TÁC GIẢ QUEN THUỘC
BÀI VIẾT MỚI
CÔ BẢO NGỌC giới thiệu
Ngày: 15-10-2026TRUYỆN NGẮN NGUYỄN KIM RẪN
Ngày: 15-10-2026THƠ LƯƠNG MẠNH HẢI
Ngày: 15-10-2026VŨ NHO dịch
Ngày: 15-10-2026HOÀNG LIÊN SƠN giới thiệu PHÙNG CUNG
Ngày: 14-10-2026CLB THƠ CA VIỆT NAM 10 NĂM
Ngày: 14-10-2026ĐỐI ĐÁP "CHUYỆN GIẤC MƠ" & LỜI BÌNH
Ngày: 14-10-2026TRUYỆN NGẮN THÁI BÁ TÂN
Ngày: 14-10-2026
PHẢN HỒI MỚI
vũ nho 085 589 0003
KÍNH BÁC ĐINH Y VĂN! TÔI ĐÃ HỎI TÁC GIẢ ANH ẤY TRẢ LỜI RẰNG NẾU KHAI VÁY 5 TRIỆU TÁC GIẢ KHÔNG ĐỦ TIỀN NÊN KHAI RÚT NHƯ THẾ ĐỂ CÓ ĐỦ SỨC ĐỀN! HAIZA!Đinh Y Văn
Kính thưa TBT! Đúng, nàng khai bốn triệu / Tôi có năm trăm ngàn / Nàng bảo cũng tạm được/ Đủ sửa váy rách oan. Viết thật thà như vậy / Rõ ràng là kém hay / Để cái kết “cởi mở” / Nên gian gian thế này!...VŨ NHO 085 589 0003
Vu Nho · Cái váy nàng HÀNG HIỆU/ Mà giá 4 trăm ngàn/ Sao không khai 4 triệu? Nghe cứ thấy...GIAN GIAN! HAIZA!vũ nho 085 589 0003
ảnh nhà thơ Trương anh Tú và ảnh các em nhỏ cưỡi trâu ( lấy trên mạng) thưa anh Anh Ngọc!anh ngoc
cho biet nhung hinhf anhr trong baif thowVŨ NHO 085 589 0003
TRUYỆN NÀY TRƯỚC ĐÂY TÔI ĐÃ DỊCH VÀ GỬI CHO NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC. NHÀ XUẤT BẢN ĐỊNH IN, SONG KHÔNG HIỂU VÌ LÍ DO GÌ, DÙ ĐÃ VẼ CẢ CÁC TRANH MINH HỌA, VIỆC IN DỪNG LẠI. NAY TÔI DÙNG GIEMINI DỊCH ... Đang truy cập: 30
Trong ngày: 89
Trong tuần: 1325
Lượt truy cập: 1983256
NỮ LƯU HỌ TRỊNH
HỌ TRỊNH NHÀ ANH
CÓ MỘT BỰC NỮ LƯU ĐẤY NHÁ
XUÂN BA
Ấy là cái câu cụ Nguyễn Tuân.
Cuối năm 1983, tôi có bám theo đoàn văn nghệ sĩ viết lách đi thực tế ở Sơn La Tạ Bú do Tổng Công ty sông Đà tổ chức có cái ý khoe khéo rằng mai kia xong Công trình thuỷ điện Sông Đà sẽ mần tiếp nấc thang thứ 2 năng lượng trên sông Đà là công trình thuỷ điện Tạ Bú Sơn La.
Hai ngày ở Sơn La, đám viết trẻ có dịp quấn túm, hầu hạ các đấng Nguyễn Tuân, Tô Hoài, Tế Hanh…
Có một cự ly gần với cụ Nguyễn Tuân, khi hỏi quê quán, cụ dộng cái can cồm cộp cảm khái khi nhắc đến nhịp guốc lóc cóc của thí sinh Nguyễn Trãi trên lộ đá Thành Hồ cái năm vào Thanh ứng thì cuộc thi Thái học sinh ( thi Tiến sĩ) Rồi có cả động thái nhướng cặp mày lên với ánh soi mói mà rằng « Cái họ Trịnh nhà anh có một bậc ( bực) nữ lưu đấy nhé »
Cụ chẳng thuật lại cái bực nữ lưu ấy như nào. Mà chỉ buông thượt như vậy.
