NGUYỄN ĐÌNH NHỮ dịch

黃 阮 曙

HOÀNG NGUYỄN THỰ

(1749 - 1801)

Hoàng Nguyễn Thự 黃 阮 曙 (1749 - 1801) quê gốc huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh, sinh ra tại phường Đông Các, huyện Thọ Xương, nay là khu vực ngõ Phất Lộc, Hà Nội. Hoàng Nguyễn Thự đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân năm Đinh Mùi (1787) dưới thời Lê Chiêu Thống. Năm 1778, ông xây dựng gia đình ở làng Đông Ngạc (Kẻ Vẽ) và về

sống ở đây, dần dần lập thành chi họ Hoàng ở Đông Ngạc. Sau khi Quang Trung đại phá giặc Thanh,

Hoàng Nguyên Thự được triều Tây Sơn mời ra làm việc. Ông đã trải qua các chức Hình bộ Tả thị lang

(1794) tước Thuận Đình hầu, Hiệp trấn Lạng Sơn (1797). Ông mất tại Lạng Sơn khi đang còn tại nhiệm. Thi hài ông được đưa về an táng ở xã Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, quê vợ. Về sáng tác, ông để lại ngót 200 bài thơ chữ Hán.

十 二 月 三 十 日 宿 奇 華 河 中 作

路 遠 行 遲 歲 律 終，

晦 天 權 用 宿 河 中。

敲 風 律 呂 催 風 雨，

除 夕 笙 歌 習 土 風。

起 點 韶 光 燈 影 艷，

坐 驅 旅 況 酒 兵 權。

今 宵 交 會 冬 春 半，

莫 妬 時 辰 改 作 容。

黃 阮 曙

THẬP NHỊ NGUYỆT TAM THẬP NHẬT

TÚC KỲ HOA HÀ TRUNG TÁC

Lộ viễn hành trì tuế luật chung,

Hối thiên quyền dụng túc Hà Trung.

Xao phong luật lã thôi phong vũ,

Trừ tịch sênh ca tập thổ phong.

Khởi điểm thiều quang đăng ảnh diễm,

Toạ khu lữ huống tửu binh quyền.

Kim tiêu giao hội đông xuân bán,

Mạc đố thời thìn cải tác dung.

Hoàng Nguyễn Thự

____________________

- Thiều quang 韶 光 (ánh sáng mùa xuân): Ý cả câu nói, đêm 30 Tết đốt đèn chờ sang xuân đón ánh nắng ban mai ngày đầu xuân.

- Kỳ Hoa: nay là huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh.

Dịch nghĩa:

NGÀY 30 THÁNG 12 NGỦ LẠI KỲ HOA Ở HÀ TRUNG LÀM THƠ

Đường xa ra đi năm tháng đã hết

Ngày cuối tháng tạm ngủ lại ở Hà Trung

Ống luật lã (ống sáo) như thôi thúc gió mưa

Đêm trừ tịch thổi khèn, ca hát theo phong tục địa phương

Đón ánh sáng mùa xuân hãy nhờ bóng đèn

Xua nỗi buồn lữ khách phải nhờ chén rượu

Đêm nay là lúc tiếp nối giữa mùa xuân và mùa đông

Chớ có ghen ghét với thời gian thay đổi dáng vẻ.

Dịch thơ:

ĐÊM GIAO THỪA NGỦ LẠI

KỲ HOA, HÀ TRUNG

Đường thẳm xa, năm tận tháng cùng

Giao thừa nghỉ lại đất Hà Trung

Gió đêm sáo hát giục mưa núi

Trừ tịch sênh ca lệ địa phương

Đón ánh mùa xuân đèn thắp sáng

Xua buồn lữ khách rượu thơm lừng

Đêm nay đông hết, sang xuân mới

Đừng trách thời gian chuyển chẳng ngừng.

1. Đ. N.
2.