NGUYỄN ĐÌNH NHỮ dịch

阮 攸

NGUYỄN DU

(1766 - 1820)

Nguyễn Du tên chữ là Tố Như, tên hiệu là Thanh Hiên, sinh ngày mồng 3 tháng 1 năm (1766) tức ngày

23 tháng 11 năm Ất Dậu, tại phường Bích Câu – Thăng Long. Quê ở làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Nguyễn Du xuất thân trong một gia đình quý tộc, nhiều đời làm quan to dưới triều vua Lê, chúa Trịnh. Đó là một gia đình có truyền thống yêu chuộng văn chương và nghệ thuật.

Nguyễn Du đã để lại một di sản văn chương đồ sộ với những tác phẩm kiệt xuất, ở thể loại nào ông cũng đạt được sự hoàn thiện ở trình độ cổ điển.

Thơ chữ Hán:

Thanh hiên thi tập; Bắc hành tạp lục; Đọc tiểu thanh ký; Long Thành cầm giả ca; Thái Bình mại ca giả; Phản “Chiêu hồn” Thơ chữ Nôm: Nguyễn Du có hai kiệt tác Truyện Kiều (Đoạn trường tân thanh) gồm 3254 câu thơ lục bát và Văn tế thập loại chúng sinh gồm 184 câu viết theo thể song thất lục bát. Ngoài ra, ông còn có một số tác phẩm đậm chất dân gian như Văn tế sống hai cô gái Trường Lưu và bài vè Thác lời trai phường nón.

野 行

老 納 安 眠 紅 嶺 雲

紅 歐 靜 縮 暖 沙 津

南 溟 殘 月 浮 千 裡

古 陌 寒 風 共 一 人

黑 夜 和 其 迷 失 曉

白 頭 無 賴 拙 藏 身

不 愁 舊 露 沾 衣 袂

且 喜 須 眉 不 染 塵

阮 攸

DẠ HÀNH

Lão nạp an miên Hồng Lĩnh vân

Phù âu tĩnh túc noãn sa tân

Nam minh tàn nguyệt phù thiên lý

Cổ mạch hàn phong cộng nhất nhân

Hắc dạ hà kỳ mê thất hiểu

Bạch đầu vô lại chuyết tàng thân

Bất sầu cửu lộ triêm y duệ

Thả hỷ tu mi bất nhiễm trần.

Nguyễn Du

Dịch nghĩa:

ĐI TRONG ĐÊM

Vị sư già ngon giấc trong mây núi Hồng, 

Chim âu cũng nằm yên tên bãi cát ấm. 

Bóng trăng tàn dập dờn ngoài biển nam, xa ngàn dặm

Trên lối cũ, gió lạnh dồn cả vào một người. 

Đêm tối mờ mịt, sao mãi chưa sáng,

Già rồi, không nơi nương tựa, lại vụng bề náu thân.

Không lo đi lâu dưới sương, áo ướt, 

Hãy mừng râu mày chẳng nhuốm bụi.

Dịch thơ:

ĐI TRONG ĐÊM

1.

Non Hồng sư cụ ngủ trong mây

Cát ấm chim nằm lặng giấc say

Biển rộng trăng trôi ngàn dặm thẳm

Đường xưa gió cuốn một thân gầy

Đêm đen mờ lối trời quên sáng

Đời vụng nương thân tóc bạc đầy

Đâu sợ dầm sương tay áo ướt

Mày râu mừng chẳng bụi trần dây.

N.Đ.N.

2.

Non Hồng sư ngủ giấc sâu

Ấm êm bãi cát hải âu lặng nằm

Biển Nam trôi bóng trăng tàn

Đường xưa giá lạnh cuốn tràn bóng ta

Mịt mùng đêm chửa sáng ra

Vụng tìm nơi ẩn sương pha mái đầu

Ngại chi sương gió dãi dầu

Mày râu mừng chẳng bụi mầu trần gian.

1. Đ. N.
2.