
HẠNH PHÚC TRỞ VỀ RỒI
Cụ Nam Dư năm nay 89 tuổi từng học trường Trung học Albert Sarraut, một trong những trường trung học Pháp danh tiếng nhất Đông Dương thời thuộc địa. Cụ thông thạo cả tiếng Pháp lẫn tiếng Anh... Hôm hăm mốt tháng Tư, ông giáo ngồi cạnh cụ và bút đàm với cụ (vì cụ bị nặng tai) những lúc hai người cao hứng, cụ viết cả hai thứ tiếng thành thơ hay triết lý. Được cụ tặng tập thơ văn “Nam Dư - Thơ, Văn Tuyển Tập”. Có ai như cụ đi bus mấy chặng từ Đông Anh sang Hàng Buồm hàng tháng đọc thơ cùng CLB Thơ Dịch Hà Nội, hay xuống tận Linh Đàm dự gặp mặt Thơ ở Thi Nhân Các của thi sĩ Linh Chi...
Có ai viết thảo thơm đến độ phải liên tưởng đến mẹ ai “Mẹ tôi đi dọc cõi người/ Một mình mẹ gánh cả trời nắng mưa/ Nặng đong, nhẹ đếm sớm trưa/ Thân cò xoải bóng, rau dưa chợ chiều./
Chắc hẳn đời cụ là minh chứng cho cái khắc khoải “đã chót làm thơ hay thì tim đem chưng cất vị tình”, cho nên nhiều tứ thơ cứ rỉ rả “Thời gian sao nỡ phũ phàng/ Lá trầu xanh ấy đã sang sông rồi”/ , “Biết rằng tìm kiếm là vô nghĩa/ Mà vẫn mải mê vượt bão giông./, hay “Anh về tìm lại ngày xưa/ Bỗng dưng trời đổ cơn mưa cuối mùa./
Truyện ngắn “Bà Lão Quét Chợ” chạm đến vạn trường hợp các gia đình Việt tréo ngoe thói ruồng bỏ cha mẹ vì họ quê từ ngoài tới trong... Cụ Nam Dư thả trôi cái đoạn kết để người đọc tưởng tượng tiếp hai lớp cốt truyện có thể....
Truyện “Vạt Nắng Chiều” bằng giọng kể trầm tĩnh thuật cái đời người giản dị như nghe ngoài quán cóc mà mủi lòng sâu kín vì liên tưởng xa đến ai ai...
Đừng tìm cái sắc lẹm dao cau nhưng lộ chút vô tâm nơi truyện cụ Nam Dư... Văn cụ mang nét sâu sắc phải ngẫm qua hình dung và phóng chiếu các tâm tư, nghĩ ngợi....
Có ai yêu đời như cụ ôm cả cái cặp da to tướng đựng tập sách mới in leo bao bậc xe từ bên kia sông lên tận xứ Đoài tặng cho mọi người đến khi hết sách và tặng luôn cả chiếc cặp da ấy...
Có ai viết như cụ lúc thứ Ba ở Gặp gỡ Các Thi Hữu Thơ tại con phố xưa thuộc phường Hà Khẩu nằm cạnh cửa sông Tô Lịch vốn có tên "Rue des Voiles" trước 1954:
Today the rain keeps falling but doesn't touch the ground
But the rain keeps slanting and piercing through my heart.
( Hôm nay mưa cứ rơi rơi mà không chạm mặt mặt đất
Mà mưa cứ nghiêng xiên thấu mãi trái tim)
Có lẽ, ấy là cái trần tình chỗ cuối một truyện ngắn của cụ
“Hạnh phúc trở về rồi”.
