TÁC GIẢ QUEN THUỘC
BÀI VIẾT MỚI
THUYỀN CON
Ngày: 08-11-2026TRẦN THỊ TRÂM giới thiệu PHẠM THẾ HÙNG
Ngày: 08-11-2026LÊ ANH PHONG giới thiệu DUY KHOÁT
Ngày: 08-11-2026THƠ NGUYỄN KHÔI
Ngày: 08-11-2026TẢN VĂN TÂM DUNG
Ngày: 08-11-2026TỪ ĐIỂN TIẾNG NGHỆ
Ngày: 07-11-2026CÔNG LIÊM viết về MINH CHUYÊN
Ngày: 07-11-2026THƠ NGUYỄN KHANG
Ngày: 07-11-2026
PHẢN HỒI MỚI
VŨ NHO 085 589 0003
CÁM ƠN ANH NGUYỄN BÁ CƯỜNG!ĐÂY COI NHƯ CUỘC TRAO ĐỔI HỌC THUẬT XUYÊN BIÊN GIỚI CỦA NHỮNG NGƯỜI LÀM NGHIÊN CỨU!GS TRẦN ÍCH NGUYÊN LÀ NGƯỜI CÓ NHIỀU CÔNG SỨC CHO VĂN HỌC VIỆT NAM!Đinh Y Văn
Cảm ơn Tổng biên tập! Tôi không chủ ý “vịnh mùa thu” mà chỉ mạo muội “vịnh”…bác Nguyễn Khôi. Giữa thực trạng dường như không “còn khoảnh trời nào để cho thơ”, bác Nguyễn Khôi vẫn có “Thu Hà Nội 2026”!vũ nho 085 589 0003
Hai bác cao tuổi vịnh mùa thu Bác khôi thấy nóng, bụi bay mù Bác Y Văn lại thấy trời man mát Hai bác khác mà CHUNG nét THU!Đinh Y Văn
Kính bác Nguyễn Khôi: THU NGUYỄN KHÔI 2026/ Hà Nội cuối thu vẫn đợi thu/ Mặc cho nắng nóng, bụi toang mù/ Lớp lớp cao tầng ngoi lên thở/ Nguyễn Khôi vẫn thấy khoảnh trời Thơ! ĐYVVŨ NHO 085 589 0003
VŨ NHO ĐƯỢC BIẾT LÊ THU PHƯƠNG QUỲNH LÀ CON GÁI CỦA TS PHẠM THU PHƯƠNG, THỨ NỮ CỦA THẦY PHẠM LUẬN, MỘT CHUYÊN GIA HÀNG ĐẦU VỀ VĂN HỌC TRUNG ĐẠI TỪNG CÔNG TÁC TẠI ĐHSP HÀ NỘI VÀ ĐHSP VIỆT BẮC. RẤ...VŨ NHO 085 589 0003
CÂU CHUYỆN THẬT CẢM ĐỘNG VỀ CỤ BÙI DUY TÂN!TÔI CÓ DUYÊN ĐỌC CUỐN "VĂN KHOA CHÂN DUNG KÍ" CỦA NHÀ VĂN HỮU ĐẠT, ANH ĐẠT KỂ CỤ TÂN CÓ SÁNG KIẾN "ĐỔ NƯỚC MỘNG GIƯỜNG". SAU NÀY CÁC CON CỤ MUA NHÀ CHO... Đang truy cập: 67
Trong ngày: 220
Trong tuần: 495
Lượt truy cập: 2056380
NGUYỄN THỊ BÌNH giới thiệu
HOA CỎ MAY VÀ NỖI NIỀM GIĂNG MẮC
Cát vắng, sông đầy cây ngẩn ngơ
Không gian xao xuyến chuyển sang mùa
Tên mình ai gọi sau vòm lá
Lối cũ em về nay đã thu.
