TÁC GIẢ QUEN THUỘC
BÀI VIẾT MỚI
THƠ TẠ THỊ MINH LÝ
Ngày: 22-10-2026HOÀNG LIÊN SƠN giới thiệu
Ngày: 22-10-2026CHUYỆN VỀ CHIẾC TRAIKA
Ngày: 22-10-2026THƠ TRẦN TRỌNG GIÁ
Ngày: 22-10-2026PHAN VIỆT HUNG giới thiệu
Ngày: 22-10-2026TRÀN THỊ THU HOÀI giới thiệu LÊ HỒNG NGUYÊN
Ngày: 22-10-2026BẰNG VIỆT dich thơ mình ra thơ TÂY
Ngày: 22-10-2026BÀI VŨ NHO TRÊN VĂN HỌC SÀI GÒN
Ngày: 22-10-2026
PHẢN HỒI MỚI
AI give me this
HAS MOTHER’S MEMORY FADED INTO OBLIVION? A Poem of Love, Time, and Farewell Long ago, I kissed my mother goodbye, She stood in tears beneath the parting sky. I walked away with laughter in my eyes, ...VŨ NHO 085 589 0003
CŨNG CHẢ CÓ GÌ GHÊ GỚM!THƠ NOBEL CŨNG CHỈ THẾ THÔI!SAO MÀ CÁC NHÀ THƠ VIỆT NAM CỨ PHẢI ƯỚC AO! HE HE HE...vũ nho 085 589 0003
CÁM ƠN BẠN ĐÃ GHÉ TRANG VÀ BÌNH LUẬN!0915708232
Nổi lòng của một thời rong ruổi mà đi lênVŨ NHO 085 589 0003
ẢNH ĐẸP QUÁ! CÁM ƠN NHIẾP ẢNH GIA HOÀNG VĂN NĂM!VŨ NHO 085 589 0003
CHÚNG TÔI ĐÃ GIỚI THIỀU MỘT SỐ CHƯƠNG TRONG TÁC PHẨM DON JOAN DO NHÀ VĂN, DỊCH GIẢ THÁI BÁ TÂN DỊCH. LẦN NÀY CHÚNG TÔI GIỚI THIỆU TIẾP BẢN DỊCH TIỂU THUYẾT BẰNG THƠ "EVGHENHI ONHEGHIN" CỦA PUSKIN DO D... Đang truy cập: 44
Trong ngày: 1078
Trong tuần: 3628
Lượt truy cập: 2005732
GHI CHÉP của NGUYỄN THAM THIỆN KẾ
GÓP MẶT HẦU RƯỢU NGUYỄN TUÂN
Bao quanh Nguyễn Tuân - đã dư hiện thực và giai thoại chỉ để khẳng định cái ngông văn hóa mà Nguyễn sở hữu. Dường như Nguyễn xuất hiện nơi đâu thì mặc nhiên ở đó người ta coi là đặc biệt, là ngoại lệ. Người ta chấp nhận Nguyễn vượt khuôn phép thông thường, tự thụ động quan sát và chiêm bái những gì Nguyễn thể hiện.
Sức nặng phong thái Nguyễn đã áp đặt lên thời đại riêng một cõi Nguyễn. Tôi chứng trường hợp: Nguyễn và người hâm mộ có sự tương đồng, bình đẳng. Hai bên hiểu và trọng nhau, làm nền cho nhau, tạo nên không gian văn hóa giao tiếp đặc sắc.
Gần ba mươi năm trước, thời điểm tháng 11 năm 1983, Nguyễn tới thăm Hội VHNTVĩnh Phú. Tiếng là giới văn nghệ tiếp nhà văn, nhưng vai chủ nhà thực sự đứng sau là những người lãnh đạo tỉnh Vĩnh Phú.
Tin nhà văn Nguyễn Tuân xê dịch đến Vĩnh Phú rục rịch từ đầu tháng 10, vừa lúc trại sáng tác tổng hợp của Hội vừa triệu tập thành viên. May, Tôi có suất. Nghe nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn - trưởng trại loan tin ai cũng háo hức một cuộc diện kiến bậc Trưởng Lão Chữ Đệ Nhất trong Văn chương Việt hiện đại.
