VỀ THƠ NGUYỄN VĂN TRÌNH

NHÀ THƠ NGUYỄN VĂN TRÌNH

Đọc “ Nắng chiêm bao ” của Nguyễn Văn Trình
Nhà báo Nguyễn Hoàn
Phó GĐ sơ TT- TT Quảng Trị
Chủ tịch Hội VHNT Tỉnh

Nguyễn Văn Trình là giáo viên dạy Văn cấp 3, hiện anh là hội viên Hội
Văn học Nghệ thuật tỉnh Quảng Trị. Anh từng có thời gian tham gia Quân đội
Nhân dân Việt Nam từ những năm đầu của thập niên tám mươi. Nguyễn Văn
Trình sinh ra và lớn lên ở một vùng quê nghèo Quảng Trị đầy gió Lào cát
trắng, tại: Làng Lạng Phước, Phường Đông Lễ, Thành phố Đông Hà. Cũng
như bao người con khác trên mảnh đất đầy nắng gió này, Nguyễn Văn Trình
đã từng trải qua thời kỳ bom đạn, khói lửa của chiến tranh ác liệt. Bên cạnh
công việc dạy học, với sự nghiệp trồng người cao cả, anh còn tham gia sáng
tác thơ văn nhằm ghi lại nhật ký tâm hồn mình và góp phần làm phong phú
thêm công việc dạy văn.
Nhà thơ Nguyễn Văn Trình đến với thơ văn từ rất sớm, ngay từ những năm
tháng còn ngồi trên ghế nhà trường và những tháng ngày trong quân ngũ, anh
đã sáng tác thơ. Sau khi xuất ngũ trở lại trường Đại học Sư Pham – Huế,
Nguyễn Văn Trình càng có thêm cơ hội để sáng tác thơ hơn nữa. Với sự đam
mê và nỗ lực sáng tạo, năm 2011 Nguyễn Văn Trình đã cho ra mắt tập thơ
đầu tay: “Mây trắng bên trời” do Nhà xuất bản Thuận Hóa ấn hành. Tập thơ
vừa ra mắt bạn đọc, anh em giới văn nghệ sĩ tỉnh nhà vui mừng tiếp nhận và
đánh giá cao. Nhà thơ Võ Văn Luyến, ThS Ngữ văn, Giảng viên Trường
CĐSP tỉnh Quảng Trị, trong lời giới thiệu tập thơ này đã viết: “Lặng lẽ viết,
lặng lẽ tự tình với những con chữ tí tách nẩy mầm yêu thương và khát vọng,
Nguyễn Văn Trình đến với thơ bằng hiển tâm của người mang sứ mệnh chở
đạo. Chính thiên chức nhà giáo - thi sĩ đã giúp anh hái được những bông thơ
sắc thắm bên trời. Và người đọc sẽ thấy nhiều vẻ đẹp khi dạo vườn thơ của
anh ”. Còn nhà thơ - nhạc sĩ Lê Đàn thì cảm nhận: “Riêng tôi, tôi gọi những
bài thơ trong tập thơ “Mây trắng bên trời” của thầy giáo - thi sĩ Nguyễn Văn
Trình là những vầng mây không trôi, để lại cho tôi những ấn tượng khó phai
mờ sau mỗi lần đọc. Tôi tin những vầng mây không trôi ấy sẽ còn mãi cùng
với trời xanh mây trắng”. Nhà giáo, ThS Ngữ văn Nguyễn Minh Hoàng GV
Trường THPT Lê Lợi, Đông Hà cũng cùng nhận định: “ Đọc thơ Nguyễn Văn
Trình tôi rất thích những lời tự tình man mác, hào hoa mà thấm đẫm tình
người. Với tập thơ “Mây trắng bên trời”, anh đã góp vào vườn thơ những
bông hoa đẹp đầy hương sắc, giàu ý vị tình đời tình người, rất đáng trân
trọng ! Tôi tin những vần thơ của anh luôn là những lời tâm tình thủ thỉ mà
lắng đọng sâu xa trong lòng bạn đọc…”.