Mây trắng bay đi cùng với gió
Lòng như trời biếc lúc nguyên sơ
Đắng cay gửi lại bao mùa cũ
Thơ viết đôi dòng theo gió xa.
Khắp nẻo dâng đầy hoa cỏ may
áo em sơ ý cỏ găm dày.
Lời yêu mỏng mảnh như màu khói
Ai biết lòng anh có đổi thay?
(Xuân Quỳnh)
Cùng thế hệ với các nhà thơ trẻ thời kì chống Mĩ cứu nước, Xuân Quỳnh sớm nổi trội như một ngôi sao lạ, với giọng điệu và phong cách độc đáo không thể trộn lẫn. Nói đến Xuân Quỳnh, là nói đến nhà thơ của tình yêu. Tình yêu trong thơ chị có sức cuốn hút mãnh liệt. Bởi đó không phải là những gì to tát, cao siêu. Mà trái lại, nó rất gần gũi, giản dị như cơm ăn, nước uống hàng ngày. Trong thơ chị, tình yêu là hạnh phúc, là dâng hiến nhưng cũng có khi lại là những lo âu, trăn trở, thậm chí cả dằn vặt, nghi ngờ... Tất cả những sắc thái đó, đều được chị nói ra một cách tự nhiên như lời nói hàng ngày, như cảm xúc khi ta vui, buồn, hạnh phúc, khổ đau…mà không cần đến sự gọt giũa cầu kì của hình ảnh và câu chữ. Trong rất nhiều bài thơ tình đặc sắc của chị, “Hoa cỏ may” cũng là một bài thơ như thế.
“Hoa cỏ may” là một bài thơ gọn ghẽ và xinh xắn. Tình yêu trong Hoa cỏ may không dữ dội, ồn ào, dịu êm như “Sóng”; không khát khao, nồng nàn, bỏng cháy như “Thuyền và biển”, mà nó mang một sắc thái khác: Rất đằm thắm, dịu dàng và man mác buồn, nhưng cũng không kém phần mãnh liệt. Khổ thơ mở đầu là một khung cảnh thiên nhiên đẹp đẽ, thơ mộng và đượm buồn:
Cát vắng, sông đầy cây ngẩn ngơ
Không gian xao xuyến chuyến sang mùa
Tên mình ai gọi sau vòm lá
Lối cũ em về nay đã thu.
“Cát vắng, sông đầy…” không gian mở ra mênh mông dường như vô tận. Trong cái tĩnh lặng, êm đềm giữa mênh mang trời nước ấy, lòng người cũng mở ra hoà vào cảnh vật, để lắng được hồn cây lá, nghe được tiếng lòng. Cảnh vật bỗng chốc trở nên có hồn và sống động nhờ nghệ thuật nhân hoá: “Cây ngẩn ngơ”, “Không gian xao xuyến”. “Ngẩn ngơ và xao xuyến” vốn là những từ chỉ trạng thái tình cảm của con người, nhưng đã được thi sĩ khoác cho cảnh vật. Và như vậy, cảnh vật đã nhuốm màu tâm trạng. Phải là người đa cảm và tinh tế lắm mới nhận ra cái xao xuyến, bâng khuâng của đất trời trong thời khắc chuyển mùa. Mùa đang chuyển hay lòng người đang chuyển? Rõ ràng, cảnh vật và tâm hồn thi sĩ đã có sự đồng điệu:
Tên mình ai gọi sau vòm lá
Lối cũ em về nay đã thu.
Dường như có một điều gì đó thật huyền diệu đang xảy ra? Ta như nghe được tiếng gọi da diết cất lên từ khoảng không vô định “sau vòm lá”. Phải chăng tiếng gọi thảng thốt, bâng quơ vọng về từ quá khứ khiến người thiếu nữ giật mình, vừa đi vừa ngoảnh lại? Hay đó là tiếng gọi của tương lai? Câu thơ “Lối cũ em về nay đã thu,” đã cho ta hiểu đây là tiếng vọng từ quá khứ. “Lối cũ em về” đã in dấu bao kỉ niệm. Chỉ có khác là cảnh vật giờ đã thay đổi, đã chuyển mùa.
