưng các yếu tố siêu thực vẫn ảnh hưởng đến cách ông mở rộng biên độ của trí tưởng tượng. Bài thơ này không còn là một giấc mơ điên rồ hay sự nổi loạn của tiềm thức, mà là giấc mơ về sự hòa hợp vĩnh cửu của tình yêu trong cõi thực và cõi mộng.
Nét Siêu thực ấy bộc lộ ở việc hầu như lược bỏ dấu câu, một căn tính nguồn gốc siêu thực và hiện đại. Làm thế khiến các câu chữ và khái niệm hòa quyện vào nhau một cách liền mạch, phản ánh dòng chảy liên tục, vô tận của tình yêu và sự vĩnh hằng.
Rồi siêu thực ở hình ảnh gợi cảm khi Aragon neo giữ lòng sùng kính trừu tượng của mình bằng những ẩn dụ thân mật, gần gũi. Chẳng hạn, “Je n'ai plus que toi de chemin/ J'ai mis mon cœur entre tes mains” (Ngoài em ra anh đâu còn lối rẽ đời nào khác/ Anh đặt trái tim mình vào đôi tay em ấm áp) hoặc "Le ciel est sur nous comme un drap" (Bầu trời phủ lên chúng ta như một tấm chăn), biến vũ trụ rộng lớn, đáng sợ thành một chiếc chăn ấm áp, che chở mà họ cùng chia sẻ, che chở cho chiếc giường của đôi tình nhân. Đây chính là ẩn dụ lạ hóa (Defamiliarization), một ẩn dụ siêu thực điển hình. Aragon kéo cái vô tận của vũ trụ (bầu trời) về đặt cạnh cái hữu hạn, riêng tư của chiếc giường ngủ, biến không gian vĩ mô thành tấm chăn ấm áp che chở cho đôi nhân tình. Nó biến tình yêu mang tính cá nhân thành một phần của vũ trụ. (đơn vị “drap” trong tiếng Pháp có các nghĩa tố chỉ vải vóc nói chung đến các vật dụng cụ thể trong đời sống hàng ngày như vải dạ/ vải len; vải bọc/ tấm trải (drap giường); khăn tắm/ khăn đi biển; tấm vải liệm (nghĩa tố này phù hợp với ý kiến phân tích của nhà thơ Nguyễn Hữu Thăng khi cho đây có thể ẩn dụ của vải liệm cho các lúc lâm chung cùng nhau của họ). Mà ta còn thấy, nhịp điệu bài thơ êm ái như một bài hát ru, nhưng ẩn sau đó là một cảm giác bất an dữ dội. "Ngủ cùng nhau" vừa là biểu tượng của sự bình yên, vừa mang hơi hướng của cái chết (giấc ngủ vĩnh hằng...).
Siêu thực ở chỗ ranh giới Thời gian và Không gian bị xóa nhòa. Trạng thái siêu thực thể hiện rõ qua sự đồng hiện: “C’était hier et c’est demain” (Là hôm qua và cũng là ngày mai), "Dù là Chủ nhật hay Thứ hai / Đêm hay ngày, nửa đêm hay giữa trưa". Aragon đập tan tính tuyến tính của thời gian vật lý, đưa tình yêu vào không gian của tiềm thức và giấc mơ – nơi quá khứ, hiện tại và tương lai nhập làm một lúc Aragon đặt tình yêu của mình vượt ra khỏi mọi quy luật vật lý.
và siêu thực là Không gian tuyệt đối vào thời đoạn ông bảo, dù là "thiên đường" (paradis) hay "địa ngục" (enfer), không gian không còn quan trọng khi hai tâm hồn đã hòa quyện. Đối với thi sĩ, không gian duy nhất còn tồn tại chỉ là "em": “Je n'ai plus que toi de chemin” (Anh chẳng còn con đường nào khác ngoài em) - Elsa vừa là định mệnh, vừa là đích đến duy nhất. Không gian cũng bị xóa nhòa biên giới qua lời khẳng định yêu thương "dans l'enfer ou le paradis" (dù ở địa ngục hay thiên đường). NHẽ này phản ánh khái niệm "Điểm tối cao" (Point Suprême) của André Breton – nơi các mặt đối lập không còn mâu thuẫn. Siêu thực là khi tình yêu vượt lên trên các phán xét luân lý thông thường.
