BẠC MỘ

1. Bản chữ Hán cổ của bài thơ : 

    薄暮                     BẠC MỘ

    

3. Nghĩa Bài Thơ :

                            Chiều Nhạt Nắng

        Khi nước sông đang cuồn cuộn chảy qua nơi nầy, thì cũng chính là lúc núi mây đã chìm trong chiều nhạt nắng. Những đóa hoa lạnh lẽo như nép mình vào trong cỏ rối, và những con chim chiều cũng đã chọn những cành nhánh rậm rạp để qua đêm. Còn ta thì ngày nào mới thấy lại quê xưa đây ? Trong cảnh trời thu cao lồng lộng còn lòng ta thì áo não vô cùng, đời người khó mà lại có được cảnh huống xứng ý toại lòng, nên chi đầu tóc cứ bạc trắng như tơ !

         Câu chót còn có dị bản là : 

         鬢發自成絲。    Mấn phát tự thành ti.

     Đầu tóc " tự nó trở thành như tơ ", hay " trắng như tơ ( bạch thành ti )" thì cũng thế thôi. Vì tự dạng của 2 chữ TỰ 自 và BẠCH 白giống nhau, nên dễ nhầm lẫn chăng ? Nhưng trong trường hợp nầy thì nghĩa  của câu thơ vẫn không thay đổi. Có điều là  chữ TỰ chỉ sự diễn tiến tự nhiên nghe thi vị hơn là chữ BẠCH diễn tả thẳng.

       Bài thơ dễ xúc động lòng người xa xứ với 4 câu đầu tả cảnh chiều thu man mác, 4 câu sau nói lên sự cảm xúc và tâm tình của tác giả trong cảnh chiều thu, khiến người đọc không khỏi bồi hồi đồng cảm, nhất là những người đang định cư ở chốn tha hương như chúng ta hiện nay...         

4. Diễn Nôm :

                       CHIỀU NHẠT NẮNG

                       

Chiều Bên Sông Nước

   (mượn ý bài Bạc Mô của Đỗ Phủ)

Mù mịt quê nhà sông nước ơi

Chiều hôm lãng đãng lạnh mây đồi

Hoa chen cỏ dại e dè ngủ

Chim đậu cành cao ríu rít chơi

Lâu lắm thuyền chưa về bến cũ

Lạ chưa tâm lại cảm thu người

Bây giờ tuổi đã,bao giờ nữa!

Tóc trắng cần chi đợi tuyết rơi!                 

                          Thiền Sư Xóm núi 

HỌA VẬN :       

Chiều Bên Sông Nước

    (mượn ý bài Bạc Mô của Đỗ Phủ)

   

 

Quê nhà  mù mịt nước sông ơi,

Bảng lảng chiều hôm lạnh núi đồi.

Hoa nép cỏ hoang tìm ấm áp,

Chim nương cành rậm hết rong chơi.

Thuyền đi biền biệt chừng quên lối,

Thu đến heo may chạnh nhớ người.

Bao nả cuộc đời còn vướng bận ?

Trắng dần mái tóc ngắm chiều rơi !

                                   Đỗ Chiêu Đức

                                October 20, 2018

Mai Xuân Thanh xin phép góp họa cùng với Thiền Sư Xóm Núi và anh đồ Đỗ Chiêu Đức vào VTT như sau :

(Mượn ý bài Bạc Mô của Đỗ Phủ qua diễn Nôm của anh đồ ĐCĐ)

 

Chiều Bên Sông Nước

Quê xưa sông nước tít mù ơi

Nắng tắt chiều nghiêng thoải dốc đồi

Xếp cánh hoa tàn cây réo rắt

Gãy cành bụi rậm cú kêu chơi

Thuyền xa bãi cũ lâu về bến

Thu cảm cố nhân vẫn nhớ người

Lụm cụm thân già chưa thất vọng

Lom khom tóc bạc giọt châu rơi

                                                          Mai Xuân Thanh