Rồi tôi cũng bẵng đi.
Cho đến cái năm được gặp, được đi được ngồi với nhà sử học Văn Tạo về quê ông ở Hải Dương…
Nghe chuyện nhà sử học Văn Tạo, tôi mới chợt bừng ra cái cơn cớ mà ở Tạ Bú cụ Nguyễn Tuân đã lấp lửng buông thõng về một bậc nữ lưu họ Trịnh nào đó ?
Hoá ra cụ này đã có một lần Nguyễn Tuân đã từng vét sạch tiền trong túi ( và lại còn mua chịu nữa) tất tật số hoa của những quầy hoa ở Bờ Hồ Hoàn Kiếm đêm ấy để tặng cho một người đẹp, là có thật! Người được tặng nhiều hoa nhất không hề khuyết danh và có niên biểu hẳn hoi.
Đó là một đêm mùa xuân năm 1938, người nhận hoa là Minh Phụng, diễn viễn chính thể hiện vở Kiều Loan của thi sĩ Hoàng Cầm.
Minh Phụng là ai? Là một nữ sĩ. Một nữ sĩ không thường của những năm ba bốn mươi thế kỷ trước. Nói như Tam Lang Đời của Minh Phụng là một cuộc đời giang hồ nhưng là đời giang hồ số một của nước Việt Nam! Còn thi sĩ Hồ Dzếnh viết Đời của Minh Phụng mở đầu bằng một thiên tình sử để khép lại bằng một thiên tình hận - Báo Thần Chung số 19) Phụng là người trí thức, trí thức giang hồ. Sống như Phụng mới là người biết sống ( Lê Văn Trương, năm 1937) vv...
Thời điểm đó, Nhà xuất bản Phụ nữ nghe đâu đang chuẩn bị cho ra mắt cuốn hồi ký độc đáo của nữ sĩ họ Trịnh có tên là Minh Phụng này ?
Cuốn hồi ký có tên là VÀNG SON HUYẾT LỆ.
*
* *
Cô gái quê mười lăm tuổi ấy có tên là Nụ, Trịnh Thị Nụ sau đổi tên là Hoàng Minh Phụng là út trong gia đình có 7 anh chị em quê ở Tứ Kỳ Hải Dương. Bố là một nhà nho làm nghề dạy học. Mẹ buôn bán lặt vặt, gia sản cũng chỉ đủ cho việc chi tiêu tùng tiệm. Nhưng được yêu chiều từ nhỏ, Phụng được đi học chữ nghĩa không biết được mấy hột nhưng thuộc làu những cuốn sách của Tự Lực Văn Đoàn những Hồn Bướm mơ tiên những Nửa chừng xuân. Tố Tâm. Đời mưa gió... Tâm hồn đa cảm trong một nhan sắc sớm trội nổi, cô gái quê mười lăm tuổi ấy thấy những lũy tre làng như những hàng rào giam hãm. Những ao chuôm như những huyệt mộ chôn vùi tuổi xuân. Lại nghe phong thanh mình sắp bị gả cho một đám tầm thường, một sáng tinh sương, cô bé Nụ cắp nách hai bộ áo sống cắp luôn tám trăm đồng bạc mà mẹ cô vừa bán mấy mẫu ruộng để chi dùng vào một việc quan trọng của gia đình, đáp tàu trốn lên Hà Nội. một nơi mà cô chưa từng đặt chân, chưa từng biết! Mới đầu cô bé Nụ tá túc ở nhà một bà bán bánh cuốn. Làn gió độc xứ cát bụi kinh thành đã cuốn cô đi. Mới đầu là việc đi học nhảy... Rồi các mối quan hệ quen biết chồng chéo khi đã thạo các điệu nhảy ( Nụ rất có khiếu trong môn này). Những vũ trường nổi tiếng ở Hà Thành khi đó mỗi đêm đều ngong ngóng cô Nụ, lúc này đã có tên mới là Hoàng Minh Phụng xinh đẹp nhảy