TÁC GIẢ QUEN THUỘC
BÀI VIẾT MỚI
THƠ ĐẶNG XUÂN XUYẾN
Ngày: 06-11-2026THƠ NGUYỄN NGỌC ĐẤU
Ngày: 06-11-2026VŨ NHO giới thiệu
Ngày: 06-11-2026BẰNG VIỆT dich thơ mình ra thơ TÂY
Ngày: 06-11-2026ĐỖ CHIÊU ĐỨC giới thiệu
Ngày: 06-11-2026BA ĐIỀU ƯỚC
Ngày: 05-11-2026HOÀNG LIÊN SƠN giới thiệu
Ngày: 05-11-2026THƠ PHAN THÀNH ĐẠT
Ngày: 05-11-2026
PHẢN HỒI MỚI
VŨ NHO 085 589 0003
CÁM ƠN ANH NGUYỄN BÁ CƯỜNG!ĐÂY COI NHƯ CUỘC TRAO ĐỔI HỌC THUẬT XUYÊN BIÊN GIỚI CỦA NHỮNG NGƯỜI LÀM NGHIÊN CỨU!GS TRẦN ÍCH NGUYÊN LÀ NGƯỜI CÓ NHIỀU CÔNG SỨC CHO VĂN HỌC VIỆT NAM!Đinh Y Văn
Cảm ơn Tổng biên tập! Tôi không chủ ý “vịnh mùa thu” mà chỉ mạo muội “vịnh”…bác Nguyễn Khôi. Giữa thực trạng dường như không “còn khoảnh trời nào để cho thơ”, bác Nguyễn Khôi vẫn có “Thu Hà Nội 2026”!vũ nho 085 589 0003
Hai bác cao tuổi vịnh mùa thu Bác khôi thấy nóng, bụi bay mù Bác Y Văn lại thấy trời man mát Hai bác khác mà CHUNG nét THU!Đinh Y Văn
Kính bác Nguyễn Khôi: THU NGUYỄN KHÔI 2026/ Hà Nội cuối thu vẫn đợi thu/ Mặc cho nắng nóng, bụi toang mù/ Lớp lớp cao tầng ngoi lên thở/ Nguyễn Khôi vẫn thấy khoảnh trời Thơ! ĐYVVŨ NHO 085 589 0003
VŨ NHO ĐƯỢC BIẾT LÊ THU PHƯƠNG QUỲNH LÀ CON GÁI CỦA TS PHẠM THU PHƯƠNG, THỨ NỮ CỦA THẦY PHẠM LUẬN, MỘT CHUYÊN GIA HÀNG ĐẦU VỀ VĂN HỌC TRUNG ĐẠI TỪNG CÔNG TÁC TẠI ĐHSP HÀ NỘI VÀ ĐHSP VIỆT BẮC. RẤ...VŨ NHO 085 589 0003
CÂU CHUYỆN THẬT CẢM ĐỘNG VỀ CỤ BÙI DUY TÂN!TÔI CÓ DUYÊN ĐỌC CUỐN "VĂN KHOA CHÂN DUNG KÍ" CỦA NHÀ VĂN HỮU ĐẠT, ANH ĐẠT KỂ CỤ TÂN CÓ SÁNG KIẾN "ĐỔ NƯỚC MỘNG GIƯỜNG". SAU NÀY CÁC CON CỤ MUA NHÀ CHO... Đang truy cập: 28
Trong ngày: 336
Trong tuần: 1733
Lượt truy cập: 2048741
PGS.TS. NGUYỄN THỊ THÚY HỒNG giới thiệu
“THƠ THÔI GIÃY CHẾT KHI NGƯỜI ĐỌC
ĐỜI THÔI BIỂN LẬN LÚC EM CƯỜI”
Hôm qua, nhân nói về cái đề thi văn học sinh lớp 12 có bài thơ “Những người trồng hoa” của Nguyễn Quang Thiều, mình có nhắc lại việc ngoảnh mặt với thơ, không quan tâm tới thơ từ mươi mười lăm năm trước.
Thời học sinh, sinh viên, mình từng yêu thơ đến say đắm. Thời ấy giấy vở khan hiếm mà mình dành hẳn hai cuốn sổ giấy tốt nhất chỉ để chép thơ. Đến thuở biết yêu, biết tương tư thì ước trở thành nhà thơ, bởi có những điều chỉ thơ mới nói ra được, mới gói ghém hết được tư tưởng mình.
Nhưng rồi đến một ngày…
Mình cảm thấy bị thơ làm phiền, thơ quấy nhiễu .
Ấy là khi người ta gửi thơ cho mình nhiều quá, tặng thơ nhiều quá.
