NGUYỄN XUÂN LỘC dịch

Thơ Thái Thuận (1441 -?)
Thái Thuận (1441 -?) tự là Nghĩa Hòa, hiệu là Lựu Khê, biệt danh là Lã
Đường. Người làng Đoài, tổng Liễu Lâm, phủ Thuận An, trấn Kinh Bắc (nay là
xã Song Liễu, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh).
          Khi còn nhỏ, Thái Thuận học rất giỏi nhưng chưa đi thi thì phải sung lính.
Trong kháng chiến chống quân Minh, ông là một chiến sĩ tài ba – “Lính dạy voi”
xuất sắc. Anh lính quản tượng này ngày đêm miệt mài đèn sách, “nấu sử sôi
kinh” để quyết chí lo việc khoa danh.
Năm 35 tuổi, Thái Thuận đậu “Đệ tam giáp Đồng tiến sĩ” khoa Ất Mùi 1475
(Niên hiệu Hồng Đức thứ 6 đời vua Lê Thánh Tông). Sau đó, ông được bổ chức
Hàn lâm viện Hiệu lý, rồi làm Tham chính ở Hải Dương suốt hơn 20 năm. Khi
làm quan, Thái Thuận nổi tiếng cương trực và thanh liêm.
          Thái Thuận là một tài thơ. Sinh thời, ông đã viết hàng nghìn bài thơ.
Nhưng vì không có ý thức lưu truyền cho đời sau nên thơ ông bị thất lạc nhiều.
Hiện nay chỉ còn lại 290 bài thơ được in trong tập “Lã Đường di cảo thi tập”.
Bài 1:
鴈陣
蔡順
摶上遙空作陣飛， 
行行斜整重相依。 
乍從塞外雲邊度， 
又向沙前月下圍。 
逐暖春風初北返， 
衝寒秋浦更南歸。 
羡渠不是兵家客， 
消得兵家說是非。
Hán – Việt:
NHẠN TRẬN
Thái Thuận

Đoàn thượng dao không tác trận phi, 
Hành hành tà chỉnh trọng tương y. 
Sạ tòng tái ngoại vân biên độ, 
Hựu hướng sa tiền nguyệt hạ vi. 
Trục noãn xuân phong sơ bắc phản, 
Xung hàn thu phố cánh nam quy. 
Tiện cừ bất thị binh gia khách, 
Tiêu đắc binh gia thuyết thị phi.
Dịch nghĩa:
Vút thẳng lên xa tít tầng không bay thành hàng như bày trận
Hàng hàng chỉnh tề theo nhau bay chếch chếch
Vừa mới vượt qua mây bên ngoài cửa ải
Lại đã quây quần dưới trăng trước bãi cát
Theo khí ấm, có gió xuân mới trở về bắc
Xông vào lạnh, ở bến thu lại bay xuống nam
Khen ngươi không phải là khách nhà binh
Mà được nhà binh nói chuyện đúng sai
Thơ dịch:
THẾ TRẬN NHẠN BAY
Bày trận tầng không tít đám mây
Chỉnh tề hàng lối nối nhau bay
Vừa nhìn vượt khỏi vùng biên ải
Lại thấy dưới trăng đã kết bầy
Hạ đến theo lên phương Bắc ấy
Thu sang kéo xuống hướng Nam này
Khen mi chẳng phải nhà quân sự
Mà việc dùng binh cũng khá hay!
Xuân Lộc dịch
Bài 2:
檳榔  
篱落人家外，
亭亭出鳳梢。
根紉盤地固，
頂為戴天高。
青植宜時用，
朱脣不日拋。
檳榔真可笑，
空自遍林皋。

Hán – Việt:
Tân lang
Ly lạc nhân gia ngoại,
Đình đình xuất phượng sao.
Căn nhân bàn địa cố,
Đính vị đới thiên cao.
Thanh thực nghi thời dụng,
Chu thần bất nhật phao.
Tân lang chân khả tiếu,
Không tự biến lâm cao.
Dịch nghĩa:
CÂY CAU
Ở ngoài phên giậu nơi nhà dân,
Cao sừng sững trổ ra đuôi phượng hoàng.
Gốc rễ bâm sâu xuống đất vững chắc,
Đỉnh đầu đội vòm trời cao vút.
Quả xanh thích hợp với việc sử dụng của người đời,
(Trang điểm cho) cặp môi son thì chẳng có ngày nào vứt bỏ.
Thật đáng nực cười cho cây cau,
Cứ việc mọc khắp ở mé bờ bên rừng.
Thơ dịch:
CÂY CAU
(Lưu thủy)
Mọc nơi vườn tược của dân làng
Sừng sững, đeo đuôi giống phượng hoàng
Rễ bám đất sâu nhìn vững chắc
Thân vươn trời rộng thấy phong quang
Quả xanh không chỉ bao bà thích
Còn để tô môi của các nàng
Thật đáng nực cười cây loại ấy
Dễ dàng sống khắp mé rừng hoang.
Xuân Lộc dịch