TẢN VĂN LƯU BÁ THỊNH

MỘT VÀI CẢM NGHĨ VỀ
HỒ HOÀN KIẾM.
(tản văn của Lưu Bá Thịnh)
Là một công dân của Hà
Nội, tuy là dân ngoại thành,
nhưng gần như cả cuộc đời
nghiên cứu khoa học cũng
như khi về hưu, đến nay tôi
luôn gắn bó, quan tâm, thích
tham quan, dạo chơi hay suy
nghĩ mông lung về Hồ Hoàn
Kiếm. . Tôi mạnh dạn viêt
ra một vài cảm nghĩ chân thực của lòng mình, hy vọng
được chia sẻ, cảm thông chung của từng bạn đọc.
Hồ Hoàn Kiếm - một cái hồ nho nhỏ xinh xinh, thân
thương, trong xanh giữa lòng Hà Nội - thủ đô bốn ngàn
năm văn hiến của Việt Nam. Có một nhà thơ nào đó đã
viết:
“ Hồ Hoan Kiếm như viên ngọc bích
Vị tiên nào đã thả xuống trần gian
Tấm gượng lớn sáng soi ngàn thế kỷ
Cứ trường tồn mãi mãi với giang san”

Ôi ! sao mà tha thiết thân thương đến thế. Ngay từ cái
tên của hồ đã là một truyền thuyết, một huyền thoại độc
đáo, lạ kỳ, riêng có của Việt Nam, của những người dân
hiển lành chân chất, nhưng kiên quyết với mọi kẻ thù xâm
lược đúng như nhà thơ Nguyễn Đình Thi đã ca ngợi:

” Đạp quân thù xuống đất đen
Súng gươm vất bỏ lại hiền như xưa”.

Sự hìền ấy là sự kết tinh bản sắc của dân tộc, của con
Lạc, cháu Hồng, của chính nghĩa và lòng nhân sinh, nhân
ái
Chúng ta yêu hoà bình, chúng ta thích độc lập tư do
chính nghĩa. Chính vì vậy khi đức vua Lê Lợi, được thần
Kim Quy ban cho gươm báu, để lãnh đạo toàn dân đánh
tan quân Minh, khi trở về Người đã cùng đoàn tuỳ tùng
bơi trên thuyền rồng, cất cao tiếng hát khải hoàn giữa mặt
hồ xanh biếc.
Người đã dâng trả lại kiếm cho thần Kim Quy bên
hòn đảo Ngọc có tháp rùa cổ kính uy nghi. Từ đấy hồ
được mang danh là hồ HOÀN KIẾM.
Hồ Hoàn Kiếm đã trở thành ký ức lịch sử ngàn đời của
dân tộc Việt, là niềm tự hào, niềm kiêu hãnh, là hình
tượng đẹp dẽ trong thi ca, neo đậu trong trái tim mỗi
người dân Hà Nội nói riêng và người dân đất Việt nói
chung.

Hồ Hoàn Kiếm không hoành tráng, ồn ào, nhưng chứa
bao sự cô đọng, chắt lọc của hồn thiêng non nước, của ký
ức tình người, mỗi khi đi đâu xa là người ta lại nhớ về Hà
Nội, nhờ về Hồ Hoàn Kiếm thân thương !
Mỗi lần đi dạo quanh hồ,. hoà vào dòng người đông
dúc, có nam thanh nữ tú, có em bé thơ ngây cừời tươi
trên tay mẹ, có khách du lịch cả ta, cả tây, ngất ngây
trong không khí thanh bình, hoà quyện với không gian
cây xanh, hoa lá của thiên nhiên đầy lãng mạn, thơ mông
bên hồ, tâm hồn ta như tan hoà, lâng lâng bay bổng, mà
cảm nhận sự ấm nồng của khí thiêng sông núi, đôi khi cứ
muốn ca lên những lời ca bất diệt.
Khi ta đi qua trước đền bà Kiệu, đơn sơ, cổ kính, nơi
tôn thờ của dòng đạo mẫu, dưới tán xanh che phủ hài hoà,
dịu mát của cây đa cổ thụ, bao chùm cả khu tượng đài
trong sáng, uy nghi “ QUYẾT TỬ CHO TỔ QUỐC
QUYẾT SINH”, chúng ta thực sự cảm nhận được sự sâu
sắc, ý nghĩa lịch sủ, ý chí nhân văn, của dân tộc Việt.
Ấy thế mà vẫn có kẻ nào đó cố tình biện luận cho ý đồ
đen tối muốn di dời, cất dấu nhóm tượng đài hiên ngang,
khái quát ca ngợi ý chí kiên cường của dân tộc Việt, trước
sự tàn bạo của ke thù, chúng lập luận Đền Bà Kiệu là âm,
Nhóm tượng Quyết Tử là dương nên cần phải được di dời.
Thật đúng như câu người xưa dăn dạy: “Thiên kiến còn xa
sự thật hơn ngu ngốc”.