Thơ hay, đọc lên thấy yêu, thấy thích thì ít mà thơ đọc lên chẳng hiểu gì, chẳng cảm được gì thì nhiều vô kể. Có lúc thốt lên “thế này mà cũng là thơ ư ?”. Đã có một anh nhà thơ cấp tỉnh bị mình cư xử thiếu tế nhị, mà cho đến bây giờ mình vẫn còn ân hận, chẳng biết đến bao giờ có thể chuộc lỗi.
Đó là vào thời gian khoảng 1996-1997, tại Quảng Nam, thơ bắt đầu “trăm hoa đua nở”, nhà nhà in thơ, người người in thơ, rồi tổ chức giới thiệu, ra mắt. Do là GV dạy văn, chuyên điểm thơ những dịp 20/11 nên mình được các “nhà” tặng thơ nhiều nhất. Vào một sớm tinh mơ, lúc mình còn đầu bù tóc rối dọn quầy sách báo trước nhà ra thì có một anh xuất hiện trao cho mình tập thơ có đề tặng sẵn. Từng nghe đồn anh này là nhà thơ ở Hội VHNT tỉnh, bị vợ bỏ hay bỏ vợ gì đấy nên buồn tình mới vào Tam Kỳ mở công ty để dễ tìm bạn gái. Chưa kịp mở tập thơ ra xem, mình đọc anh nghe 4 câu: “Thơ bạn tặng cái kệ sách đã chật rồi. Buộc lòng mình phải loại ra thôi. Tôi biết lúc này trong im lặng. Có bao người cũng đang loại tôi”. Nghe tới đây, anh ta nổi giận đùng đùng bỏ ra về.
Sau này, khi đã qua cái thời bồng bột, có sự trải nghiệm hơn, chín chắn hơn, đọc thơ anh, thấy không đến nỗi để phải “vơ đũa cả nắm” như vậy. Nhưng cũng không thể nào yêu lại thơ cho nổi khi gặp chính nhiều người bạn thơ trước đây làm thơ hay mà giờ đua theo trường phái “cách tân”, “đổi mới” làm thơ kiểu tắc tị, quái đản. Hình như họ sợ không thay đổi thì bị coi là lỗi thời, chậm tiến hay sao ấy.
Xin thưa ! Các bạn đừng nhầm lẫn cứ hiện đại là phải khác biệt, đi ngược lại với truyền thống. Đừng nghĩ thơ tự do không cần vần điệu, niêm luật là tùy ý thích, cứ viết như văn xuôi rồi chẻ xuống hàng. Thơ không nhất thiết phải có vần, nhưng nhất thiết phải có nhạc tính và sức nén cảm xúc. Thơ hiện đại theo cách tự do, phóng khoáng không cần vần để tạo nhạc tính mà tạo nhạc tính ở nơi khác: ở nhịp câu, khoảng ngắt, hình ảnh, liên tưởng, tiết tấu nội tâm. Một bài thơ không vần vẫn có thể rất giàu chất thơ. Một bài “thơ hiện đại” bỏ vần nhưng vẫn làm người đọc rung động, suy nghĩ, nhớ nhung, thấy có mình trong một hình ảnh nào đó; tôi xem đó là đổi mới có giá trị.
Người làm thơ đừng nghĩ một cách quá sơ giản đổi mới nghĩa là bỏ hết kỹ thuật: Cứ bỏ vần điệu gọi là đổi mới. Cứ viết câu dài rồi chẻ xuống dòng. Cứ dùng ý tưởng lạ không ai có thì hiện đại.
Xin tóm lược lại sự phân biệt giữa Văn xuôi và Thơ bằng một tiêu chí đơn giản:
Văn xuôi đi để kể điều mình nghĩ. Thơ đi để làm người khác cảm điều mình chưa nói hết. Như bài thơ “Những người trồng hoa” của ông Chủ tịch Hội Nhà Văn VN tôi dẫn ra ở bài viết ngày qua. Bài đó theo kiểu Văn xuôi ông ghép chữ kể về điều mình nghĩ (có trời mới hiểu) nên hiếm ai hiểu mà đã không hiểu thì chẳng thể cảm cho được.
Các nhà thơ theo trường phái đổi mới “bí ẩn” kiểu ông Thiều ngày nay vô số kể. Người làm thơ “trí tuệ” như đại thi hào Nguyễn Du hay các nhà thơ lớp trước Chế Lan Viên, Huy Cận, Xuân Diệu, Lưu Quang Vũ-Xuân Quỳnh, Thu Bồn, Tố Hữu…giờ vắng bóng. Mà có nhiều hay không thì thời nay vàng thau lẫn lộn cũng ít người nhận diện được.
Một bài thơ hay đọc lên chưa cần cắt nghĩa người ta đã thấy rung cảm, dễ thuộc, dễ nhớ ấy là vì nó đan cài giữa cảm xúc và trí tuệ.