Còn bây giờ, tôi đang cầm trên tay bản thảo tập thơ thứ hai của nhà thơ
Nguyễn Văn Trình: “Nắng chiêm bao”. Một tập thơ dày dặn với gần cả trăm
bài thơ, được lựa chọn kỷ lưỡng trong mấy mươi năm làm thơ của mình, mới
thấy Nguyễn Văn Trình cần mẫn và thận trọng như thế nào trong từng bài thơ
của anh khi viết ra. Trong tay bạn đọc, có thể có đến hàng trăm tập thơ và hơn
thế nữa. Nhưng bạn đọc sẽ dễ dàng nhận ra từng gương mặt thơ riêng biệt

không ai giống ai. Nhà thơ Nguyễn Văn Trình cũng là một gương mặt thơ
riêng biệt như thế. Đọc tập thơ “Nắng chiêm bao” của nhà thơ Nguyễn Văn
Trình, tôi thấy hiện lên rất rõ từng chủ đề rành rọt trong tập thơ này, như:
Nghề giáo - mái trường - học sinh, tình yêu thời áo trắng sân trường, tình cảm
gia đình, hình ảnh người lính, Quê hương và đất nước
Nhà thơ Nguyễn Văn Trình trước hết là một nhà giáo, nên mảng thơ viết
về nghề giáo, mái trường, học sinh đồng nghiệp…thể hiện đậm nét trong thơ
anh. Đó là những bài thơ khá hay, khá xúc động được bạn đọc yêu mến, như
các bài thơ: “Nghề giáo của tôi, Bài giảng giờ chia tay, Ngày tựu trường, Hãy
nuôi dưỡng ước mơ, Trường em - trường trung học Lê Lợi …”
Nghề giáo vốn là nghề rèn chữ dạy người, đó không chỉ là một nghề đơn
thuần mà còn là cả một sự nghiệp trồng người cao cả: “Lặng xuôi năm tháng
trồng người / Bảng đen phấn trắng con đò nặng mang / Làm nghề giáo khó
khăn nặng nhọc / Đời mãi vui say đắm yêu nghề ” (Nghề giáo của tôi).
Hình ảnh mái trường dấu yêu, nơi anh đã từng công tác và giảng dạy cũng đi
vào thơ với niềm tự hào và yêu mến, được các nhạc sĩ phổ nhạc, có bài đã trở
thành bài ca truyền thống của nhà trường. Bài thơ: Trường em - trường trung
học Lê Lợi là một bài thơ hay được nhạc sĩ Trần Kiềm phổ nhạc: “Trường em
/ Lớp lớp cây non mầm xanh vươn cao / Áo trắng tỏa về rực nắng xôn xao /
Trường em / Chắp cánh ước mơ giữa khung trời rộng mở / Cờ đỏ tung bay,
có ngọn cờ đào dựng nghĩa Lam Sơn / Trường em Lê Lợi anh hùng …”.
Những bài thơ anh viết cho học trò yêu quý của mình cũng tạo được sự đồng
cảm sâu xa trong lòng học sinh và đồng nghiệp: Hãy nuôi dưỡng ước mơ, Bài
giảng giờ chia tay, Ngày tựu trường…
Hãy nuôi dưỡng ước mơ là bài thơ giàu tính triết lý, thể hiện sự trăn trở
của người thầy trước muôn vàn ngã rẽ cuộc đời đầy sóng gió của các em, hãy
tin và hãy yêu cuộc sống này bằng sự nuôi dưỡng những ước mơ cao đẹp:
“Dẫu chưa có những điều mơ ước / Em ơi, đừng tuyệt vọng / Cho dù ước mơ
kia chỉ là mơ ước / Nhưng là ngọn nến cuối đường hầm / Thôi thúc người ta
vượt qua bóng tối / Ước mơ như ngọn lửa soi đường / Đốt lên niềm tin, hy
vọng, tương lai…”. Hoặc: “Cuộc sống có muôn vàn cái đích vươn tới / Hãy
chọn cho mình một lối đi riêng / Em sẽ thấy cuộc đời này đáng yêu biết mấy /
Trời trên đầu vẫn xanh / Đất dưới chân vẫn bình yên nồng ấm”.
