ÔNG THẨM PHÁN

(Truyện ngắn)

LƯU BÁ THỊNH

Hắn là kỹ sư Lâm nghiệp đã nghỉ hưu hơn hai mươi năm, bây giờ hắn đã ở vào cái tuổi xưa nay hiếm: U80. Ngồi ngẫm lại cuộc đời đã qua hắn cảm thấy bao điều trăn trở.

Bước vào cái nghề rừng gian khổ, phải leo đèo, lội suối, băng rừng vượt núi thường xuyên, nên hắn thường tự nhủ, phải chăm chỉ tập thể dục thể thao để có đủ sức khỏe thực thi nhiêm vụ.

Làm trong viện nghiên cứu rừng, lại có trình độ chuyên môn giỏi, nên từ lúc ra trường đến trước khi nghỉ hưu hắn liên tục làm chủ các đề tài nghiên cứu: từ cấp ngành đến cấp nhà nước. Do vậy việc đi lại của hắn cũng chỉ ở mức độ vừa phải, có lịch trình đều đặn. Cũng may trời lại phú cho hắn một sức khỏe dẻo dai, mặc dù cơ thể hắn nhỏ con, nhưng chắc lẳn ở dạng thon thon mình trắm.

Hắn thường xuyên đi công tác xa nhà, đặc biệt là những năm gần nghỉ hưu, hắn phải chuyển hẳn vào Nam, vì lúc đó hắn làm chủ đề tài cấp nhà nước nghiên cứu về cây điều, mà cây điều lại là cây nhiệt đới nên chỉ sống và phát triển tốt ở các tỉnh phía Nam mà thôi.

Thế là nhà cửa, đất cát tổ tiên để lại, hắn đành nhờ mẹ già cùng họ hàng nội, ngoại trông cho. 

Khi mẹ hắn mất đi, hắn lại phải nhờ ông em họ trông đỡ. Bây giờ hắn mới có điều kiện và quyết tâm về sống ở hẳn quê nhà, hương khói phụng thờ tiên tổ.

Chính vì hắn đi vắng lâu ngày, nên cái lão Tèo trong thôn khi mua được căn nhà bên cạnh, đã cố tình xây một căn phòng tạm vào trong đất phía sau nhà hắn. Mặc dù khi đó cậu em họ trông nhà cho hắn đã can ngăn, nhưng lão Tèo cứ cố tình xây, lão cam kết khi nào hắn về sẽ trả lại! Khổ một nỗi cậu em này cũng là cháu nội bên nhà lão Tèo nên cậu ta cũng không ngăn cản quyết liệt lắm. 

Đến năm 2010 hắn về nhà thảo luận, lão Tèo đã hứa đập bỏ căn phòng trên, có sự chứng kiến của ông Hùng hàng xóm, nhưng thời gian qua đi lão Tèo vẫn cố ý làm ngơ. 

Hắn biết rõ để người khác xây được nhà trên đất của mình rồi thì khi đòi lại rất khó. Nhưng hăn tin vào pháp luật, vào bản đồ, nên lần này về ở hẳn tại nhà hắn quyết đòi cho bằng được. 

Hắn đã làm đơn kiện lên tất cả các cấp chính quyền từ xã lên huyên, nhưng tất cả đều làm ngơ, lé tránh hoặc gỉai quyết nhùng nhằng không thỏa đáng, buộc lòng hắn phải kiện lên tòa án nhân dân huyên Hoàng Hoa. Nhưng dịch cô vit đã làm chậm lại quá trình kiện tụng của hắn đến hơn một năm

Với tính kiên trì sẵn có, cùng với sự trợ giúp của Trung tâm trợ giúp pháp lý thành phố, hắn vẫn gửi được đơn tới tòa án với đầy đủ mọi tài liệu và hồ sơ khởi kiện theo yêu cầu cần thiết. 

Hắn tin là hắn sẽ thành công. Nhưng sau nhiều lần thúc giục, lần nào hắn cũng phải chờ hơn một tháng cho đúng luật hành chính. Cuối cùng hắn vẫn nhận được quyết định trả lại hồ sơ của ông thẩm phán Trần Lơ, với thời hạn khiếu kiện chỉ trong 10 ngày?

Nhận tờ thông báo có dấu son hẳn hoi, hắn thật bất ngờ. Lúc trước hắn tự tin bao nhiêu, thì bây giờ hắn hoang mang bấy nhiêu.

Là một cán bộ chuyên nghiên cứu về rừng và đất rừng, được làm việc với các nông lâm trường, các công ty Lâm Nghiệp, kể cả với công ty liên doanh !00% vốn nước ngoài như công ty Va ca Hàn Quốc. Hắn rất thanh thạo về đo vẽ bản đồ.

Hắn đã từng tham gia giải quyết các vụ kiện tranh chấp đất đai giữa các công ty và người dân cố tình xâm chiếm, lần đất.

Suốt quá trình công tác, vụ kiện nào hắn cũng là ngưới thắng cuộc. Thế mà bây giờ vì công việc phải xa nhà, một nông dân chiếm đất ở nhà hắn tới gần 70m2 đâu có ít ỏi gì? Tất cả được thể hiện rõ ràng trên bản đồ tỉ lệ 1/1000, do cơ quan địa chính thời Pháp thuộc đo vẽ từ năm 1942?

Hắn đã trích lục phần bản đồ có vẽ khu nhà hắn ở, lại vẽ cả hình minh họa, tính cả diện tích nhà hắn cụ thể để chứng minh rõ ràng. Nhưng ông Thẩm phán vẫn bỏ qua, cương quyết trả lại hồ sơ, không cho xét sử?