giỏi. Các con quan các cậu ấm, lại cả những ông Phủ ông Huyện... thay nhau bao Phụng. Rồi Phụng thất thân với một công tử bộn bạc xứ Hà Thành vào một đêm mưa ở Đồ Sơn. Phụng có khiếu như cô Kiều hễ đụng vào tay đàn ông nào thì y như rằng đời người đàn ông đó cũng tan nát! Biết bao đám lăn lóc với Phụng. Từ ăn uống đến mọi khoản chi tiêu xa hoa, họ đều lăn xả vào mà trả ( trích hồi ký) Trong số đó dám lăn xả hay có ông nào chết vì Phụng hay chưa thì không rõ nhưng do lãng mạn do liên tài, Phụng chơi thân với với hầu hết đám văn nghệ sĩ nổi danh của Hà Thành lúc đó có ba ông mà tôi vừa dẫn trên đây và thêm nhà viết kịch Thế Lữ, thi sĩ Hoàng Cầm đa tình và nhà văn Nguyễn Tuân khinh bạc của chúng ta. Nguyễn Tuân buột ra đi mua hoa sau khi thốt lên với đám bạn trong đó có Thế Lữ về cái tài nghệ dù chỉ là diễn góp vui của Phụng trong vai Kiều Loan như thế này.
« Trời ơi Phụng tài quá! Nó giỏi, nó thông minh. Nó không phải là hoàng hậu mà sao nó giống hệt một bà hoàng? Nó cau mày, nó cười nhạt nó nghiến răng, nó ôm hoàng tử trong tay. Nó ghen, nó đau khổ... ( trích hồi ký)
Ba đêm liền, Minh Phụng thủ vai hoàng hậu Kiều Loan ở nhà Hát Lớn như thế. Rồi những đêm nổi danh thủ các vai chính của Lệ Chi Viên những Đêm Phong ba của Vi Huyền Đắc... Nhưng Phụng chỉ chơi chơi vậy thôi không có nhập một đoàn hát nào cả... Năm 1941, Khái Hưng tặng thơ cho Phụng trên một tờ báo .
« Yêu khách giang hồ yêu tha thiết/ Biết người khuê các biết vu vơ...
Tưởng kiếp giang hồ ấy neo đậu bền bền với đám cưới một cậu ấm thuộc loại danh gia vọng tộc nhưng Phụng, trời đã bắt tố chất giang hồ nồng nàn dào dạt trong huyết quản rồi, Phụng đâu có yên! Thời gian sẽ cho tôi không sầu khổ và chỉ còn laị những quên. Cái nhớ nhung khác lạ mới là đời! Có gian nan mới biết mùi nhân thế... ( trích hồi ký) Phụng theo một cô bạn lên máy bay chuyển vũ khí cùng với một tốp phi công quân sự của Tưởng Giới Thạch từ Gia Lâm vù sang Côn Minh. Cái duyên ông trời se, cái que ông Giời buộc, lớ ngớ thế nào mà ông tướng tỉnh trưởng Vân Nam vừa ngó thấy Phụng đã lăn lóc! Cái lăn lóc của thứ đàn ông bộn bạc nhưng chung tình. Ông tướng ấy bay ngay sang Gia Lâm đến Hà Nội sau chuyến bay của Phụng chỉ một ngày và diễn ra cuộc hội ngộ của vị tỉnh trưởng này với Phụng tại một nơi kín đáo. Trên chuyến bay đặc biệt trở về Côn Minh ngày hôm sau, sánh vai cùng vị tỉnh trưởng đầy quyền lực ấy là Phụng. Và dưới cánh bay kia là dòng Hồng Hà ngầu đỏ mênh mông. Mà trên bờ là Hà Thành nhung nhúc người trong đó có người chồng khù khờ nhưng chân tình của Phụng lẫn cái danh gia vọng tộc của nhà chồng tha hồ mà ngóng đợi.
