GHI CHÉP của NGUYỄN KIM RẪN

ĐI BIỂN NGẮM TRĂNG

Vào khoảng tháng 10 năm 1973, tôi đang chủ nhiệm và dạy Ngữ văn lớp 9B (tức 11B hiện nay). Đây là lớp chủ nhiệm đầu tiên của tôi và có nhiều kỷ niệm. Trong hơn một năm giảng dạy các em, tôi thấy các em chưa hề biết biển bao giờ, tôi cho rằng cần mở rộng tầm mắt cho các em để các em hiểu thơ văn hơn. Gần nhât là đi Đồng Châu. Trường Cấp 3 Bắc Kiến Xương cách biển Đồng Châu, Tiền Hải khoảng 25 km. Một hôm, tôi hỏi:

- Các em đã biết biển chưa?

- Thấy trong phim ạ!

- Các em có muốn đi biển không?

- Có ạ!

- Vậy thầy trò ta đi ngắm trăng lên ở biển Đồng Châu nhé!

Tất cả cùng reo hò và vỗ tay rào rạt.

Tôi phổ biến kế hoạch cho các em. Đi vào ngày 16 âm lịch để có thể thấy trăng từ biển chui lên. Nhà em nào có xe đạp thì mang theo. Ai không có thì ngồi nhờ xe bạn. Ai yếu thì ở nhà. Ai đi, mang theo nước uống. Xin phép gia đình là đi dã ngoại về muộn. Chiều hôm đó, tôi phụ đạo các em nên cho nghỉ sớm. (Phụ đạo là do thầy tự nguyện. Dạy không thu học phí) . Khoảng 15h30 sắp xếp lên đường đi Đồng Châu, Tiền Hải. Đoàn thầy trò chúng tôi đi khoảng gần 3 tiếng thì tới. Lúc này trời đã gần tôi. Sóng biển đang trải dài, uốn lượn ì ào. Nhiều em thú vị nhảy nhót bên mép nước. Một số em nam nhảy xuống tắm. Tôi phải gào to.

- Không được ra xa nhé!

- Vâng… a…ạ!

Không may cho thầy trò tôi, hôm ấy chân trời phia đông có một dải mây chăng kín nên lúc trăng lên không thấy được. Phải vài chục phút sau trăng mới hiện ra soi sáng mặt biển. Những con sóng tắm trăng rào rạt chạy dài. Trải ra mênh mang. Các học trò tôi thích chí, có em reo lên:

- Đẹp như trong phim thầy ơi!

Thấy các em vui, lòng tôi tràn đầy hạnh phúc.

Ngắm một lúc rồi thầy trò ra về. Đạp xe dưới trăng, nói cười sảng khoái, không biết mệt là gì. Về tới trường đã hơn 23 giờ. Nhiều ông bố, bà mẹ, mặc dù đã được báo trước, vẫn sốt ruột ra trường đón con.

Ngày hôm sau, thầy trò tôi vẫn dạy và học bình thường. Chuyện biển vẫn chưa dứt. Biết chuyện của thầy trò tôi, có nhiều ý kiến khác nhau. Người thì cho là “liều quá”! Người lại khen là hết lòng vì học sinh. Nhưng cũng không ít ý kiến phê bình là “lãng mạn tiểu tư sản”. Cũng may mà không xảy ra chuyện gì. Các em vẫn an toàn, Học tập vẫn đảm bảo. Bây giờ nghĩ lại cũng sợ thật. Chỉ cần một em xô xe, ngã ra, chân tay mặt mũi làm sao, chỉ cần các em xô phải người đi đường thôi là chắc chắn tôi sẽ bị kỷ luật. Nhưng, lúc ấy, tôi chỉ làm vì thấy các em thích. Tôi làm vì muốn sau này các em học những bài nói về sóng, về biển thì có thực tế một chút thôi. Lê Quý Đôn đã từng dạy rằng: “Trong bụng không có ba vạn cuốn sách, trong mắt không có núi sông kỳ lạ của thiên hạ thì đừng nói làm văn”. Cho các em biết thêm về biển cả dưới trăng, bổ sung vào tâm hồn các em một cảnh đẹp khác với cảnh cánh đồng thẳng cánh có bay và rặng tre ở quê nhà các em cũng cần lắm chứ. Và, cuộc đi đó các em còn nhớ mãi. Sau này một số lần họp lớp, các em lại dẫn nhau ra biển. Lại kể chuyện ngày xưa… Nhưng đi biển cùng các em không bằng xe đạp nữa mà bằng ô tô của các em. Bởi các em đã thành đạt, nhiều em đã ở vị trì cao trong các cơ quan nhà nước và những nhà làm kinh tế giỏi. Mừng nhất là 43 năm (kể từ khi ra trường) đã trôi qua các em vẫn quý thầy, quý bạn, vẫn luôn gắn bó cùng nhau.

 Bắc Từ Liêm, ngày 6  tháng 4 năm 2018