Khi tôi dẫn các bạn bè quốc tế cùng nghiên cứu về rừng
đến thăm Hà Nội, tôi giới thiệu khu Đài Nghiên trước
đền Ngọc Sơn, Hình tượng Tháp Bút với 3 từ Tả Thiên
Thanh (Viết lên trời trời xanh) thì dù họ là người Úc,
người Indo, hay người Philippines, đều ngỡ ngàng và tỏ ra
khâm phục sự sâu sắc, ý tưởng cao đẹp rất văn hoá, nhân
văn của các vị lão văn nhân đất Việt.
Bước trên cầu Thê Húc, ngắm nhìn bao thiếu nữ thủ
đô xinh đẹp trong những tà áo dài muôn màu, muôn sắc,
bay bay trong gió, bỗng nghe tiếng chuông đồng hò trên
nóc toà nhà Bưu Điên dóng dả, ngân nga, một cảm nhận,
yên ả xâm chiếm lòng ta thật diu ngọt và mê đắm của sự
thanh bình.
Bước chân vào Đền Ngọc Sơn, nghe tiếng mõ, tiếng
chuông, tiếng tụng kinh cầu nguyện thiết tha trong làn
hương thơm mờ ảo, lan toả, quấn quyện trước các phật
đài, lòng ta thêm rung động bồi hồi, nghiêm cẩn trước
không khí linh thiêng của đền, của lòng thành kính, tin
yêu, sáng ngời của các vị chân tu, những con nhang đệ tử.
Ngắm tháp Hoà Phong, Nhìn toà nhà UBND thành phố,
khu, thương mại Tràng Tiền, khu phố Trang Thi, Cung
Văn hoá Thiếu Nhi, nhà hàng Thuỷ Tạ, bao quanh hồ, tôi
cảm nhận rõ sự hài hoà, giữa những kiến trúc của các
công trình quanh hồ, vừa là những điểm nhấn ghi dấu ấn
linh thiêng của lịch sử dân tộc, của cuộc sống bình yên,

tất cả làm nền tảng, không một chút chèn ép, mà cùng
hiệp lực, điểm tô cho hình ảnh Tháp rùa, cho hồ Hoàn
Kiếm, luôn là tấm gương xanh phản ảnh hồn thiêng sông
núi, ý nguyện hoà bình nhân ái của nhân dân ta.
Mặc dù tôi chưa được đi du lịch nhiều nước trên thế
giới , Nhưng qua các Thủ đô của các nước Asean . Tôi
cảm thấy thật tự hào về hổ Hoàn Kiếm, về một di sản lích
sử vô giá mà cha ông ta đã để lại. Tôi tha thiết mong rắng
nhà nước cần kiên quyết duy trì những điều luật bảo tồn
di sản văn hoá lịch sử, hành sử thích đáng với những
người cố tình vì lợi nhuận, vì lợi ích nhóm, luôn muốn di
dời những tương đài, công trình kiên trúc đã tồn tại hài
hoà nhiều năm quanh hồ Hoàn Kiếm.
Không nên xây dựng những toà nhà, những khối bê
tông cao ngất, để chèn ép hồ Hoàn Kiếm - một địa danh
gắn liền với nhiều di tích lịch sử, đã tồn tại hàng ngàn
năm của nhân dân đất Việt.
15/9/2026