Những ngày ở Côn Minh, Phụng đã cháy sáng hết mình tài lẫn sắc trong những cuộc tiếp tân tiệc tùng liên miên cùng vị Tỉnh trưởng Vân Nam. Có một chi tiết phải lẩy ra đây trong tập hồi ký cồm cộm chật cứng các chi tiết sinh động ấy là trong buổi tiếp viên lãnh sự Pháp ở Côn Minh, Phụng đã nhõng nhẽo nhưng cương quyết với các quan khách rằng đòi được mặc quốc phục ( áo dài Việt Nam) đòi phải được treo cờ của nước Nam (?) không thì kiên quyết bỏ về không dự tiệc! Việc xảy ra quá đột ngột, sợ viên tỉnh uy quyền này mất lòng viên lãnh sự Pháp ở Côn Minh phải đứng ra dàn xếp đại ý, thưa bà tỉnh trưởng hiện nay bên nước bà đang xảy ra nội chiến(?) chưa rõ bên ông Hồ Chí Minh hay bên Pháp thắng nên chúng tôi tạm thời chưa dám treo cờ của bên nào (!) Đàn ông mê đành một nhẽ. Nhưng không thiếu quý bà quý cô các mệnh phụ phu nhân cũng mê Phụng mới lạ? Cuộc gặp hay cuộc đối thoại giữa vợ viên tỉnh trưởng Vân Nam bay từ Califonia về với Phụng cực giàu kịch tính và rất sinh động. Kết thúc cuộc gặp ấy là nước mắt và tình thân ái!
Cuộc đời nhung lụa bên vị tướng thét ra lửa ấy không buộc được Phụng. Cô tranh thủ đi Nam Kinh đi Thượng Hải và những thành phố những danh lam thắng cảnh của Trung Hoa rồi khẳng khái từ biệt tướng quân tỉnh trưởng... Phụng lang thang tiếp ở Quảng Đông rồi không may sa vào một toán cướp. Nhưng thân không bại mà danh cũng chẳng liệt và kiếp giang hồ lại chói sáng hơn ở Hồng Kông trong những hộp đêm và đoạt giải nhất trong cuộc thi sắc đẹp ở Hương Cảng.
Ngạc nhiên chưa ! Có cả một cuộc tiếp kiến giữa Minh Phụng với Cựu hoàng Bảo Đại khi đó đang lang thang ở Hương Cảng. Được mời vinh dự cắt băng khánh thành một đại lộ mới xây to nhất Hồng Kông. Nhất Linh Nguyễn Tường Tam hồi có mặt ở Hồng Kông đã gặp Phụng và tặng thơ.
