VŨ NHO dịch

Xecgay Vonphơ

Tôi không bao giờ quên

Tôi sốt ruột chờ đợi anh hề đến.

Thần kinh tôi căng thẳng đến cực độ và tôi cứ luôn luôn nghĩ tôi sẽ nói gì với anh ấy, khi anh ta từ trên tàu bước xuống, tôi sẽ ôm ghì anh và bắt tay chào hỏi.

Anh đến vào sáng sớm hôm thứ ba.

Tôi bước lại gần anh, bắt tay và không nói được thêm gì hơn. Tôi rất muốn nói với anh một điều tốt đẹp, hoặc một chuyện rất buồn cười, nhưng tôi chẳng nghĩ được điều gì mặc dầu có cái gì đó cứ thôi thúc trong tôi. Tôi chỉ bắt tay chào anh và dẫn anh đến chỗ ô tô buýt.

Chúng tôi lên ô tô và xe chạy ven bờ biển.

• Chúng ta đi lâu không? - anh hỏi.
• Không - tôi đáp - chỉ mười phút, không ngoặt chỗ nào, chúng ta sẽ xuống và ngay cạnh đấy là nhà nghỉ của nhà em.

Chúng tôi không nói chuyện gì hơn. Anh luôn luôn nhìn ra biển, còn tôi nhìn vào chiếc túi du lịch đặt trên đùi anh. Tôi chẳng hiểu ở bên trong đó đựng những gì, chứ bề ngoài thì nó chẳng có gì đặc biệt. Anh mặc quần màu xám, áo sơ mi kẻ sọc. Mũi anh đỏ tự nhiên và tóc màu đen, tuổi khoảng trạc bốn mươi, bằng cỡ tuổi bố tôi.

Một tuần trước bà tôi bị ốm, bà không ốm tới mức phải nằm. Không, bà vẫn như mọi khi. Như thường lệ bà vẫn nấu nướng ăn uống như mọi khi. Nhưng thỉnh thoảng bà hay mê sảng và người bà  bị sốt. Đên sáng, rất lâu bà không nhận ra tôi. Gương mặt bà buồn bã vô cùng.

Đêm đêm bà mê sảng về người hề, đến sáng bà cứ nói chuyện gì đó luôn miệng khen ngợi họ, những người hề, về bản tính vui nhộn, về những chuyện bông đùa, và bà thường than phiền rằng "lâu lắm rồi bà không cười, buồn quá thể".

Bố và mẹ thì chưa đến kỳ nghỉ phép. Hai người chỉ tới nhà nghỉ với bà cháu vào thứ bảy và chủ nhật, và tôi cũng chẳng nói điều gì với bố mẹ cả.

Tôi giấu chuyện về bà, và một buổi sáng tôi nói với bà rằng tôi đi câu cá đến trưa sẽ về, nhưng tôi ngồi lên tàu về thành phố, đến thẳng rạp xiếc.

Dân chúng đứng đông trước rạp nên tôi lo lắng sợ người bán vé sẽ đuổi tôi khi tôi nói chuyện với chị, người tôi như sắp nổ tung.

• Thưa chị - tôi nói - em có thể gặp anh hề được không ạ?

Chị ấy mỉm cười và gọi ai đó rồi bảo:

• Anh ấy đến đấy.

Một người đi đến bắt tay chào tôi.

Tôi chẳng hề hoài nghi chị bán vé và cũng không hỏi lại anh xem anh có phải là anh hề không. Tôi chỉ đơn giản kể cho anh nghe mọi chuyện về bà và anh hứa là sẽ đến.

*

Chúng ta đến nơi rồi - tôi nói với anh -

chúng tôi xuống ô tô rồi đi về nhà nghỉ của gia đình tôi. Tôi muốn giúp anh mang chiếc túi du lịch, nhưng anh cảm ơn tôi và nói rằng nó nhẹ, chẳng có gì nhẹ hơn.

Lát sau chúng tôi tới nơi.

– Bà ơi – tôi nói hồi hộp – hôm nay chúng ta có anh hề đến chơi!

– Ôi, hay quá – bà nói, rồi mỉm cười – Anh là anh hề thực ạ?

– Vâng – anh hề nói – tôi là hề...

– Ôi, tất nhiên rồi – bà nói – mũi đỏ...

Anh hề bối rối.

– Không sao – bà nói – bây giờ chúng ta sẽ ăn sáng.

