KỶ NIỆM VỚI FOR ELISE CỦA BEETHOVEN
Năm 1955.
Thằng bé nhà quê còi cọc gầy nhẳng như dải khoai thoát chết trong trận bão kinh hoàng năm trước. Cơn bão kinh hoàng năm 1955 ấy đã bế bổng Hùng con toan ném xuống ao. May nhờ vướng vào bụi tre trên bờ mà không làm mồi cho cá…
Bố khiếp quá nên mang ngay ông con quý tử (trai đầu) ra Hà Nội. Bố chức khá khá nên được phân ở ngôi biệt thự số 8 phố Ngô Quyền. Oai lắm, nhưng biệt thự của nhà nước.
Cũng vì “oai” từ cái nhà nên tôi được thằng bạn cùng lớp con nhà tư sản giầu sụ đầu phố Trần Hưng Đạo xem như bằng vai ngang lứa, xêm xêm đẳng giới. Đánh đu với con nhà giầu ngại bỏ bố. Vào nhà nó như động, nhà mình công chức quèn. Ơ, tuy bố mày giầu hơn bố tao tỷ lần nhưng mày học dốt hơn tao. Vì học dốt nên mày mới thân với tao để tao “gia sư” cho mày. Đổi lại, mày vỡ lòng cho tao đánh đàn Piano.
Bạn ấy rủ đến nhà chơi. Cậu bé nhà quê đi dép cao su lạc vào ngôi biệt thự sang trọng có vườn cây bao quanh nhìn hoa cả mắt. Vào nhà, Tuấn mở cái “hòm” đen đen và ngồi, gõ… Âm thanh mới tuyệt làm sao. Từ bé đến giờ, tai nghe toàn tiếng ếch nhái, ễnh ương, chão chuộc ở ao chuôm nên mê tít thò lò. Ối giời, đen tuyền, bóng loáng, cho tớ sờ tí. Cậu ấy bảo đấy là cây đàn dương cầm bố cậu ấy mang từ Pháp về.
- Cậu đánh bài gì mà hay thế?
- Bài thư gửi ÊLi của Bét đấy.
- Sao thư không viết bằng chữ?
- Cậu nhà quê ạ.Ông Bét nói bằng những nốt nhạc.
- Thì tớ vừa nhà quê Ninh Bình lên mà, Bét là ông nào?
- Ông ấy tên đầy đủ là Bét thô ven, người Đức. Là thiên tài âm nhạc nổi tiếng thế giới, dù bị điếc nhưng ông ấy chơi đàn và viết nhạc hay lắm. Những 9 bản giao hưởng và 32 bản sonát cơ.
- Hay nhưng không thấy tiếng người, chỉ nghe tiếng coong coong nên tớ chả hiểu gì sất. Ở chợ Lồng (Ninh Bình) quê tớ, có bà Hà Thị Cầu hơn ông này nhiều. Tai bà ấy thính lắm, không điếc như ông này đâu. Bà ấy ngồi giữa chợ, miệng bỏm bẻm nhai trầu, vừa kéo nhị lại vừa hát xẩm, bên cạnh là một chiếc chậu thau đồng. Ông đi qua bà đi lại, ai sướng tai thì thả tiền vào đấy. Tốt tiền phết.
- Nếu cậu thích thì tớ dạy. Đổi lại cậu kèm văn cho tớ.
- Thích quá đi chứ, nhưng bố tớ là công chức, tiền đâu mua đàn.
- Thì tớ dạy cậu, về cậu vẽ các phím đàn ra giấy mà tập chay. Tuần vài buổi đến đây tập đàn thật.
- Hứa nhé, cậu dạy tớ đàn, tớ sẽ giúp cậu môn văn.