Mây trắng bay đi cùng với gió
Lòng như trời biếc lúc nguyên sơ
Đắng cay gửi lại bao mùa cũ
Thơ viết đôi dòng theo gió xa.
“Mây, gió, trời”, là những hình ảnh của thiên nhiên được tác giả khéo léo sử dụng để giãi bày tâm trạng- tâm trạng của người phụ nữ đang yêu, và không phải bao giờ tình yêu cũng được đền đáp. Xuân Quỳnh là người phụ nữ không mấy may mắn, trong tình yêu, chị đã hơn một lần thất bại. Cuộc đời lắm truân chuyên và không hề bình lặng của chị, suy cho cùng đều bởi tại chữ yêu. Ai đó đã nói rằng: “Câu chuyện đầu môi, người ta thường lo sợ đau khổ nhưng tình yêu là mầm mống gây đau khổ mà ai cũng thích bước chân vào”. Đọc thơ chị, người ta thấy được “những khát khao của một người phụ nữ yêu rất nhiều nhưng nhận chẳng bao nhiêu. Đơn độc đi trong cuộc đời và lúc nào cũng cảm thấy phía trước là bất hạnh và bão tố”(Vương Trí Nhàn). Bởi vậy, bao ngậm ngùi đắng cay của một thời đã xa, chị đành nhờ gió cuốn đi, nhờ mây thả bay tất cả. Lòng chị cũng đang có một cuộc chuyển mùa, để có được một tâm trạng thanh thản, và tấm lòng trong trắng “như trời biếc lúc nguyên sơ”. Nhưng có thật chị đã rũ bỏ được tất cả những ngậm ngùi, cay đắng trong tình yêu? Tại sao lại “đắng cay gửi lại? ”. Đắng cay chỉ gửi lại thôi chứ đâu có xoá nhoà đi được? Người ta chỉ đắng cay khi tâm hồn luôn bị vò xé vì sự phản bội, sự bất công... Xuân Quỳnh hẳn cũng có nỗi niềm như thế. Vậy nên, nỗi đắng cay, dù không muốn, vẫn ám ảnh chập chờn trong tâm khảm người phụ nữ ấy- người luôn khát khao tình yêu đến cháy bỏng, thậm chí có thể sống, chết cho tình yêu, nhưng lại luôn phấp phỏng lo âu, luôn dự cảm những điều bất hạnh. Nỗi ám ảnh ấy còn day dứt hơn ở khổ thơ cuối:
Khắp nẻo dâng đầy hoa cỏ may
Áo em sơ ý cỏ găm dày
Lời yêu mỏng mảnh như màu khói
Ai biết lòng anh có đổi thay?
Nói về tình yêu, tại sao Xuân Quỳnh lại chọn hoa cỏ may mà không phải là một loài hoa nào khác? Có thể lí giải điều này như thế nào?
Hoa cỏ may là một loài hoa dại, nhỏ bé, yếu ớt, đa tình, mọc ở khắp nơi. Đó là loài hoa của trời đất trinh nguyên, của làng quê đơn sơ, mộc mạc. Là loài hoa không hề biết đến cái kiêu sa lộng lẫy của hương sắc; có kẻ yêu, người ghét, nhưng muôn đời chung thuỷ với triền đê và bến sông quê. Hoa cỏ may, bao nhiêu bông hoa là bấy nhiêu nỗi niềm giăng mắc…Chính vì lẽ đó, dưới con mắt của Xuân Quỳnh, hoa cỏ may là hoa của tình yêu và quan trọng hơn, nó chính là cái cớ để nhà thơ bộc lộ nỗi niềm:
Lời yêu mỏng mảnh như màu khói
Ai biết lòng anh có đổi thay?