« Một đóa hoa danh lạc đất người/ Trăm hoa thua kém sắc xuân tươi/ Hương ngát một trời/ sắc dậy một thời/ Quân vương ngây ngất mộng uyên đôi. Hồng Kông ngày 9-6-1950 ( trộm nghĩ, quân vương đây có phải là Cựu Hoàng Bảo Đại đa tình không nhỉ?) Rồi lại tiếp những cuộc tình với những tay có máu mặt lẫn vô danh. Phụng đi Nhật đi vài nước ở Đông Nam A do các nhà tài phiệt bao. Phụng đi đánh bạc ở Macao. Rồi suýt chết ( Phụng dám tự tử ?) trong cuộc hôn nhân với một cự phú người Hoa ở Hồng Công. Lại suýt chết trong một vụ cướp biển. Nhưng số Phụng chưa đứt bởi đoạn trường của kiếp giang hồ giời còn bắt diễn. Lại cắm chân rất chắc trong những hộp đêm nổi tiếng ở Hồng Công. Đùa cợt trêu ngươi những gã cự phú ở Trung Hoa lục địa bằng những đám cưới mà Phụng giả vờ gật. Thế rồi bỏ, bỏ hết thời vàng son. Phụng đáp máy bay về Hà Nội đúng thời điểm chuẩn bị Hiệp định Giơnevơ. Phụng khi đó đã hơn ba mươi nhưng nhan sắc hẳn còn mặn mòi. Phụng quyết định không xê dịch tiếp chả biết có phải do nghe lời thi sĩ TCHYA Đái Đức Tuấn khi gặp Phụng ở Trùng Khánh năm 1947 không? TCHYA thừa biết Phụng không phải là tên loài chim Phượng như người phương Nam gọi là Phụng mà Phụng đây là phụng sự là dâng hiến nhưng thi sĩ năm ấy đã tặng người đẹp mấy câu thế này.
« Phụng bay bay bốn phương trời/ Phụng về Phụng đậu giữa đời loạn ly/ Phụng thề Lão Bích Ngô Chi/ Phụng ơi Phụng hỡi bay về cố hương. ( Trùng Khánh ngày 17-10-1947)
Cuốn hồi ký kết thúc bằng những năm tháng nữ sĩ này sống ở Sài Gòn. Lại có một cuộc hôn nhân nữa, nhưng hình như cũng không bền. Hơi văn cùng con chữ dường như ảm đạm nhọc nhằn hơn bởi việc kinh doanh một nhà hàng luôn trục trặc cũng như căn bệnh hiểm nghèo nhiều năm mà nữ sĩ mắc phải . Bà trút hơi thở cuối cùng vào năm 1989, được 67 tuổi trời.
Bây giờ trở lại với hơn bốn trăm trang đánh máy khổ A4. Nếu như dàn hết lên khổ in 13X19 như vẫn thường thấy thì phải hơn sáu trăm trang in.
Cuốn mà tôi đang cầm đây, sao từ bản đánh máy, các trang đã ngả màu vàng bệch của thời gian.
Có ít nhất 4 người khiến cho cuốn hồi ký về số phận giang hồ này trở nên long đong trục trặc kể từ khi tác giả « Vàng son huyết lệ » giã biệt cõi đời.
Người thứ nhất là GS nguyên Viện trưởng Viện Sử học Văn Tạo.
Tháng 5-1977, GS Văn Tạo cùng đoàn cán bộ khoa học xã hội vào công tác ở Sài Gòn khi đó mới giải phóng. Tình cờ GS được gặp được một sương phụ, một nữ sĩ người làng. Người đó là Minh Phụng. Nữ sĩ khi đó mới ngoại ngũ tuần, như GS cho hay là hẵng còn dễ nhìn lắm... GS Văn Tạo kém bà 4 tuổi. Trong câu chuyện hàn huyên giữa hai người làng với nhau, GS mới biết cụ thể tường tận thêm về quãng đời giang hồ lưu lạc sau này của nữ sĩ họ Trịnh mà trước chỉ mang máng về cái cô Nụ bỏ làng ra đi rồi biệt tích. Quá vãng bỗng ập về một cách rành rọt…
Thì ra bà đã thay tên đổi họ... Hoàng Minh Phụng tức là Trịnh Thị Nụ, con cụ Lý Đoài tức Trịnh Văn Đoài, gốc từ xứ Thanh ra. Nét văn hóa của gia đình ông Lý Đoài được ghi lại cả ở việc đặt tên cho con bằng vế câu đối. Đoài, Trà, Cầm, Mãng, Vinh, Hoa, Nụ để đối với một nhà khác cũng thuộc loại có máu mặt trong làng là Giảng, Đàm, Nghị, Luận, Aí, Hằng, Nga.