Mà văn học châu Âu (Anh, Pháp, Nga...) có motif “trở về” lảng bảng mọi cốt truyện... Ở đây chemin (con đường) tự thân hàm chánh niệm GIỞ VỀ dù mong manh nhưng là niềm tin neo niềm tin vào sự sống.
Siêu thực còn đúc trong hòa quyện thể xác và tâm hồn, ấy chính là tính chất "hòa hợp tuyệt đối" trong thơ tình của Aragon khi hình ảnh ẩn dụ về trái tim thật rõ “J'ai mis mon cœur entre tes mains / Avec le tien comme il va ensemble”. Trái tim của chàng nằm trong tay nàng để đập chung một nhịp. Sự sống của họ đan xen phụ thuộc nơi nhau.
Siêu thực cũng bộc bạch nơi nỗi sợ hãi và chút run rẩy trước tình yêu vào cái lúc ca ngợi sự vĩnh cửu, nơi tác phẩm vẫn phảng phất một nỗi xúc động đến yếu mềm: “Et tant je t'aime que j'en tremble” (Yêu em đến mức toàn thân anh run rẩy). Sự "run rẩy" ở đây là biểu hiện của một tình yêu quá lớn, lớn đến mức làm người đàn ông choáng ngợp. Nó cũng cho thấy sự mong manh của kiếp người (temps humain) trước định mệnh, nhưng chính cái ôm chặt (J'ai refermé sur toi mes bras) và lời hứa "ngủ cùng nhau" đã đẩy lùi nỗi sợ hãi đó.
Ý nghĩ về đàn bà đã siêu thực... Mà Aragon siêu thực bằng sự tôn thờ người phụ nữ khi giống như tinh thần của chủ nghĩa siêu thực luôn đề cao cái tôi và những cảm xúc nguyên bản (vô thức, giấc ngủ), bài thơ tôn vinh giấc ngủ (le sommeil) và sự hòa hợp tuyệt đối. Người đàn bà (bóng dáng nàng Elsa) trở thành trung tâm của vũ trụ, nơi nhà thơ phó thác hoàn toàn số phận và thời gian của mình: "J'ai mis mon cœur entre tes mains" (Anh đã đặt trái tim mình vào tay em). Đặt đã là phó thác, là dâng hiến...
#3/ CHÀNG ĐIÊN CỦA ELSA (La Fou d’Elsa) ĐIÊN CỦA TRÍ TUỆ
"Nous dormirons ensemble" thật dữ dội và bạo liệt. Ấy là êm đềm ẩn giấu bão táp của cảm xúc yêu. Vì bài thơ là một tuyên ngôn về sự bất tử của tình yêu. Lặp đi lặp lại lời hứa sẽ "ngủ bên nhau", để Louis Aragon biến cái giường ngủ thông thường thành một thánh đường của tình yêu, nơi thời gian ngừng trôi, nơi cái chết không còn đáng sợ vì họ luôn có nhau. Aragon, ông và Gorky hiện thân cho lẽ của tác giả “Trái tim Đanko”, SỰ ĐIÊN RỒ CỦA NHỮNG NGƯỜI DŨNG CẢM LÀ TRÍ ANH MINH CỦA CUỘC ĐỜI....
#4/ TÀI LIỆU THAM KHẢO
A/ Tiếng Anh
1/ The Sense and Non-Sense of Revolt của Julia Kristeva (phân tích tư tưởng và hành trình nổi loạn trong văn học của Aragon).
2/ "Elsa Triolet and Louis Aragon: An Introduction to Their Interwoven Lives and Works" của Max Adereth
3/ The Milk Bowl of Feathers: Essential Surrealist Writings: (Tuyển tập các tác phẩm phong trào Siêu thực châu Âu).
B/ Tiếng Nga:
1/ Нож в сердце (Le Crève-Cœur): (Tuyển tập các bài thơ nổi tiếng của Louiss Aragon).
2/ Луи Арагон. Жизнь и творчество (Các chuyên khảo của Viện Hàn lâm Khoa học Nga).
In bài viết
Phản hồi
Người gửi / điện thoại
BẢN QUYỀN THUỘC CÂU LẠC BỘ VĂN CHƯƠNG
Địa chỉ: số 9 Nguyễn Đình Chiểu - Hai Bà Trưng - Hà Nội
Chịu trách nhiệm xuất bản: Nhà thơ Nguyễn Thị Mai
Tổng Biên tập: N.văn, LLPB - P.giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nho
ĐIỆN THOẠI & EMAIL LIÊN HỆ