
BA MƯƠI THÁNG TƯ
Khoảnh khắc Ba Mươi Tháng Tư - giấc mộng đời ta
Cờ Giải phóng tung bay trên nóc dinh Độc lập
Xe tăng dũng mãnh húc tung cổng sắt (1)
Ta ngạc nhiên nghe “những nhân chứng thứ ba “
*
Thời khắc giờ G, giây phút chói loà
Anh bộ đội cụ Hồ
ra lệnh đọc tuyên bố đầu hàng cho Minh “lớn”
Có cả phóng viên nước ngoài chứng kiến (2)
Đỡ tốn (có khi) cả biển máu xương
*
Lịch sử Thế giới sang trang (3)
Sài Gòn đó hầu như còn nguyên vẹn
Mang hồn Người, thành phố sáng lên trong nắng
Đây thần thoại mới Việt Nam
Cô gái Ba mươi Tháng Tư mặc áo màu cờ đẹp xinh
hoan hô Quân Giải phóng
*
Trời xanh chim én bay, không còn tiếng súng
Sau ba mươi năm bị chia cắt tủi hờn
Thu về một mối gấm vóc non sông
Một giải Bắc Nam hoả bình thống nhất (4)
*
Đàn con về, đoàn tụ gia đình vui lên ánh mắt
Không còn hận thù, vòng tay xiết, nụ hôn
Đón mừng cuộc sống trái tim lung linh
“Người biết thương người” xây kỷ nguyên mới
Bước vào Thế giới - khát vọng vươn mình (5)
Bùi Minh Trí
__________________________
(1) Bức ảnh lịch sử làm nên tên tuổi của nữ phóng viên Pháp Francoise
Demulder (1947 - 2008). ngày 30/4/1975 đã chứng kiến chiến thắng của
quân giải phóng vào thời khắc lịch sử, một số phóng viên có mặt lúc đó
,nhưng bà là người duy nhất ghi được khoảnh khắc lịch sử xe tăng số
hiệu 390 húc đổ cổng chính Dinh Độc Lập đánh dấu sự chấm dứt chiến
tranh Việt Nam.
(2) Nhà báo Đức Borries Gallasch - là phóng viên của báo Tấm
Gương (Đức), chứng kiến đại tướng Minh “lớn” – tổng thống của VN
cộng hòa, đã bị bắt bởi Phạm Xuân Thệ .Từ trái sang: ông Nguyễn Văn
Binh, ông Nguyễn Hữu Hạnh, ông Dương Văn Minh, ông Nguyễn Văn
Hảo và ông Vũ Văn Mẫu trưa 30-4-1975
(3) Chiến thắng ngày 30/4/1975 của Việt Nam không chỉ là một cột mốc
vĩ đại trong lịch sử dân tộc mà còn mang tầm vóc quốc tế to lớn, thực sự
đã góp phần quan trọng vào việc làm sụp đổ chủ nghĩa thực dân mới
trên phạm vi toàn cầu.
(4) Chiến thắng ngày 30/4/1975:Non sông Việt Nam liền một giải sau 30
năm bị chia cắt
(5)"Kỷ nguyên mới": Là thời đại của sự số hoả, công nghệ cao và tự chủ
về mọi mặt. "Vươn mình": Thể hiện khát vọng mãnh liệt, không còn
chỉ dừng lại ở việc "vượt khó" mà là "vươn tới" những tiêu chuẩn cao
hơn của thế giới.
LỜI BÌNH CỦA NHÀ PHÊ BÌNH VĂN HỌC
Bài thơ "Ba mươi tháng Tư" của tác giả Bùi Minh Trí không chỉ là
một tiếng reo vui của ngày chiến thắng, mà còn là những thước
phim tư liệu quý giá được tái hiện bằng tâm hồn của một người yêu
nước. Qua thể thơ tự do đầy phóng khoáng, tác phẩm đã ghi lại trọn
vẹn những khoảnh khắc lịch sử chói lọi của dân tộc.
Dưới đây là một vài cảm nhận về những giá trị đặc sắc của bài thơ:
1. Những thước phim lịch sử sống động
Mở đầu bài thơ, tác giả đưa người đọc trở lại đúng "giờ G" của lịch
sử. Hình ảnh chiếc xe tăng húc tung cửa sắt và lá cờ giải phóng tung
bay trên nóc Dinh Độc Lập đã trở thành biểu tượng bất diệt.
Điều thú vị ở đây là tác giả không chỉ nhìn lịch sử bằng con mắt cảm
xúc, mà còn bằng con mắt của một người quan sát khách quan qua
chi tiết "những nhân chứng thứ ba". Việc nhắc đến các phóng viên
quốc tế như Francoise Demulder hay Borries Gallasch không chỉ
khẳng định tính chân thực của chiến thắng mà còn cho thấy tầm vóc
quốc tế của sự kiện này: một chiến thắng "sang trang" lịch sử thế
giới.
2. Vẻ đẹp của sự hòa bình và sự nhân văn
Vượt lên trên khói lửa của cuộc chiến, bài thơ toả sáng rực rỡ ở
những khổ thơ sau khi mô tả cảnh sắc Sài Gòn ngày giải phóng:
"Mang hồn Người, thành phố sáng lên trong nắng"
Chi tiết thành phố "hầu như còn nguyên vẹn" và sự xuất hiện của
"Cô gái Ba mươi Tháng Tư mặc áo màu cờ" đã tạo nên một bức
tranh tươi đẹp, tràn đầy sức sống. Chiến thắng ở đây không chỉ là
chiến thắng quân sự, mà còn là chiến thắng của lòng nhân nghĩa,
khi chúng ta tránh được "biển máu xương" để giữ lại sự nguyên vẹn
cho hòn ngọc Viễn Đông.
3. Khát vọng thống nhất và tình người cao cả
Cảm xúc dâng trào nhất nằm ở những dòng thơ viết về sự đoàn tụ:
"Sau ba mươi năm bị chia cắt tủi hờn Thu về một mối gấm vóc non
sông"
Hình ảnh "đàn con về", những cái "xiết vòng tay", "nụ hôn" và đặc
biệt là triết lý “Người biết thương người” đã nâng tầm bài thơ. Tác
giả đã khẳng định rằng, sau chiến tranh, điều quan trọng nhất chính
là sự hòa hợp dân tộc, xóa bỏ hận thù để cùng bước vào một "kỷ
nguyên mới" của yêu thương và xây dựng “vươn mình” vào Thế
giới.
4. Nghệ thuật biểu đạt
Bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi. Việc kết hợp
giữa những sự kiện thực tế (có chú thích rõ ràng) với những hình
ảnh lãng mạn (chim én, trời xanh, áo màu cờ) giúp tác phẩm vừa có
sức nặng của sử liệu, vừa có sự mềm mại của thi ca.
Tổng kết: "Ba mươi tháng Tư" là một khúc ca khải hoàn đầy tự hào
nhưng cũng rất đỗi dịu dàng. Bài thơ giúp thế hệ sau hiểu rằng, hòa
bình hôm nay được đổi bằng bao mồ hôi, nước mắt và cả sự sáng
suốt của những người đi trước. Đó là một "thần thoại mới" mà mỗi
người Việt Nam đều có quyền tự hào và trân trọng.

Người gửi / điện thoại