Hắn tưởng tượng lại cái ngày hắn đi làm thuê cho Công ty Hàn quốc, liên doanh trồng rừng với các công ty Lâm Nghiếp ở các tỉnh Đông Nam Bộ: Trồng cây keo lai để lấy gỗ băm dăm chở về Hàn Quốc. Lúc đó hắn là trưởng phòng kỹ thuật của công ty. Hắn nhớ rất rõ một ngày thứ 3 tuần trước, hắn cùng nhóm kỹ thuật đi kiểm tra hiện trường ở tỉnh BR: Cây keo lai của Công Ty mới trồng hơn một tháng phát triển tốt, tỷ lệ sống đến 98%. Thế mà tuần sau tiện thể đi công tác, hắn rẽ qua hiện trường: một mảnh rừng trồng 4 héc ta của công ty đã bị ai đó nhổ sạch cây keo lai, trồng vào đó là các cây điều cao 40cm, mật độ 8 m x 6,4 m. Trên các luống đều trồng xen cây sắn đã mọc cao 10 cm.

Thế là hắn cấp tốc huy động cán bộ kỹ thuật của cả 2 công ty liên doanh dùng máy định vị GPS cầm tay, đi xác định lại tọa độ, vẽ lại thửa đất bị lấn chiếm? 

Thì ra một nông dân khá giàu có thấy mảnh đất trên nhô ra, anh ta liền cho máy cày: cày tung lại hiện trường, thuê người nhổ hết cây keo, rồi cho trồng các cây điều và cây sắn đã ương sắn, để chiếm đất. 

Hắn lại phải cùng công ty Hàn Quốc kiện ra tòa án tỉnh và tòa án trọng tài kinh tế quốc tế. 

Kết quả là ngừơi nông dân trên phải trồng lại hiện trường, bồi thường thiệt hại cho công ty, mà không bao giờ giám mơ đến chuyên lấn đất nữa.

Cứ cái đà nghĩ lan man ấy hắn nhớ lại một bài báo mà hắn đọc được của một tiến sỹ trong ngành tư pháp sau khi nghỉ hưu đã viết: ca ngợi bà thẩm phán Trâm, đã vượt qua mọi áp lực, dám chịu trách nhiệm, mặc mọi sự mua chuộc, cấm dỗ, kiên quyết sử trắng án cho công dân Tạ Đình Đề - người đã từng được đi bảo vệ Bác Hồ, đã bị hàm oan. Một vụ án sáng chói trong lịch sử pháp đình của Việt Nam.

Thế mà hắn lại bị một nông dân do trình độ hiểu biết có hạn, tưởng rằng cứ cố xây được nhà trên đất của người khác là có thể chiếm đựợc đất mà không bị pháp luật trừng trị?

Lợi dụng lúc người khác đi vắng,cái lão Tèo tự ý phá hàng rào bằng cây cúc tần, di chuyển cột mốc vào sâu 2 m đất của nhà hắn, rồi tự ý xây tường, tưởng là không ai hay biết?

Rồi các cán bộ đia chính xã do trình độ có hạn về chuyên môn, hay cố tình nói liều là bản đồ chế độ cũ là không xác đáng, v.v... Họ cho là chỉ có bản đồ địa chính mới của ta vẽ ra mới đúng mà thôi? 

Hắn tin là ông thẩm phán có đủ trình độ
và thực sự biết rõ điều đó, nhưng không hiểu
vì sao mà ông ấy vẫn cứ ra thông báo trả đơn khởi kiện như vậy? Hay là ông khôn khéo chơi trò né tránh?

Theo sự góp ý của các luật sư trung tâm trợ lý pháp lý của nhà nước, hắn lại phải làm đơn khiếu nại đến ông chánh án của tòa án huyện Hoàng hoa.

Sau gần một tháng chờ đợi, hắn vẫn nhận được quyết đình chính thức của ông phó chánh án, nhân danh thẩm phán tòa án huyện Hoàng Hoa: một lần nữa quyết định trả lại hồ sơ cho hắn. Lần này thì hắn hoang mang thực sự. 

Hắn đành liều viết đơn kêu cứu gửi lên ông tổng biên tập báo Nhân Dân và ông Bí thư thành ủy Hà Nội. Sau một tuần ban Đón Tiếp đơn khởi kiện của công dân thành phố đã có công văn về huyện, cũng như thông báo cho hắn biết đề nghi huyện Hoàng Hoa sớm giải quyết vụ việc? 

Hắn tiếp tục gưi đơn lên tòa án nhân dân TP Hà Nội. Chính nơi đây sau hai tháng đã cho mở phiên tòa và xử án rất rõ ràng.

Kết quả tòa đã giải quyết: cho hắn được lấy lại đất của tổ tiên để lại. Vặn Phòng Đo Dạc Đăng Ký Đất Đai - chi nhánh huyện Hoằng Hoa vẽ lại bản đồ địa chỉnh của hai gia đình. 

Đến đây niềm tin vào pháp luật của hắn được củng cố. Quyền lợi chính đáng của hắn đã được pháp luật nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bảo vệ, đúng như các điều 265, 266 (trong bộ luật dân sự nước Việt Nam năm 2005 cũng như điều 176 về mốc giới ngăn cách các bất động sản (trong bộ luật Dân Sự Việt Nam năm 2015).

Ông thẩm phán Trần Lơ trả lại đơn khởi kiện là đã vi phạm điều 169 về bảo vệ quyền sở hữu của công dân (BLDS VN năm 2005) cũng như điều 164 biện pháp bảo vệ quyền sở hữu (BLDS VN năm 2015) nên ông cũng phải chuyển đi công tác nơi khác?