Cả một đời dạy học có biết bao thế hệ học trò, thì có bấy nhiêu cuộc chia
tay bịn rịn: “Đó là bài giảng cuối cùng cho em / Mà sáng nay thầy giảng / Và
bắt đầu cho một cuộc chia tay /…không phải lần đầu, sao thầy rưng rức ”
(Bài giảng giờ chia tay)
Nhà thơ Nguyễn Văn Trình có một quãng đời áo trắng sân trường rất đẹp,
với những mối tình trong trắng thơ ngây. Tình yêu tuổi học trò trong thơ của
anh cũng đẹp, trắng trong và thơ ngây như thế. Những bài: “Nắng chiêm bao,
Em về tinh khôi, Ngày tựu trường, Em về cho ai chơi vơi …”
“Em về bên ấy chiều nay / Một trời thương nhớ heo may một trời / Câu
ca mái nặng chơi vơi / … Em về buốt tím hoa mua / Đường côi mấy nẻo gió
lùa hồn anh” (Em về bên ấy) Hoặc: “Em về cho ai chơi vơi / Em về cả đất
trời diệu tím / Tà áo em bay chiều tím cổng trường / Ôi dĩ vãng nhuộm tím
màu lưu luyến / Em về cho ai chơi vơi” (Em về cho ai chơi vơi).

Nhà thơ Nguyễn Văn Trình không chỉ là một nhà giáo, mà anh còn là
một người lính, một cựu chiến binh Quân đội Nhân Việt Nam, nên hình ảnh
người lính hiện lên trong thơ anh chân thực sinh động, bởi anh là người trong
cuộc. Điều đó được thể hiện qua những bài thơ: “Chiều biên cương, Với biển
đảo quê hương, Người lính Biên phòng Cửa Việt, Khúc tình ca người lính đảo
Cồn Cỏ” …
Người lính nơi tuyến đầu Tổ quốc, bảo vệ biên cương lãnh thổ, họ là
những người chịu nhiều thiệt thòi, vất vả, hy sinh. Người lính từng ngày, từng
giờ phải đối đầu với kẻ thù xâm lấn biên giới, sẵn sàng đánh trả bằng mọi giá,
kể cả máu xương của mình, để bảo vệ từng tấc đất biên cương Tổ quốc và sự
toàn vẹn lãnh thổ: “Chiều biên cương, sương lam mù tối / Ba lô vai súng thâm
u rừng già / Dấu chân người lính đi qua / Đường tuần tra, cheo leo hun hút /
Cơn mưa chiều trút nặng đôi vai / Không làm nản chí thân trai / Đã quyết một
lòng non sông bảo vệ: / Vẹn toàn lãnh thổ biên cương...” (Chiều biên cương).
Người lính Hải quân ngoài biển đảo, nơi đầu sóng ngọn gió trong thơ
Nguyễn Văn Trình hiện lên kiên cường dũng cảm. Họ xem biển đảo là nhà, là
quê hương, thân thuộc như ngõ xóm đường làng, quyết tâm bảo vệ từng tấc
biển, tầng trời của Tổ quốc yêu thương: “Biển đảo quê hương hình hài đất
nước / Gần gũi yêu thương như ngõ xóm đường làng / Ta quyết giữ hàng trăm
hải lý / Thuộc chủ quyền biển đảo Việt Nam / Để ngư trường mãi mãi của ta /
Hoàng -Trường Sa biển đảo là nhà / Đã bao đời ông cha gìn giữ …” (Với
biển đảo quê hương ). Không chỉ người lính Hải quân, mà người lính biên
phòng cũng là hình tượng đẹp trong thơ Nguyễn Văn Trình: “Những người
lính biên phòng Cửa Việt / Trăm quê riêng về ở một đồn chung / Đoàn kết yêu
thương như một gia đình / Chung trách nhiệm: Canh bờ giữ biển” (Người
lính biên phòng Cửa Việt).