Câu chuyện của bà Phụng đã khiến GS thương cảm. Ông gợi ý bà là bây giờ hòa bình thống nhất rồi mai kia bà nên bố trí thu xếp về thăm lại quê nhà đã bao năm biệt tích. Biết bà thông thạo nhiều ngoại ngữ qua những năm lưu lạc ở xứ người như tiếng Anh, Pháp, Hoa, Quảng Đông ( Quan Hỏa) lại có tập thơ mấy trăm bài, tính tình lại cởi mở mai kia có điều kiện bà nên chép lại câu chuyện của mình như dạng hồi ký kể ra cũng thú vị? Điều thứ nhất thì sau này bà đã thực hiện tức là về thăm lại quê ở thị trấn Tứ Kỳ. Còn điều thứ hai, cũng chỉ là gợi ý cho vui thôi nhưng bà Minh Phụng đã làm thật.
Bốn trăm trang cuốn Vàng son huyết lệ được bà hoàn thành như trang cuối bà ghi là vào tháng 5 năm 1980.
GS Văn Tạo không biết rằng, sau này cuốn hồi ký của bà Phụng đã được ký thác cho một người khác. Người đó là Dã Lan Nguyễn Đức Dụ, bạn thân của học giả Nguyễn Hiến Lê, một học giả nổi tiếng của Sài Gòn trước giải phóng chuyên biên khảo phả trạng mà bây giờ ta gọi là nhà gia phả học. Công trình biên khảo nghiên cứu gia phả các dòng họ danh tiếng như Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Hoàng, Trịnh Kiểm, Bùi Viện, Phan Thanh Giản, Nguyễn Du, Nguyễn Trãi, Hồ Quý Ly, Mạc Đĩnh Chi vv... của Dã Lan Nguyễn Đức Dụ trước năm 1975 và sau này đã được giới gia phả học quốc tế đánh giá rất cao.
« Tôi đã nghiên cứu nhiều tài liệu gia phả học của nhiều nhà khoa học. Đây là những tài liệu lỗi lạc » GS Richard C.Beals nhà phả trạng học Hoa Kỳ đã nhận xét về công trình của Dã Lan Nguyễn Đức Dụ như vậy. Thời điểm bà Phụng gặp và quen thân với nhà phả trạng học này không rõ cụ thể như thế nào và bao lâu, nhưng chắc mối quan hệ giữa hai người khá thân thiết. Bà đã ghi trong một trang của cuốn hồi ký như thế này.
« Tin tưởng ký thác anh Dã Lan Nguyễn Đức Dụ cuốn hồi ký độc nhất của tôi. Sau này anh hoàn toàn sử dụng vào một thời điểm thích hợp để mai sau con cháu chúng ta biết rõ thăng trầm của một người sương phụ đại bất hạnh. Saigon 24-4 năm Tân Dậu tức là ngày 27-5-1981. 8 giờ sáng, viết trong lúc đang lâm trọng bệnh »
Ông Dã Lan Nguyễn Đức Dụ đã trân trọng đón nhận cuốn hồi ký viết tay và tỷ mẩn đánh máy. Bốn trăm trang hồi ký! Thú thật tôi chưa từng thấy tập bút ký nào như thế không phải độ dầy mà lạ!
