TÁC GIẢ QUEN THUỘC
BÀI VIẾT MỚI
KAO SƠN giới thiệu TRẦN TRỌNG GIÁ
Ngày: 26-10-2026THÁI XUÂN NGUYÊN dịch
Ngày: 26-10-2026ĐẶNG XUÂN XUYẾN giới thiệu
Ngày: 26-10-2026PHẠM THẾ HÙNG giới thiệu HOÀNG CẦM
Ngày: 26-10-2026THƠ NGUYỄN KHANG
Ngày: 26-10-2026THƠ THÁI BÁ TÂN
Ngày: 26-10-2026THƯỢNG ĐẾ KHÔNG CHO AI TẤT CẢ
Ngày: 25-10-2026PHẠM THÚY LAN giới thiệu
Ngày: 25-10-2026
PHẢN HỒI MỚI
VŨ NHO 085 589 0003
HAS MOTHER’S MEMORY FADED INTO OBLIVION? A Poem of Love, Time, and Farewell Long ago, I kissed my mother goodbye, She stood in tears beneath the parting sky. I walked away with laughter in my ey...vũ nho 085 589 0003
THANK VERY MUCH!AI give me this
HAS MOTHER’S MEMORY FADED INTO OBLIVION? A Poem of Love, Time, and Farewell Long ago, I kissed my mother goodbye, She stood in tears beneath the parting sky. I walked away with laughter in my eyes, ...VŨ NHO 085 589 0003
CŨNG CHẢ CÓ GÌ GHÊ GỚM!THƠ NOBEL CŨNG CHỈ THẾ THÔI!SAO MÀ CÁC NHÀ THƠ VIỆT NAM CỨ PHẢI ƯỚC AO! HE HE HE...vũ nho 085 589 0003
CÁM ƠN BẠN ĐÃ GHÉ TRANG VÀ BÌNH LUẬN!0915708232
Nổi lòng của một thời rong ruổi mà đi lên Đang truy cập: 48
Trong ngày: 1251
Trong tuần: 2161
Lượt truy cập: 2014441
BÚT KÍ của PHAN VIỆT HÙNG
Kỷ niệm 165 năm ngày sinh danh hoạ Isaak Levitan (30/8/1860)
MỘT MÌNH TRÊN ĐỒI LEVITAN
Tầm này năm kia, 17/10/2023, mình đã có mặt trên đồi Levitan ở thị trấn Plyos tỉnh Ivanovo. Chiều hôm trước, mình đáp tàu một mình từ ga Kursky, đi hết 3h40 phút mới đến thành phố Ivanovo, lúc 17h50, rồi kịp nhảy lên chuyến xe buýt cuối ngày đến với thị trấn đã gắn liền tên tuổi với danh họa Isaak Levitan.
Đến Plyos thì trời đã tối om, bên ngoài trời mưa thu rả rích. Đêm nằm ngủ ở khách sạn Aktyor- Plyos ở số nhà 39 phố Lenin, nghe tiếng mưa rả rích suốt đêm mà lo ngay ngáy. Chả thế thì sao, tranh thủ vọt xuống đây, tối mai đã về lại Moskva, mưa thì đúng là công toi, thăm thú gì nữa cái thị trấn đẹp như trong mơ đã từng quyến rũ Levitan từ cái nhìn đầu tiên.
Chàng họa sĩ 28 tuổi Isaak Levitan đã nhìn thấy nó lần đầu vào năm 1888, khi du hành trên dòng Volga cùng 2 người bạn họa sĩ, một nam, một nữ. Khi ngang qua khu vực này, Levitan bỗng thấy trên ngọn đồi có một ngôi nhà thờ gỗ cổ kính, thấp thoáng sau những rặng sồi và linh sam...Còn thị trấn nhỏ thì như cố vượt lên khỏi mặt sóng Volga, chạy dần lên cao, lẫn vào rừng bạch dương và những cây linh sam tươi tốt.
Chàng liền nói lái tàu cập ngay vào bờ. Đó chính là Plyos, năm đó và nhiều năm sau nữa, Levitan cùng 2 người bạn đã quay lại đây, thuê nhà suốt cả mùa hè, mùa thu để vẽ...Chính ở thị trấn nên thơ này, Levitan đã sáng tác khoảng 200 tác phẩm, bao gồm cả các ký họa, phác thảo. Có thể kể đến "Buổi chiều trên sông Volga", "Hàng bạch dương". "Chiều vàng Plyos"...Cái nhà thờ gỗ trên ngọn đồi cao ấy, sau này đã được Levitan "mượn" đưa vào trọn vẹn trong kiệt tác "Trên sự yên tĩnh vĩnh hằng", khi vẽ phong cảnh vùng hồ Udomlya ở tỉnh Tver mấy năm về sau, năm 1894.
....Sáng ra, Plyos tạnh mưa, đúng là trời thương vị khách phương xa. Khách sạn mình ở nằm cạnh sông Volga, gió mạnh, sóng vỗ ì oạp vào bờ như sóng biển. Lá bạch dương bay tung khắp trời, rồi rơi xuống như những đồng xu vàng lấp lánh dọc đường đi, bập bềnh trên sóng nước...
