TÁC GIẢ QUEN THUỘC
BÀI VIẾT MỚI
THƠ ĐẶNG XUÂN XUYẾN
Ngày: 06-11-2026THƠ NGUYỄN NGỌC ĐẤU
Ngày: 06-11-2026VŨ NHO giới thiệu
Ngày: 06-11-2026BẰNG VIỆT dich thơ mình ra thơ TÂY
Ngày: 06-11-2026ĐỖ CHIÊU ĐỨC giới thiệu
Ngày: 06-11-2026BA ĐIỀU ƯỚC
Ngày: 05-11-2026HOÀNG LIÊN SƠN giới thiệu
Ngày: 05-11-2026THƠ PHAN THÀNH ĐẠT
Ngày: 05-11-2026
PHẢN HỒI MỚI
VŨ NHO 085 589 0003
CÁM ƠN ANH NGUYỄN BÁ CƯỜNG!ĐÂY COI NHƯ CUỘC TRAO ĐỔI HỌC THUẬT XUYÊN BIÊN GIỚI CỦA NHỮNG NGƯỜI LÀM NGHIÊN CỨU!GS TRẦN ÍCH NGUYÊN LÀ NGƯỜI CÓ NHIỀU CÔNG SỨC CHO VĂN HỌC VIỆT NAM!Đinh Y Văn
Cảm ơn Tổng biên tập! Tôi không chủ ý “vịnh mùa thu” mà chỉ mạo muội “vịnh”…bác Nguyễn Khôi. Giữa thực trạng dường như không “còn khoảnh trời nào để cho thơ”, bác Nguyễn Khôi vẫn có “Thu Hà Nội 2026”!vũ nho 085 589 0003
Hai bác cao tuổi vịnh mùa thu Bác khôi thấy nóng, bụi bay mù Bác Y Văn lại thấy trời man mát Hai bác khác mà CHUNG nét THU!Đinh Y Văn
Kính bác Nguyễn Khôi: THU NGUYỄN KHÔI 2026/ Hà Nội cuối thu vẫn đợi thu/ Mặc cho nắng nóng, bụi toang mù/ Lớp lớp cao tầng ngoi lên thở/ Nguyễn Khôi vẫn thấy khoảnh trời Thơ! ĐYVVŨ NHO 085 589 0003
VŨ NHO ĐƯỢC BIẾT LÊ THU PHƯƠNG QUỲNH LÀ CON GÁI CỦA TS PHẠM THU PHƯƠNG, THỨ NỮ CỦA THẦY PHẠM LUẬN, MỘT CHUYÊN GIA HÀNG ĐẦU VỀ VĂN HỌC TRUNG ĐẠI TỪNG CÔNG TÁC TẠI ĐHSP HÀ NỘI VÀ ĐHSP VIỆT BẮC. RẤ...VŨ NHO 085 589 0003
CÂU CHUYỆN THẬT CẢM ĐỘNG VỀ CỤ BÙI DUY TÂN!TÔI CÓ DUYÊN ĐỌC CUỐN "VĂN KHOA CHÂN DUNG KÍ" CỦA NHÀ VĂN HỮU ĐẠT, ANH ĐẠT KỂ CỤ TÂN CÓ SÁNG KIẾN "ĐỔ NƯỚC MỘNG GIƯỜNG". SAU NÀY CÁC CON CỤ MUA NHÀ CHO... Đang truy cập: 44
Trong ngày: 253
Trong tuần: 1659
Lượt truy cập: 2048586
NGUYỆT VŨ giới thiệu
THAM LUẬN TẠI BUỔI RA MẮT TẬP TRUYỆN NGẮN
“NHỮNG NGƯỜI ĐÀN BÀ ĐI QUA CHIẾN TRANH”
CỦA NHÀ VĂN Nguyễn Thị Vân Anh
NGUYỆT VŨ
Kính thưa quý vị đại biểu, quý nhà văn, nhà thơ, các vị khách quý cùng toàn thể bạn đọc yêu văn chương!
Hôm nay, trong không khí trang trọng và ấm áp của buổi ra mắt tập truyện ngắn Những người đàn bà đi qua chiến tranh, tôi rất vinh dự được chia sẻ đôi điều cảm nhận về tác phẩm mới nhất của nhà văn Nguyễn Thị Vân Anh – một cây bút nữ đã lặng lẽ nhưng bền bỉ góp tiếng nói riêng của mình vào dòng chảy văn học Việt Nam đương đại.