Chuyện hồi ký thiếu gì các chính khách lừng danh Nixon, Churchill, Charles De Gaule, Hitler... Có điều các chính khách hay những danh nhân khác thường hay nói tốt cho mình nhiều hơn chớ mấy ai như chị lại đem phô bày hết những cái xấu xa trụy lạc của mình ra. Tôi rất thán phục chị phải can đảm lắm mới viết ra như thế. Minh Phụng quả không hổ thẹn dòng dõi Nho gia. Chị là một phụ nữ đủ tài sắc. Tuy chị là gái nhảy chả tên tuổi gì nhưng để lại một tập bút ký như thế với mấy trăm bài thơ là đủ cho đời sau nhắc đến chị rồi ( trích bài viết về Minh Phụng của Dã Lan Nguyễn Đức Dụ trên tập san Sóng Toronto- Canada xuất bản tháng 5 năm 1992)
Hoàn tất việc đánh máy và lưu lại vậy thôi. Nhà phả trạng này cũng chưa biết sử dụng như thế nào thì có một đoàn cán bộ văn hóa ngoài Bắc vào Nam công cán đến gặp ông... Trong đoàn có TS sử học Hoàng Lê, người có hàng chục công trình nghiên cứu cổ sử trong đó có công trình nổi tiếng về Thơ văn Ninh Tốn dưới sự chỉ đạo trực tiếp của GS Cao Xuân Huy. TS Hoàng Lê cũng giành nhiều thời gian quan tâm đến các công trình nghiên cứu về gia phả học của Dã Lan Nguyễn Đức Dụ mà ở ngoài Bắc lâu nay bị sao nhãng... Việc hợp tác nghiên cứu giữa các bên được tiến hành... Trong đoàn có một cán bộ là chị Hạ Chí Nhân, con gái ông Hoàng Quốc Việt ( Hạ Bá Cang). Chị đã nhờ học giả Dã Lan Nguyễn Đức Dụ nghiên cứu về gia phả họ Hạ của nhà mình. Học giả vui vẻ sốt sắng hứa sẽ giúp đỡ khi nhận được các tài liệu cần thiết... Trong thời gian làm việc với học giả Dã Lan, TS Hoàng Lê cũng như chị Hạ Chí Nhân đều được biết học giả đang trân tàng cuốn hồi ký của bà Minh Phụng và mong muốn lọt vào mắt xanh của NXB nào càng sớm càng tốt! Ông càng vui hơn khi được biết chị Hạ Chí Nhân vốn quen thân nhiều nhà xuất bản ngoài Bắc khi đó và chính chị cũng cho biết việc này không khó và hứa sẽ hết sức giúp đỡ. Chị còn cho biết sẽ nhờ GS Văn Tạo viết lời giới thiệu cho cuốn hồi ký! Chị Nhân có công việc ra trước. TS Hoàng Lê có nhiệm vụ trực tiếp mang cuốn Hồi ký là độc bản mà học giả Dã Lan hiện có để chuyển cho chị.
Linh tính của nhà khoa học mách bảo đối với loại văn bản kiểu này phải nên cẩn trọng hay sự trân trọng với người đã khuất đã khiến TS Hoàng Lê, mặc dù thời điểm đó không phải dễ dàng chi cho việc sao chụp nhưng TS cũng đã kịp sao cho mình một bản trước khi chuyển bản hồi ký cho chị Hạ Chí Nhân.
Năm tháng dần qua, Ai cũng bận bịu với công việc của mình và khó ai học đến chữ ngờ... TS Hoàng Lê chưa nguôi nỗi buồn nhớ nhà nghiên cứu gia phả Dã Lan Nguyễn Đức Dụ đột ngột qua đời vì bạo bệnh đành lỡ dở bao công trình mà hai ông đã và đang sẽ hợp tác, lại tiếp thêm nỗi đau khi hỏi đến cuốn hồi ký thì ôi thôi, chẳng phải chưa ra được mà vì mất bản thảo! Tới lúc này TS Hoàng Lê mới tá hỏa nhớ đến bản sao của mình thì rủi thay, người bạn của TS nằn nì xin mượn về đọc cũng đã để mất! Kể lại chuyện này, TS thú thực với người viết bài này, nhiều lúc ông không dám nhìn đến tấm hình kỷ niệm lần gặp đầu tiên cũng như những công trình nghiên cứu của Dã Lan Nguyễn Đức Dụ mà TS cho in ở ngoài Bắc cùng những lá thư học giả Dã Lan gởi cho ông! Thấy mình như có tội với hai người đã khuất là Dã Lan cùng bà Minh Phụng!