Quê hương - Đất nước là một mảng đề tài lớn được đề cập khá nhiều
trong thơ ca, mỗi nhà thơ khi đến với đề tài này lại có cách tiếp cận và thể
hiện riêng. Nhà thơ Nguyễn Văn Trình cũng không ngoại lệ, anh viết về đề tài
này khá nhiều và theo phong cách riêng của mình, cả tập thơ “Nắng chiêm
bao” đã có hơn một nửa số bài thơ là những bài thơ viết về tình yêu quê
hương đất nước. Những bài thơ anh viết về quê hương mình, nơi chôn rau cắt
rốn đọc lên tràn đầy cảm xúc, nghe thật da diết càng thêm yêu quê hương:
“Thành phố ngã ba sông, Đông Hà ngày mới, Huyền sử một dòng sông, với
biển Cửa Tùng, Vĩnh Linh lũy thép lũy hoa” … Thành phố Đông Hà trung tâm
tỉnh lỵ quê nhà được anh khắc họa khá đậm nét trong chùm thơ quê hương
của mình: “Đông Hà, thành phố ngã ba sông / Em biết không / Thành phố
mình đáng yêu là vậy / Chỉ bảy năm thôi, mà biết bao thay đổi / Đại lộ Hùng
Vương vươn dài từng con phố / Những tòa nhà nối nhau san sát / Tầng thấp,
tầng cao tạo dáng phố phường / Có ngôi chùa cổ kính thân thương / Tiếng
chuông ngân mỗi sớm, mỗi chiều / Đông Hà phố gợi niềm yêu quê da diết /
Phương trời nào cũng nhớ một ngã ba sông ” (Thành phố ngã ba sông).
Hoặc: “Tôi yêu Đông Hà tự thuở nào thơ dại / Thành phố muôn đời ngự trị
trong tim / Từ thuở cấp hai, cấp ba thời còn đi học / kỷ niệm nào lưu dấu tuổi
học đường…” (Đông Hà ngày mới).

Quê hương là cội nguồn của mọi cảm xúc thăng hoa sáng tạo, dù đi đến
địa danh nào trên quê hương mình, Nhà thơ Nguyễn Văn Trình cũng có
những câu thơ, bài thơ tha thiết, dạt dào tình yêu quê hương: “Khi anh về với
biển Cửa Tùng / Biển mặn khiến lòng anh xao xuyến / Gió hát xôn xao lồng
lộng bến bờ / Bãi Nữ Hoàng, thiết tha bao nỗi nhớ …” (Với biển Cửa Tùng).
Tình yêu quê hương chính là mạch nguồn của tình yêu đất nước. Là thầy
giáo dạy văn, Nhà thơ Nguyễn Văn Trình lại có những tháng hè rong ruổi đến
khắp mọi miền quê tươi đẹp của đất nước. Đến đâu nhà thơ cũng có những
cảm xúc để lại, qua một số bài thơ: “Hà Nội trong tôi, Chiều lên Tam Đảo,
Tam Đảo mây, Chiều Đại Lãi, Đại Lãi vào xuân, Chiều Đà Lạt, Với Đà Lạt,
Chiều Sài Gòn, Nắng Sài Gòn, Chiều Vũng Tàu, Đến Nha Trang, Phú Quốc
đảo ngọc, Cần Thơ gạo trắng nước trong, Hạ Long Tiên cảnh, Cõi thiêng Yên
Tử, Sa Pa mây trắng, Thắng cảnh Ninh Bình, Về Phan Thiết, Chiều Hải
Phòng, Thành phố Hoa Ban, Đà Nẵng nắng vàng biển xanh, Mặn mà Huế
thương, Với Quy Nhơn, Về Rạch Gía, Hà Tiên truyền thuyết, Phố đèn
lồng”… và còn nhiều bài thơ khác nữa.