Xin dẫn một bài thơ không phải của nhà thơ chuyên nghiệp mà mình thấy hiện diện trên trang cá nhân của một bạn FB là nam giới người xứ Bắc. Vừa đọc một lần đã thấy thích phải đọc lại lần thứ hai rồi lưu trong ký ức. Rất tiếc sau đó, trang FB có kết bạn với tác giả bài thơ của mình bị kẻ xấu đánh sập nên không nhớ tên tác giả. Bài thơ như sau:
“Một thằng đàn ông làm thơ tán gái
Nhoằng nhoằng nhoằng nhoằng năm phút một bài
Tình yêu là thứ gì khắc khoải
Và nhớ nhung mơ mộng suốt đêm dài
Một thằng đàn ông làm thơ cho vợ
Nhoằng nhoằng nhoằng nhoằng một tiếng một bài
Tình yêu là những gì tần tảo
Trăn trở áo cơm cho mỗi ngày mai
Một thằng đàn ông làm thơ cho mẹ
Run run run run một bữa một bài
Tình yêu là vỗ về an ủi
Và những bình yên trên một bờ vai
Một thằng đàn ông làm thơ cho cha
Câu vui, câu buồn, câu đen, câu trắng
Khói thuốc vờn trong đêm lặng
Sáng mai, chỉ biết gượng cười…
Tôi cho đây là một người làm thơ trí tuệ, rất tài. Bài thơ này không cầu kỳ hình thức, thậm chí còn dùng ngôn ngữ nôm na, đời thường; nhưng lại có điểm tựa trải nghiệm rất rõ. Và chính điều đó khiến nhiều người đọc thấy mình ở trong đó:
Khổ đầu nói về thơ cho người yêu thì không cần phải ngẫm nghĩ cho lâu, không cần phải ngôn ngữ trau chuốt cao siêu, chỉ “nhoằng nhoằng” mà hăng hái, để cảm xúc nhớ nhung dào dạt tuôn chảy đúng tâm trạng tuổi yêu.
Đến khổ thứ hai thì nhịp đổi. Bài thơ chuyển từ tình yêu lứa đôi mới mẻ sang tình yêu đằm xuống như trách nhiệm đối với vợ. Không còn đêm dài nhớ nhung, mà là ngày mai và áo cơm. Đây là trải nghiệm rất phổ quát.
Khổ ba là một chuyển động cảm xúc khá tinh tế bởi từ “run run”. Người con trai thường rất thương mẹ nhưng nói với mẹ thường vụng về hơn nói với người yêu. Có tình cảm nhưng khó diễn đạt. Đây là một quan sát đời sống mà người đọc dễ nhận ra.
Nhưng khổ cuối mới là nơi bài thơ bật lên: Tác giả không định nghĩa “tình yêu là…”, như ba khổ trên nữa. Với cha, ngôn ngữ đứt ra. Không còn nhịp đều. Không còn kết luận. Chỉ còn hình ảnh. Trong thực tế, người con thương cha theo cách hoàn toàn khác với mẹ, vì đã chuyển sang tư cách “2 đàn ông với nhau”, không có ngôn ngữ sẵn để tỏ bày yêu thương mà chỉ thể hiện qua ánh mắt, sự sẻ chia hành động. Có khi chỉ là ngồi cạnh, thấy khói thuốc, nghe tiếng thở dài, cái gượng cười…
Nếu bài thơ dừng ở các định nghĩa “tình yêu là…” thì có thể hơi cứng. Nhưng đoạn cuối lại mở ra khoảng trống cho người đọc bước vào.
Nhìn chung bài thơ đã tạc chân dung tình cảm với từng đối tượng người thân yêu trong cuộc đời khá sắc nét . Thơ như thế hỏi ai không thích đọc.
P/S: Bài thơ chỉ là dẫn chứng về kỹ thuật-nghệ thuật thơ. Đừng thầy cô nào quen lối dạy văn kiểu “ăng ten” bê vào đề thi cho học sinh làm bài đó nhé. Một học sinh trung học phổ thông 16–17 tuổi có thể đã yêu nhưng không thể mải làm thơ tán gái mà bỏ bê việc học; có thể cảm được mẹ cha, nhưng khó chạm hết chiều sâu của “áo cơm”, “gượng cười”…
In bài viết
Phản hồi
Người gửi / điện thoại
BẢN QUYỀN THUỘC CÂU LẠC BỘ VĂN CHƯƠNG
Địa chỉ: số 9 Nguyễn Đình Chiểu - Hai Bà Trưng - Hà Nội
Chịu trách nhiệm xuất bản: Nhà thơ Nguyễn Thị Mai
Tổng Biên tập: N.văn, LLPB - P.giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nho
ĐIỆN THOẠI & EMAIL LIÊN HỆ