Một sự lo lắng hay là nỗi hoài nghi? Cả hai giả thiết đều có thể. Nhưng đúng hơn, chính là sự thật đau đớn mà chị đã từng trải nghiệm. Đó là sự không bền chặt, rất mong manh và dễ đổ vỡ của tình yêu. Là quy luật khắc nghiệt của tình yêu. Chính vì thế, trong thơ chị, ta luôn bắt gặp sự lo âu, khắc khoải:
- Em lo âu trước xa tắp đường mình
Trái tim đập những điều không thể nói.
(Tự hát)
- Em đâu dám nghĩ là vĩnh viễn
Hôm nay yêu mai có thể xa rồi.
(Nói cùng anh)
- Những cánh chuồn mỏng manh như tình yêu!
(Chuồn chuồn báo bão)Và:
Lời yêu mỏng mảnh như màu khói
Ai biết lòng anh có đổi thay?
Từ mỏng còn chưa mỏng lắm sao mà còn láy thành “mỏng mảnh”? Chưa hết, cái mỏng mảnh của tình yêu còn được cụ thể hoá hơn bằng sự so sánh: “như màu khói”. Đó là cái mỏng không thể diễn tả và rất khó nắm bắt. Xuân Quỳnh đã cảm nhận tình yêu đẹp, nhưng lại mong manh quá đỗi, nó có thể tan biến vào hư vô bất cứ lúc nào. Có phải vì đã trải qua quá nhiều cay đắng, ngậm ngùi mà nhà thơ hoài nghi đến vậy? Điều đó có lẽ đúng vì: “Những vết thương lòng do tình yêu gây ra dẫu không làm cho người ta chết nhưng không thể chữa khỏi được” (Byron). Nhưng nếu hiểu hồn thơ Xuân Quỳnh và con người của chị thì đó còn là do sự nhạy cảm của tâm hồn thi sĩ. Bởi vì “…ngay trong thời gian sống hạnh phúc nhất, con người đó vẫn cảm thấy là phải biết giữ gìn, phải mau tận hưởng nếu không nó sẽ qua đi rất nhanh” (Vương Trí Nhàn).
Ai biết lòng anh có đổi thay?
Câu hỏi đặt cuối bài thơ như được cất lên từ tiềm thức sâu thẳm của tâm hồn và mãi mãi là niềm day dứt không có câu trả lời. Có chút gì nghèn nghẹn trong ta. Bởi ta hiểu, đây không phải là nỗi lo âu của một người phụ nữ luôn hoài nghi tất cả mà là sự lo âu của một tấm lòng trong trắng, nguyên sơ và một trái tim nhân hậu, luôn khát khao một tình yêu chung thuỷ, vẹn tròn…
Hoa cỏ may với đầy ắp nỗi niềm giăng mắc. Trong thơ Xuân Quỳnh, hoa cỏ may đã trở thành biểu tượng của tình yêu, một tình yêu đời thường, đẹp đẽ và mong manh mà lúc nào con người cũng cần phải nâng niu gìn giữ để nó không hoà vào mây khói. Chính vì thế, tên bài thơ đã được lấy làm tiêu đề cho tập thơ cuối cùng của thi sĩ: tập thơ “Hoa cỏ may” .
(Nguyễn Thị Bình)
Đã đăng TCVN NB và Báo Hải Dương
Đã in trong tập NỖI NIỀM GIĂNG MẮC
In bài viết
Phản hồi
Người gửi / điện thoại
BẢN QUYỀN THUỘC CÂU LẠC BỘ VĂN CHƯƠNG
Địa chỉ: số 9 Nguyễn Đình Chiểu - Hai Bà Trưng - Hà Nội
Chịu trách nhiệm xuất bản: Nhà thơ Nguyễn Thị Mai
Tổng Biên tập: N.văn, LLPB - P.giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nho
ĐIỆN THOẠI & EMAIL LIÊN HỆ