Hà Nội trái tim hồng của cả nước, thủ đô ngàn năm văn hiến, thành phố vì
hòa bình, một lần đến đây và một lần trở lại, Nhà thơ Nguyễn Văn Trình đã
ghi dấu cảm xúc đằm sâu: “Hà Nội trong tôi giấu bao niềm ký ức / Dạo chơi
ba mươi sáu phố phường / Sao nghe vương vấn nhớ thương trong lòng / Chùa
Trấn Quốc, Đường Đê La Thành / Chợ đêm, phố cổ, Ba Đình, Hồ Tây …/ Để
người đi luyến lưu bao nỗi nhớ / Ngày trở về, ghi tạc những vần thơ …”
(Trong tôi Hà Nội). Đến với Sài Gòn, thành phố rộng lớn và thú vị cho bất cứ
ai lần đầu tiên đặt chân tới đây, phải choáng ngợp trước vẻ đẹp của “Hòn
ngọc Viễn Đông”. Bên cạnh nét đẹp hiện đại sôi động của thành phố, còn có
những không gian kiến trúc cổ kính thơ mộng như: Trụ sở UBND thành phố,
Dinh Thống Nhất, Chùa Việt Nam quốc tự, Nhà thờ Đức Bà, Bưu Điện trung
tâm, Chợ Bến Thành… Sài Gòn với hơn ba trăm năm thành lập là một khoảng
thời gian không dài đối với một đô thị lớn trung tâm, nhưng Sài Gòn đã thực
sự trở nên một miền đất phồn hoa đô hội với những sắc thái văn hóa đa dạng,
làm say đắm bao hồn thơ: “Chiều Sài Gòn đẹp đến say mê / Vẻ đẹp của phồn
hoa đô hội / Đẹp cảnh đẹp người Hòn Ngọc Viễn Đông / Chiều Sài Gòn trời
đất mênh mông / Gieo ai nỗi nhớ, con tim tìm về ” (Chiều Sài Gòn).
Còn với những thắng cảnh của quê hương đất nước, Nhà thơ Nguyễn
Văn Trình cũng đã có những bài thơ như mời gọi du khách tìm về thưởng
ngoạn. Tam Đảo là một địa danh như thế: “Tam Đảo bồng bềnh, Tam Đảo
mây / Không bãi không bờ mây tựa biển / Một màn sương trắng, mây núi mây
/ Dốc đèo uốn lượn kìa ba đỉnh / Thiên Thị, Phù Nghĩa tả hữu vây / Đỉnh
Trung Bàn Thạch đầy sương sớm / Thác Bạc, Chùa Vàng khách khách say
…” (Tam Đảo mây). Dẫu biết rằng, tình yêu quê hương đất nước có viết đến
bao nhiêu vẫn chưa cho là đủ, nhưng qua những bài thơ viết về đề tài này, ta
thấy Nhà thơ Nguyễn Văn Trình đã phần nào nói được tình yêu sâu nặng của
mình với quê hương đất nước, mà không phải nhà thơ nào cũng dễ dàng làm
được điều đó. Với tư cách là một người đọc, xin chúc mừng và cám ơn nhà
thơ về tình yêu cao đẹp này.

Tác phẩm thơ, tự thân đã làm nên những phong cách riêng của nhà thơ và
thể hiện đặc điểm trầm tích văn hóa của vùng đất. Thơ Nguyễn Văn Trình đã
có sẵn những điều đủ để tạo nên những sẻ chia tha thiết với bạn đọc cùng
đồng hành sáng tạo. Bởi nghệ thuật là sự sáng tạo không ngừng nghỉ. Chúc
mừng Nhà thơ Nguyễn Văn Trình và chúc mừng sự ra mắt tập thơ thứ hai:
“Nắng chiêm bao” của anh, đã góp thêm những bông hoa đẹp vào vườn thơ
đầy hương sắc của Hội Văn học Nghệ thuật Quảng Trị nói riêng và nền văn
nghệ tỉnh nhà nói chung.
Với tâm hồn đa cảm của một người yêu thơ tâm huyết, nặng nợ đa mang
với thơ với đời, và với bút lực dồi dào của mình, tôi cũng như bạn đọc tin
rằng trên con đường sáng tạo nghệ thuật của mình, Nhà thơ Nguyễn Văn
Trình sẽ tạo dựng được một chân dung thơ có phong cách riêng biệt và đầy
khả ái ! Và những “chiêm bao” thơ của anh không như giấc mơ qua mà sẽ còn
đọng lại, vương vấn, mơ màng…
Viết tại thành phố Đông Hà, Ngày 20/4/2019

            N.H.