Với riêng, Tôi chồng chéo cảm giác lo sợ lẫn tò mò. Không hiểu đứng trước Nguyễn, Tôi có thể nói được câu gì. Liệu có thể chịu đựng ánh mắt nhìn thẳng, hờ hững, xuyên thấu tâm can mình? Liệu có thể chạm vào chiếc gậy hèo khắc những địa danh và dấu mốc thời gian, chiếc mũ bấc, hay bộ quần áo lụa nâu sồng hoặc chiếc valise lừng danh? Rồi cảm nhận vị khói thuốc lá píp lập phập trên khóe miệng ẩn nụ cười khi bạc loang từ chân râu bạc...
Văn nhân có phép làm chữ tinh diệu, dồi dào mà không thừa, cầu kỳ mà không rối, khụng khịnh mà vẫn đường bệ thư nhàn, sang trọng, khóe miệng lúc nào cũng kiêu bạc ngó xuống chỏm đầu chúng sinh lỗ mỗ tu từ.
Phận chữ dù tầm thường, mòn cũ đến đâu hễ lọt vào trang được Nguyễn sắp xếp lại đều thêm sắc diện và ý nghĩa mới. Và mớ câu chữ ấy ngoài nhiệm vụ tự thân, chúng còn chứa hàm lượng thông tin nhất định về những cung bậc khác nhau trong tính cách Nguyễn.
Cao ngất thế, Tôi không nghĩ mình có cơ hội tiếp xúc bình thường với Nguyễn...
Đã có kỳ diệu cho Tôi - kẻ có vài truyện ngắn còm làm hành trang được tham gia việc chuẩn bị hậu cần để “Vĩnh Phú” hầu rượu Nguyễn Tuân. Một sáng, Tôi nhận truyền đạt từ nhạc sỹ Cao Khắc Thùy, Phó chủ tịch Hội VHNT: tháp tùng nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn, họa sỹ Nguyễn Đài về Tuân Chính – Vĩnh Tường, mượn tay nhà thơ Hoàng Tá và nhà ca dao Nguyễn Văn Cường thửa rượu nếp cái hoa vàng. Can chục lít. Thấy ba chúng tôi nghe lệnh vẻ đểnh đoảng, ông nhạc sỹ khòm người chém gió:
- Loại rượu nhất...đặc biệt. Miễn cần mức giá. Đây là lệnh riêng từ Tỉnh ủy và Ủy ban. Rượu tiếp nhà văn Nguyễn Tuân... không đùa đâu. Với cụ thì thức nhắm chỉ là một phần nhỏ không thể thiếu. Tiệc hay trước hết là ở rượu hay. Vụ này vô cùng hệ trọng nên ông Nhàn chú ý đặc biệt...thật đặc biệt. Cụ Phạm Văn Đồng đi Tây về còn biếu rượu Nguyễn Tuân đấy...
Nguyễn Hữu Nhàn nhổ râu cằm lựt phựt:
- Quản lý thị trường, công an bắt rượu lậu suốt ngày. Xuống nhà dân bây giờ làm sao mua được rượu ngon chứ. Ai người ta cũng cảnh giác...
Ông nhạc sỹ cười khì:
- Dưới đó cả làng nấu. Các cụ trên này khi cần vẫn cho thư ký mò xuống đó cả...Nếu cần tớ sẽ tâu với lãnh đạo điện thoại cho Vĩnh Lạc...
Khi toán văn nhân xung kích lo vụ rượu thì ở Văn phòng nhận lệnh Phó Bí thư thường trực Tỉnh Ủy Phạm Dụ truyền cho Cao Khắc Thùy mời bếp Hảo - đầu bếp số một của khách sạn chuyên gia Sông Lô sẽ thiết kế các món ăn và trông coi bữa tiệc nghênh đón Nguyễn.
Yêu cầu hoàn toàn là sự kết hợp các món ăn dân tộc. Không dùng món Âu.