Anh hề cảm ơn bà, nói rằng anh hoàn toàn no và tốt nhất là anh vào bếp thay quần áo và sẽ biểu diễn.

– Ôi, tuyệt quá – bà nói – nhưng hãy ăn cái bánh rán này đã.

Anh hề cầm chiếc bánh rồi đi vào bếp.

Tôi và bà ăn quả quýt, hai bà cháu cuồng quýt, cười và làm lộn mọi thứ trên bàn.

– Có thể vào được chưa ạ? – Bỗng nhiên một giọng nói the thé lạ lùng vang lên sau cửa.

– Vâng – vâng! – bà nói.

Và anh hề bước vào.

Tôi với bà cười rộ lên.

Chả quần áo, chà cả nét mặt nữa chứ!

– Thưa quý vị khán giả – anh ta nói giọng trầm –

Chưa bao giờ trong đời, cả ba chúng tôi có thể xem gần đến như vậy. Anh hề nhào lộn, ngã, nói những chuyện buồn cười, giả làm ngựa, đi bằng tay, múa bằng những cái đĩa ... Chúng tôi cười đến chảy nước mắt. Sau đó chúng tôi mệt, cả anh hề cũng mệt, anh đi ra nhà bếp, quay trở lại với cây sáo, ngồi lên chiếc ghế đẩu và nói:

Còn bây giờ tôi sẽ biểu diễn bản nhạc Bôlêrô(1) Đêliba. Anh chơi một điệu nhạc tuyệt vời, tôi chưa hề bao giờ nghe thấy và ngay cả tên gọi của nó cũng làm tôi xao xuyến. Bà lắng nghe, mắt nhắm lim dim.

--------------------

(1) Bôlêrô: bản nhạc của  một điệu dân vũ Tây Ban Nha.

• Đấy là nhạc thời trẻ của tôi - bà nói.

Buổi chiều anh hề đi. Tôi tiễn anh đến bến xe buýt. Một tay tôi cầm chiếc túi du lịch của anh, tay kia tôi cầm hai rup mà tôi lấy trong túi của bà để đưa cho anh khi xe chạy. Ô tô đã đến, nhưng bỗng nhiên tôi cảm thấy ngượng vì những đồng tiền, ngượng tới mức tôi không dám đưa cho anh, chỉ nắm tay anh tạm biệt nói "rất cảm ơn" và "hẹn gặp lại" và hỏi tên anh là gì.

• Ivanốp - anh nói khi đi lên ô tô - Tạm biệt, chú bé.

Xe chuyển bánh.

Bà tôi đỡ hơn, bà không buồn nữa và thường  mỉm  cười.

Khi mùa hè trôi qua, chúng tôi trở về thành phố. Một hôm sau buổi học tôi chạy đến rạp xiếc. Tôi nói rằng tôi cần gặp anh hề Ivannốp, và người ta dẫn tôi lên gặp giám đốc.

-Thưa bác - tôi nói - Cháu có thể gặp anh hề Ivannốp không ạ?

-Rất vui lòng - giám đốc rạp nói - nhưng chúng tôi không có anh hề nào như thế.

- Ivannốp - tôi nói - bác thử nghĩ kỹ xem.

- Không, không - ông ta nói - Bác đã làm việc rất lâu ở trong ngành. Không có anh hề nào như thế ở thành phố Lêningrát chúng ta, và cả những thành phố khác.

- Sao lại thế ạ! - tôi nói - Bình thường anh Ivannốp mũi đỏ, tóc đen.

- Bác không biết - giám đốc nói - chúng tôi có một người coi súc vật tên Ivannốp, anh ấy mũi đỏ. Nhưng một tuần trước anh ta đã lĩnh lương thôi việc và đi Xibêri để xây dựng tuyến đường sắt mới.

Tôi cảm ơn giám đốc và quay về nhà.

• Một anh hề tuyệt diệu - có lần bà nhắc lại - Bà không bao giờ quên. Lúc nào rảnh rỗi việc nhất định chúng ta sẽ đến thăm anh ấy.
• Anh ấy không ở đây - tôi nói - anh đã chuyển đi thành phố khác.
• Thật là tiếc - bà mỉm cười buồn bà rồi bảo - Thật là tiếc. Chả, nhớ làm sao cái mũi đỏ của anh ấy.../.

Vũ Nho dịch từ cuốn “Hành vi”, Nxb Văn học thiếu nhi, Leningrat. 1987.