THẦY TÔI KHỔ VÌ GÁI
MAI NAM THẮNG
Bây chừ tóc trắng trên đầu
Bao nhiêu oán hận vứt vào lãng quên
Lão ngồi nhẩm lại từng tên
Nào Hoa, nào Thúy, nào Liên, nào Hồng…
Tình xưa lão giấu trong lòng
Cuộc đời sắc sắc, không không ấy mà…
… …
Thơ tự thú (tự truyện) của thầy tôi đấy ạ! Thầy Mai Văn Hoan, cựu giáo viên Trường SP 10+3 Quảng Bình, cựu giáo viên trường Phổ thông Chuyên tỉnh Bình Trị Thiên, cựu giáo viên trường Quốc học Huế… Thầy với tôi là đồng hương Quảng Bình, cùng uống nước sông Gianh nhưng khác huyện, cùng thần tổ Dưa Hấu nhưng khác gia phả…
Năm 1976, tôi thi ĐH được 18 điểm, thừa điểm ra Mễ Trì, nhưng vì suốt 3 năm học cấp 3 luôn luôn hạnh kiểm kém, không được kết nạp Đoàn, nên không được vô ĐH. Đang rắp tâm xin đi Bộ đội thì có giấy kêu đi học SP 10+3, bèn tặc lưỡi đưa chân. Nào ngờ nhờ thế mà tôi may mắn được làm học trò của thầy, trở thành “bạn thơ” của thầy ngay đầu năm nhất…
Cơ mà hồi đó thần tượng thơ của tôi là Hoàng Vũ Thuật, mà tạng thơ anh Thuật thì khác thơ thầy Hoan, dù nhị vị tiên sinh rất quý mến nhau. Có lần, trong một cuộc tranh luận về thơ, tôi đứng về phía anh Thuật, bảo thơ thầy là thơ tán gái. Nói xong rồi giật mình run bần bật. Thế mà Thầy không giận, cười hơ hơ, bảo tớ tán gái từ hồi chưa biết mặc quần. Lên lớp 1 thì yêu em Việt Nga ngồi bàn trước, là con gái của thầy Hiệu trưởng. Lên Cấp 2 thì yêu em Thu Cúc, người Hạ Trạch, mới lớp 5 mà đã dậy thì thành công. Lên cấp 3 thì yêu em Thu Thảo, khác lớp nhưng cùng trường và gần nhà trọ. Mà yêu ra yêu nhé! Mấy chục năm sau, khi cô giáo Thu Thảo ở trường cấp 3 Bố Trạch bị trọng bệnh khó qua khỏi, chính chồng cô đã nhắn cho Thầy từ Huế thuê xe ra bệnh viện Hoàn Lão, nắm tay cô lần cuối…
Những người ấy thì tôi không biết. Nhưng trong tập tự truyện GÃ HÂM – CHUYỆN ĐỜI, CHUYỆN TÌNH của thầy Mai Văn Hoan xuất bản dạo tháng 6 vừa rồi, có rất nhiều người đẹp tôi biết khá rõ. Ấy là những em Mai Tuyết ở Quy Đạt, em Hồng Liên ở Đồng Hới, em Hồng Gấm ở Huế… mặc dù thầy đã thay đổi tên thật. Nhưng giấu sao được, bởi các nàng đều là những nhân vật trữ tình làm nên 12 tập thơ đã xuất bản của MVH, có nàng như “Qui Nhơn bé nhỏ” còn làm nên hẳn cả một tập. Thơ thầy Hoan, vì thế có một tầng lớp công chúng khá đông đảo. Sinh thời, nhà thơ Ngô Minh thừa nhận: “...Thơ MVH luôn được các bạn trẻ là sinh viên, học sinh tuổi yêu đương thuộc lòng và chép tặng nhau trong sổ tay học trò. Nhiều cô giáo dạy văn cũng mê thơ tình của MVH…”. Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo thì cắt nghĩa: Thơ MVH được nhiều người trẻ yêu thích, bởi nó đồng cảm với tâm lý trong sáng, tế nhị của những người mới bước vào ngưỡng cửa của tình yêu.
Đẹp trai, lãng tử, dạy văn hay, đa tình… nên yêu nhiều và được nhiều em yêu. Đó là hạnh phúc của một nhà thơ, nhưng cũng là đau khổ của một công chức nhà nước và bổn phận của một người đàn ông trụ cột gia đình. Hồi dạy học ở Cấp 3 Minh hóa, thì bị kiểm điểm vì dư luận thầy yêu học sinh (dù vẫn giữ được lằn đỏ). Hồi dạy SP 10+3 thì bị kiểm điểm vì dư luận thầy hôn SV (dù sự thực chỉ mới cầm tay). Hồi dạy Quốc học Huế thì có kẻ đặt điều xúi bẩy, bị vợ bỏ, phải gà trống nuôi 2 con trống choai với 13 cân gạo độn bo bo mỗi tháng và khoản lương 3 cha con chỉ cầm cự được khoảng chục ngày…
Tất cả những chuyện ấy, thầy Hoan không hề giấu diếm trong tự truyện “Gã Hâm…”. Nhưng “Gã Hâm…” không chỉ là chuyện của một nhà thơ đa tình. Hai phần đầu của tập sách (“Thời thơ ấu” và “Thời niên thiếu”) là những trang viết đằm thắm về quê hương, về dòng tộc, về bạn bè… Ngòi bút tài hoa của MVH đã khắc họa đạm nét cuộc sống và con người một vùng quê đậm đà hương sắc ở bờ Nam sông Gianh; đặc biệt là những năm tháng chiến tranh chống Mỹ đau thương và bi tráng. Phần cuối sách, hơn 100 trang, là khúc vỹ thanh về cuộc đời một ông giáo, một nhà thơ, đã đi qua biết bao thăng trầm buồn vui, nay an nhiên tự tại với quê hương, với con cháu. Đặc biệt, những trang viết về đất nước Lào, nơi gia đình mấy đứa con lớn của ông đang sinh sống, nơi người vợ đầu tội nghiệp của ông đang yên nghỉ vĩnh hằng…
Còn biết bao điều tôi muốn viết về Thầy tôi, nhưng stt đã hơi dài. Điều cuối cùng xin khoe: Hai thầy trò chúng tôi cùng được kết nạp vào Hội Nhà văn VN một lần, ngày 30-11-2006!