Ngay từ nhan đề, tập sách đã gợi mở một không gian cảm xúc: “những người đàn bà” không phải một người, mà là nhiều số phận; “đi qua chiến tranh” không chỉ là những người sống trong chiến tranh, mà là những người mang theo chiến tranh trong ký ức, trong thân thể, trong đời sống hậu chiến. Đó là hành trình của hy sinh, của chịu đựngvà cũng là hành trình của phẩm giá, của tình yêu và lòng kiêu hãnh của phụ nữ Việt Nam.
1. Từ huyền thoại lịch sử đến đời sống đương đại
Điểm đặc biệt của tập truyện là cấu trúc liên tưởng giữa quá khứ và hiện tại. Tác phẩm mở ra bằng những câu chuyện mang màu sắc lịch sử như Huyền thoại công chúa nhà Trần, Nữ đô đốc cưỡi voi đánh giặc rồi chuyển dần sang những truyện ngắn và truyện ký về phụ nữ trong chiến tranh hiện đại và những di chứng chiến tranh mãi còn trong đời sống hôm nay.
Trong hình tượng Công chúa Huyền Trân, người đọc bắt gặp một thân phận “hạt mưa sa” giữa thời cuộc. Nàng là biểu tượng cho những người phụ nữ phải đặt lợi ích quốc gia lên trên hạnh phúc cá nhân. Sự hy sinh ấy không ồn ào, không bi lụy, mà thấm đẫm nỗi cô đơn và nhân cách cao quý. Tác giả không chỉ kể lại một truyền thuyết, mà khơi dậy chiều sâu tâm trạng, để người đọc cảm nhận được phía sau những trang sử vàng là những giọt nước mắt lặng lẽ của người phụ nữ. Là những cuộc tình dở dang, là nỗi đau đớn của con tim …
Văn học không phải là lịch sử và mối tình giữa công chúa Huyền Trân và quan Hành khiển Trần Khắc Chung qua cây bút của nhà văn Nguyễn Thị Vân Anh có một cái kết bỏ ngỏ đầy nhân văn pha chút lãng mạn. Dù không đến được với nhau nhưng sau khi “ cướp” được công chúa về nước họ đã có một năm “ sửa tàu” bên nhau. Và mỗi người trong chúng ta ai cũng biết rằng chỉ cần một ngày được ở bên cạnh người mà mình yêu đã là “ trăm năm” rồi. Dù phải hy sinh mối tình đầu của mình nhưng công chúa Huyền Trân cũng đã rất may mắn khi được làm vợ vua Chế Mân, vì được vua yêu chiều… Tôi trộm nghĩ nếu nhà văn không cho nhân vật nhà vua vừa đẹp trai vừa tài giỏi lại cưng nàng như trứng mỏng thì sự hy sinh của công chúa Huyền Trân để giúp vua cha mở mang bờ cõi và giữ hoà khí với quốc gia láng giềng đáng giá hơn nhiều.
Hình tượng nữ tướng Bùi Thị Xuân trong Nữ đô đốc cưỡi voi đánh giặc hiện lên với khí phách hiên ngang của người con gái đất võ Bình Định trong các trận đánh với đội quân “ cõng rắn cắn gà nhà” của Nguyễn Ánh. Nhưng điều làm nên sức lay động của truyện không chỉ là những trận chiến, mà là giây phút bà phải chứng kiến cảnh chồng mình tướng quân Trần Quang Diệu bị Nguyễn Ánh hành hình bằng cách xẻo từng miếng thịt rất dã man. Khi đó Nguyễn Ánh đã tuyên bố “Nếu chịu quỳ gối xin tha, ta sẽ cho các ngươi được sống, sẽ trọng dụng tài năng cầm quân của các ngươi và gia đình các người sẽ được hưởng một cuộc sống giàu sang phú quý. Còn nếu không, ta sẽ hành hình các ngươi bằng cực hình dã man nhất là ngựa xé voi dày”. Bà đã ngạo nghễ ngẩng cao đầu, dõng dạc đáp: “Ta và chồng con ta thà chết vẻ vang, chứ không bao giờ thèm ham phú quý mà hạ mình trước một kẻ đê hèn đi cầu ngoại bang bán nước hại dân như nhà ngươi”
Hình ảnh hai mẹ con bà quấn lụa trắng để giữ gìn thân thể khi bước ra pháp trường cho ngựa xé phanh thây không chỉ là chi tiết lịch sử, mà còn là biểu tượng cho vẻ đẹp kiêu hãnh và kín đáo của người phụ nữ Việt Nam. Trong truyện ngắn này hình ảnh các nữ tướng Bà Trưng, Bà Triệu cũng được tác giả điểm xuyết làm tăng thêm khí phách anh hùng của phụ nữ Việt Nam qua rất nhiều thời kỳ của lịch sử.