Con lợn đực đen tuyền nặng hơn trăm ki-lô-gam, hai con chó một vàng một trắng ngự trên nóc xe ca phành phành từ thượng huyện về hạ xuống nhốt trong buồng tắm của Văn phòng Hội.
Lợn thì giã giò nạc, giò xào thủ tai, lòng sốt... Chó thì luộc, chả, dồi...nhựa mận. Hoàn toàn là kết hợp giữa các món dân tộc. Bộ máy hành chính của Hội kết hợp với khách sạn ngoại vụ Sông Lô được lâm thời thành lập chỉ chờ ngày Nguyễn lai bước là băm bổ dao thớt.
Đã bốn tin nhắn miệng xuống Tuân Chính tiền trạm với Hoàng Tá chuẩn bị các cơ sở nấu rượu để cho đoàn công tác xem xét quyết định. Nhờ rỉ tai trước của đặc tình đoàn công tác tìm danh tửu được dẫn đi vòng vo gần hết ngày mà nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn vẫn chưa gật trước bộ nồi chưng cất và ba ba gỗ nào. Nỗi sợ rượu kém chất lượng ám ảnh.
Bữa cơm chiều ngao ngán, cả toán không nuốt trôi canh mồng tơi, mẹ nhà thơ Hoàng Tá mới xắn tay hứa giúp. Gia đình Hoàng Tá cũng nấu rượu lậu và nuôi lợn, nhưng vì tế nhị không dám nhận ngay, nên để trình tự diễn tiến cho khách quan.
Qui trình nấu rượu của thân mẫu Hoàng Tá có gì đó khác thường. Bà dùng thứ thóc nếp cái hoa vàng của thượng đẳng điền đồng bằng Yên Lạc. Gạo xay tróc vỏ, sàng sảy vỏ trấu đã tách, những hạt chưa tách nửa thì nguyên vỏ trấu.
Gạo đồ chín, để nguội mới tra men bắc ủ trong thùng gỗ mít. Nước pha bỗng thì dùng nước mưa trong. Khi chưng rượu dùng thân cây ngô và bã mía ép đốt lửa. Rượu hứng từ vòi ba ba chảy qua ống tre quấn khăn bông tẩm nước rồi nhỏ vào cả chiếc be sành ngâm trong chậu nước lạnh.
Đặc biệt là khi rượu cất xong hãy còn nóng thì cụ đã sẵn nồi cháo đặc gạn lấy thứ nước cốt trên bề mặt rồi đổ vào be sành. Hỏi ra thì mới hay đó là cách hồ rượu lấy hương. Hương tự thân trong hạt gạo nếp xay, hương vỏ trấu còn quyến lại, hương cháo nếp, ba thứ hương của cùng hạt nếp cái hoa vàng góp dồn làm nên cái hương rượu quê nếp cái hoa vàng Vĩnh Lạc...Be sành đem hạ thổ trong cát ẩm hoặc ngâm dưới đáy giếng càng lâu càng hay...rượu.
Tiệc đón Nguyễn Tuân diễn ra trên sân sỏi Hội HVNT. Mái vòm phông bạt kiểu đám cưới mượn bên đoàn chèo xanh đỏ được dựng lên. Dãy bàn dài phủ ni-lon hoa đỏ chói. Hoa cúc hoa hồng cắm bình. Loa đài rọ rẹ, khọt khẹt. Người người quần áo xênh xang. Chiếc Moskovich màu trắng sữa xịch đến trước cổng, dưới bóng cây trám đen.
Phó Bí thư Phạm Dụ kính gọng vàng, áo trắng lóa, bước xuống, mở cửa xe, dẫn đường cho Nguyễn...Chiếc gậy hèo trứ danh thò ra trước ngoáy ngoáy như an ten thăm dò, một chiếc xăng-dan... rồi hai chiếc xăng-dan da nâu, mái tóc trắng phơ phất, bộ quần áo lụa tơ tằm mâu tây sóng sánh, ánh mắt nheo hóm, nửa cười, nửa giễu...
Không cao lớn nhưng Tôi có cảm giác Nguyễn đồ sộ, kềnh càng nghiêm khắc, choáng một khoảng không gian ngồn ngột.