Sau khi mất chán thời gian với 2 ông Nga say rượu ( đã từng kể trong "Một chuyện thật như bịa ở Plyos"), mình tìm đường đến đồi Levitan. Cái tên đồi là do hậu thế đặt, là nơi có ngôi nhà thờ gỗ huyền thoại mà Levitan đã bị hút hồn vào buổi chiều chạng vạng năm 1888 xa xưa ấy.
Đường đến đồi khá quanh co, phải qua xóm mạc có những ngôi nhà gỗ nhỏ lúp xúp, phải qua chiếc cầu gỗ nhỏ bắc qua sông Shokhonka. Kỳ lạ, nước sông ở đây khá lặng, trái với Volga đang nổi sóng ngoài kia. Ven bờ, các bụi cỏ dại vẫn xanh um, các rặng cây vàng rực xao xác tiếng quạ kêu inh ỏi. Không một bóng người qua lại, cũng phải thôi, vì mấy ai hâm đơ mà đi ngáo ngơ ngoài đường lúc sáng sớm như mình.
Đồi Levitan đây rồi. Ngôi nhà thờ gỗ đây rồi. Đứng ở đây, phóng tầm mắt ra xa thấy một vùng sông nước bao la của Volga. Thiên nhiên thật khéo trộn màu cho cây cối, đủ các sắc xanh, vàng nhạt, vàng nâu, đỏ...Có một bức tượng toàn thân Levitan bằng đồng, đội mũ phớt lúi húi đứng vẽ. Có vẻ nhà điêu khắc hơi nhầm, khi thể hiện Levitan khá già, bởi khi đến đây và lưu lại đây 3 năm, chàng họa sĩ cũng chỉ mới trên dưới 30 tuổi. Hay là khi đó, Levitan cố tình để râu ria cho già đi cũng nên, để cho xứng với người tình là nữ họa sĩ Sofia Kuvshinnikova hơn chàng 13 tuổi? Nàng khá mạnh mẽ, chính là nguyên mẫu trong truyện ngắn "Người đàn bà phù phiếm" của Anton Chekhov. Mũi của Levitan chắc được nhiều người sờ nên sáng bóng hẳn lên trong ánh trời nhợt nhạt.
Ngôi nhà thờ gỗ cổ đây rồi. Nhưng nó không hề là ngôi nhà thờ cổ đã vào tranh Levitan ngày xưa trong "Trên sự yên tĩnh vĩnh hằng". Nó chỉ giống hao hao thôi, thoạt nhìn thì ít ai nhận ra sự khác biệt. Ngôi nhà thờ kia đã bị ngọn lửa thiêu rụi vào năm 1906, và ngôi nhà thờ này người ta đã phải chuyển từ nơi khác về, cũng trong tỉnh Ivanovo, dựng ở đây vào năm 1982 dưới thời Liên Xô. Cũng là việc nên làm, để hậu thế dễ hình dung về một không gian đặc biệt đã gắn với tên tuổi hoạ sĩ vĩ đại.
Mình còn lang thang hồi lâu ở đồi Levitan. Quanh đồi là dấu vết còn lại của một nghĩa trang cổ. Ai đang yên nghỉ dưới những cây thánh giá rải rác đó đây, để nghe tiếng gió thổi về từ Volga phóng khoáng?
Phải rồi, cùng với ngôi nhà thờ gỗ, Levitan cũng đã "bê" cái nghĩa trang với các cây thánh giá này vào trong "Trên sự yên tĩnh vĩnh hằng", để thể hiện tính triết lý về tĩnh- động, về cái hữu hạn và vô hạn, về sự sống và cái chết trong kiệt tác này.
Trên đồi Levitan sáng đó, chỉ có mỗi mình trơ trọi. Ngày thường mà, vả lại vẫn còn khá sớm. Bức ảnh cuối cùng mình chụp ghi thời gian 10:11 phút.
Đi bộ theo cầu thang gỗ xuống phía sát bờ sông, không gian lạnh buốt bỗng ấm lên bởi những tiếng cười đùa của trẻ thơ. Các em học sinh đang được cô giáo dẫn đi thăm Nhà lưu niệm-Bảo tàng Levitan ở ngay sát bờ sông. Cách đó mấy trăm mét, có tượng đài một thiếu phụ yêu kiều ngồi ghế, nhìn ra sông Volga qua một khung tranh. Nàng đang nghĩ ngợi gì mà trông ưu tư đến vậy?
Nàng chính là Sofia Kuvshinnikova, nữ hoạ sĩ, người tình của Levitan- người đàn bà vẫn ngồi đệm đàn piano trong thời gian Levitan vẽ tranh, để hoạ sĩ đưa được vẻ đẹp của thiên nhiên Nga và chất thơ, chất nhạc vào trong các tác phẩm của ông.
TỪ FB CỦA PHAN VIỆT HÙNG
In bài viết
Phản hồi
Người gửi / điện thoại
BẢN QUYỀN THUỘC CÂU LẠC BỘ VĂN CHƯƠNG
Địa chỉ: số 9 Nguyễn Đình Chiểu - Hai Bà Trưng - Hà Nội
Chịu trách nhiệm xuất bản: Nhà thơ Nguyễn Thị Mai
Tổng Biên tập: N.văn, LLPB - P.giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nho
ĐIỆN THOẠI & EMAIL LIÊN HỆ