Từ những nhân vật lịch sử ấy, tác giả đã đưa ra một thông điệp xuyên suốt tác phẩm: phụ nữ Việt Nam thời nào cũng có những nữ anh hùng. Rất nhiều người được sử sách ghi danh và để chúng ta có quyền tự hào về phụ nữ Việt Nam.
2. Phía sau vầng hào quang là nỗi đau không đo đếm được
Nếu hai truyện đầu mang sắc thái sử thi, thì phần trung tâm của tập sách, đặc biệt là truyện ký Những người đàn bà đi qua chiến tranh lại kể về một nữ anh hùng của thời kháng chiến chống Mỹ Trần Thị Lý. Tôi đã rùng mình khi đọc đến những đoạn văn kể về cảnh giặc tra tấn chị, cắt núm vú chị, cho thước sắt vào âm đạo, đổ nước bẩn xà phòng vào cổ họng… vậy mà chị vẫn nhất quyết không khai một lời nào. Đánh dã man đến mức người con gái giao liên đó chỉ còn 26kg với vết thương chằng chít trên cơ thể. Thật xúc động khi đọc những dòng tâm sự của chị Trần Thị Lý khi được phong Anh hùng muộn: “ Đất nước chiến tranh, cả nước đứng lên chống giặc, có biết bao người như ta. Hàng vạn người bị giặc giam cầm tra tấn dã man, đâu phải chỉ có mình chị. Trên dọc đường Trường Sơn có hàng triệu chàng trai cô gái đã hiên ngang dưới bom đạn, phá núi mở đường cho các đoàn quân ào ào tiến vào mặt trận và họ thầm lặng hy sinh tuổi xuân mà chẳng đòi hỏi gì. Vậy nên ta phải hỏi ta đã làm gì cho Tổ quốc chứ đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho ta.”
Dẫu chị vẫn được người yêu đầu đời cưới làm vợ nhưng nỗi đau không được làm mẹ, làm vợ vẫn còn vẹn nguyên như một mất mát không lời…
Câu văn “Đàn bà chiếm một nửa thế giới. Họ đóng góp một nửa chiến công và xương máu…” không chỉ là một lời khẳng định, mà là một lời tri ân. Ở đây, văn chương trở thành một hình thức tưởng niệm: tưởng niệm những mất mát không thể đo đếm.
3. Nỗi đau hậu chiến và những bi kịch âm thầm của đời sống hiện đại
Một điểm đáng trân trọng trong tập truyện là tác giả không dừng lại ở chiến tranh như một quá khứ đã khép lại. Bà tiếp tục đặt câu hỏi về những hệ lụy của chiến tranh trong đời sống hôm nay.
Truyện Nỗi đau da cam là một minh chứng. Ở đó, bi kịch không nằm ở chiến trường, mà trong căn phòng bệnh viện, nơi một đứa trẻ sinh ra mang dị tật. Hình ảnh người mẹ chạy theo vẻ đẹp nhân tạo, từ chối cho con bú vì sợ ảnh hưởng đến “hai túi silicon”, đặt cạnh người cha thức trắng đêm dỗ con, đã tạo nên một nghịch lý chua xót. Đó không chỉ là câu chuyện về một gia đình, mà là sự va chạm giữa giá trị truyền thống và lối sống thực dụng, giữa bản năng làm mẹ và ảo tưởng hình thức. Nhưng đau hơn cả là chất độc màu da cam không chỉ ảnh hưởng đến lớp con mà cả cháu của những người lính.