Nhưng sự thể run rủi thể nào... Hình như vẫn có chuyện, vẫn có việc Châu về Hợp Phố... Dịp ấy, TS Hoàng Lê đã bất ngờ nhận lại được bản sao cuốn hồi ký mà người bạn để thất lạc. Ông liền vui mừng báo tin cho ông bạn già GS Văn Tạo...
*
* *
Tôi đã có dịp theo chân GS Văn Tạo về cái làng quê mà nữ sĩ Minh Phụng cất tiếng chào đời. Nhân nói đến việc vui cuốn hồi ký của bà mà một chi họ Trịnh dưới Hải Phòng nhiệt tình giúp đỡ trong việc xuất bản, có lời giới thiệu của GS Văn Tạo sắp ra mắt nay mai, GS tâm sự như này.
« Cuộc đời giang hồ lưu lạc của bà Nụ thì GS không lạ. Và cả khi cầm cuốn Vàng son huyết lệ lên vẫn không thấy ngỡ ngàng. Nhưng khi đọc càng thấy cuốn hút. Đọc một lần, hai lần vẫn thấy cần đọc lại. Đọc để thấy cuộc đời một phụ nữ Việt Nam hữu tài nhưng bất hạnh. Đọc để thấy đây là một nhân chứng lịch sử của một thời đất nước bị lầm than. GS cũng thẳng thắn rằng, xét về công thì cũng chẳng có gì đáng ghi đối với nữ sĩ Minh Phụng nếu không phải là chúng ta muốn tìm thấy đây mấy điều khả thủ của một con người suốt đời có tâm hướng thiện nhưng ít thành công. Đó là sự đóng góp vào nghệ thuật sân khấu Việt Nam thời tiền chiến. Khi là một vũ nữ ở nước ngoài đã không làm hổ thẹn đất nước mà còn góp phần nào vào sự tôn vinh con người và nghệ thuật Việt Nam. GS cũng đang cất công xác minh, tuy bà Minh Phụng không viết trong hồi ký nhưng hồi Tết Mậu Thân, bà Minh Phụng đã dùng quán cà phê của mình làm nơi cho Biệt động Sài Gòn Gia định ém quân và chuẩn bị vũ khí cho các cuộc đánh lớn trong nội đô cũng như trước đó là nơi xuất phát của biệt động tấn công lính Mỹ ở mấy khách sạn Sài Gòn...
... Khi kể lại với thi sĩ Hoàng Cầm đoạn trong hồi ký, Minh Phụng phục tài và thấy Hoàng Cầm rất chi là đẹp trai trong các đêm diễn Kiều Loan cũng như tình bạn của hai người trong cái năm 1938 ấy, mắt ông chủ chiên vườn thơ Kinh Bắc bỗng anh ánh lên những tia nhìn không có vẻ chi là của người đang tật bệnh lẫn tuổi tác cả ! Gịong thi sĩ trầm rè ngắt quãng nối cho tôi nghe hai câu thơ nói là viết cho Minh Phụng từ hồi nảo nao rồi. Thơ rằng: Lắm loài súng sính có đôi/ Nòi tình thui thủi đi về, một- không!
( P/s.
Hy vọng bạn đọc tìm thấy cuốn VÀNG SON HUYẾT LỆ nếu không phải của Nhà Phụ Nữ thì của một NXB nào đó đã in từ mấy chục năm trước như lời đồn ?)
Tiết Thanh minh năm Tuất
In bài viết
Phản hồi
Người gửi / điện thoại
BẢN QUYỀN THUỘC CÂU LẠC BỘ VĂN CHƯƠNG
Địa chỉ: số 9 Nguyễn Đình Chiểu - Hai Bà Trưng - Hà Nội
Chịu trách nhiệm xuất bản: Nhà thơ Nguyễn Thị Mai
Tổng Biên tập: N.văn, LLPB - P.giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nho
ĐIỆN THOẠI & EMAIL LIÊN HỆ