Thế là, trò Hùng ngoan ngoãn nghe thầy Tuấn dạy. Bàn tay đen xì quen thọc vào các hang cua nay ngượng nghịu khổ sở trên các phím ngà : Mi # rê mi # rê mí sì rê đô là… (câu đầu của bản for Elise)
Về, tôi lấy giấy kẻ các ô như phím đàn rồi đánh thật lực để nhớ nốt, nhớ thế tay, chạy ngón, các gam…gần 40 năm sau, học sáng tác, thầy tôi, nhạc sỹ Hoàng Vân là ông thầy thứ ba dạy đàn cho tôi ở 14 phố Hàng Thùng nhà thầy. Sau 70 năm, Tuấn là bạn caffe mỗi sáng của tôi, thân lắm. Chúng tôi vẫn chơi đàn cho nhau nghe, viết được ca khúc nào mới là khoe bạn. Nó học Y khoa và bây giờ là tiến sỹ chuyên khoa sản. Hàng ngày ngắm đàn nghìn dây.
Năm 1969.
Mối tình đầu. Nàng đẹp, con nhà tư sản, sinh viên Piano Nhạc viện Hà Nội. Nàng lại dạy tiếp bài For Elise.
Thế rồi, chiến tranh. Xếp bút nghiên ra trận. Tôi chấm bút vào máu mình viết đơn tình nguyện ra trận đánh Mỹ theo lời Đảng gọi. Bom rơi xuống như sung rụng…Đạn găm đầy mình, may mà sống sót, trở về phố xưa, em đã lấy chồng …
“ Ngày tôi về
Em đã có con
Mang chiến công tặng em
Em khóc…
- Em không cần chiến công - em cần tôi.
Đêm đêm, tập tễnh 3 chân, chống nạng đến dưới nhà nàng để nhặt tiếng For Elise từ tầng 2 rơi xuống…
“ Đêm về khuya
Chiến trường im tiếng súng
Người lính trở về
Nhặt
tiếng
đàn
rơi”…
( Trích ca khúc trong Tuyển tập Thế Hùng )
Năm 1990
Học sáng tác ca khúc do Hội Nhạc sỹ Việt Nam mở. Thầy nhạc sỹ Hoàng Vân làm Chủ nhiệm lớp. Thầy bảo: “Sáng tác thì phải có đàn Piano, cậu đến tôi dạy”. Thế là lần thứ ba học đàn…
Ba mươi tư năm, viết được 150 ca khúc, in 2 tập nhạc, tổ chức được 4 đêm nhạc cá nhân với một đêm chung với ông Nguyễn Cường. Viết thì nhiều nhưng phọt phẹt chỉ được bốn bài nghe tàm tạm là “Mùa xuân Quan họ”,“Em có về Tam Cốc quê tôi”,“ Tình khúc mùa Hè”, “Ngẫu hứng hai nhà”. (Cụ nhà báo Nguyễn Thế Khoa thương tình rộng lượng chấm những 10 bài ). Thế là may lắm rồi, giời thương đấy. Mấy ông nhạc sỹ học cụ Chu Minh 5 năm ở Học viện Âm nhạc mới viết được nhiều bài hay. Mình học có 3 tháng. Đòi cái gì?…
Năm 2000.
Ki cóp mãi mới mua được cây đàn piano tiếng khá hay. Bằng lòng vậy, cầm lòng vậy. Thế là tỏa nỗi ước mong. Chơi suốt ngày, tuôn ra một tràng ca khúc.
Hôm nay là cuối tháng Bảy. Còn hơn 20 ngày nữa là mình bước sang tuổi 78 (sinh nhật 20 tháng
. Thế mà vẫn thích lái xe đi sáng tác xuyên Việt, vẫn thích chơi đàn, nghe các hợp âm Rê thứ ( Rề la rế - fa la rế). La thứ ( Là mi lá - đồ mi lá) … vẫn thấy lòng xôn xao, vẫn muốn viết tình ca. Ba giờ sáng dậy “bán bia” cũng phải ngồi vào đàn dạo một khúc. Hàng xóm ở cạnh cái lão dở người này cũng quen tiếng đàn vang lên lúc canh ba…