Tác giả không phán xét gay gắt. Bà để nhân vật tự bộc lộ qua hành động, qua lời thoại. Chính sự tiết chế ấy khiến câu chuyện trở nên thấm thía hơn. Người đọc nhận ra: chiến tranh có thể đã lùi xa, nhưng những vết thương cả thể chất lẫn tinh thần vẫn còn đó.
4. Nghệ thuật kết hợp giữa sử thi và trữ tình
Về phương diện nghệ thuật, tập truyện mang đậm giọng điệu trữ tình kể cả những người đàn bà của lịch sử. Ngay cả khi viết về chiến trận, câu văn của chị vẫn mềm mại, giàu hình ảnh. Những đoạn miêu tả sương sớm trên hồ, tiếng vó ngựa lóc cóc, hay cơn mưa rào tháng Tám… cho thấy một tâm hồn nhạy cảm với thiên nhiên và thời gian.
Nhà văn có xu hướng đặt nhân vật nữ vào trung tâm ánh sáng. Tuy nhiên, ánh sáng ấy không làm lu mờ những bóng tối của số phận. Trái lại, chính trong bóng tối, nơi pháp trường, nơi phòng bệnh, nơi góc bếp vẻ đẹp kiên trung, hồn hậu của những người phụ nữ Việt Nam vẫn tỏa sáng.
Một điểm nữa đáng chú ý là tính chất giao thoa giữa truyện ngắn và truyện ký. Nhiều chi tiết mang hơi thở tự truyện, tạo cảm giác chân thực. Điều này làm tăng sức thuyết phục và độ tin cậy của tác phẩm.
5. Thông điệp của cả tập truyện: Tri ân và nhắc nhớ
Ở bài viết LỜI TÁC GIẢ phần đầu tập sách, tác giả viết rằng cuốn sách này là lời tri ân gửi tới những người phụ nữ đã hy sinh cho đất nước. Tôi cho rằng, ngoài tri ân, đây còn là một lời nhắc nhớ.
Nhắc nhớ rằng tự do, hòa bình hôm nay không tự nhiên mà có.
Nhắc nhớ rằng phía sau những chiến công là nước mắt của những người mẹ.
Nhắc nhớ rằng phẩm giá con người đặc biệt là phẩm giá phụ nữ cần được trân trọng trong mọi thời đại.
Trong bối cảnh xã hội hiện nay, khi giá trị vật chất nhiều khi lấn át giá trị tinh thần, việc trở lại với những câu chuyện về hy sinh và lòng trung trinh có ý nghĩa như một sự cân bằng cần thiết.
Kính thưa quý vị,
Những người đàn bà đi qua chiến tranh không phải là một tập truyện gây sốc, chạy theo thị hiếu thị trường bằng những thủ pháp hậu hiện đại hay những thử nghiệm hình thức mới. Giá trị của cuốn sách nằm ở sự chân thành, ở thái độ biết ơn lịch sử và niềm tin vào phẩm chất tốt đẹp của con người. Văn chương, suy cho cùng, là hành trình đi tìm và giữ gìn những giá trị nhân bản. Với tập truyện này, nhà văn Nguyễn Thị Vân Anh đã góp thêm một tiếng nói nhẹ nhàng vào bản hòa ca về người phụ nữ Việt Nam từ quá khứ đến hôm nay. Hồng nhạn và chiến tranh bản trường ca về sự hy sinh và phẩm hạnh của người phụ nữ Việt Nam.
Xin chúc mừng tác giả với đứa con tinh thần đầy tâm huyết. Chúc cuốn sách đến được với đông đảo bạn đọc và sống lâu trong lòng công chúng.
Và xin cảm ơn những “người đàn bà” dù có tên trong sử sách hay không đã đi qua chiến tranh để chúng ta được sống trong hòa bình hôm nay.
Xin trân trọng cảm ơn!
In bài viết
Phản hồi
Người gửi / điện thoại
BẢN QUYỀN THUỘC CÂU LẠC BỘ VĂN CHƯƠNG
Địa chỉ: số 9 Nguyễn Đình Chiểu - Hai Bà Trưng - Hà Nội
Chịu trách nhiệm xuất bản: Nhà thơ Nguyễn Thị Mai
Tổng Biên tập: N.văn, LLPB - P.giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nho
ĐIỆN THOẠI & EMAIL LIÊN HỆ