Thủ tục đón và tiếp trịnh trọng diễn. Nguyễn đi chào hỏi suốt lượt, tùy người mà bắt tay, mà gật. Bên diễn từ, bên đáp lễ. Đâu vào đấy. Trước khi ngồi vào bàn, Nguyễn chống gậy lùi ra sau, quan sát. Chòm râu phơ phất, rồi rủ im. Dừng lâu lâu trước hàng ghế phía sau. Nguyễn bỗng làm hiệu Tôi và nhà văn Văn Chinh chú ý. Úp bàn tay rồi xòe hai phía, ấy Nguyễn lệnh cho chúng tôi ngồi hai bên cạnh. Chưa hẳn dám tin, Văn Chinh chùng chình, Tôi thì trông chừng anh.
Hừm...Nguyễn nhìn mọi người, gõ gõ cái hèo lên đầu Tôi và Văn Chinh mà rằng:
- Ôi, tôi ghét cái tuổi trẻ của các người quá...
Nói ghét, nhưng giọng Nguyễn sao mà chan chứa, như đang hối tiếc cho mình điều gì đấy. Và cũng hân hoan cho một điều gì đấy. Có lẽ là tuổi trẻ. Một bàn tay nắm lại trầm ngâm. Tê lặng. Nguyễn cười vang bất ngờ. Vầng trán cao rộng lấm tấm ướt.
Nguyễn lại đứng dậy. Mọi người nín thở.
Như lắng nghe điều gì đó đang lên tiếng, Nguyễn nghiêng người lần tay vào túi áo. Một bao thuốc lá hiệu Du Lịch mới coong- loại thuốc lá vừa mới xuất hiện trên bàn tiếp khách của cấp tỉnh không lâu.
Nguyễn tự châm cho mình một điếu, thảnh thơi phì khói ra sau lưng. Mắt lim dim. Vầng khói trắng lẫn vào tóc trắng.
Điếu thuốc ngậm mép, Nguyễn cầm bao thuốc tiến lại phía quan chức hàng tỉnh. Ai cũng nghĩ Nguyễn sẽ mời một ai đấy quan trọng, nhưng Nguyễn hỏi.
- Tôi cần gặp người đầu bếp.
Tức thì đầu bếp Hảo được vời ra, tạp dề vẫn đeo trước ngực. Đầu bếp lóng ngóng, ngỡ bị chê bai thức ăn, run, thất sắc. Thoáng nét cười, Nguyễn rút bao thuốc, cắm một điếu lên miệng đầu bếp, tự tay xòe diêm châm lửa. Bếp Hảo giật lùi...
- Xin bác đừng ngại. Ở đây chỉ có bác xứng đáng nhất được mời điếu thuốc lá đặc biệt này. Bao thuốc đầu tiên của lô thuốc lá đầu tiên nhà máy thuốc lá Thanh Hóa biếu tôi. Tôi mong được mời bác điếu thuốc để cảm ơn bác đã nhọc công chuẩn bị một bữa ăn có vẻ là ngon... nếu như xét theo màu sắc. Tôi khẳng định là ngon, khi nhìn những giọt mồ hôi thấm gương mặt bác. Mà...tôi và mọi người sắp được thưởng thức thành quả lao động nghiệp vụ của bác...
Bàn tiệc lặng phắc.
Bếp Hảo lóng ngóng rít thuốc. Lọc xọc ho khan. Nguyễn vỗ vỗ vai bếp Hảo ái ngại.
Sự kiện với Nguyễn, sau này bếp Hảo chỉ ngừng kể lại với bạn rượu cho đến lúc xuống mồ.
Nguyễn lắc lắc chiếc chén sứ lưng lưng rượu nếp cái hoa vàng Vĩnh Lạc. Nhìn màu rượu trong ngà ngà, mỉm cười Nguyễn hít hơi rượu.
- Đây là thứ rượu nấu từ nếp lức và có hồ rượu. Lớp váng của tinh dầu cám, và gạo nếp lức nổi mong trên mặt rượu nói lên điều đó. Thả sợi tóc có thể nổi trên mặt chén. Nên rượu có màu ngà đục. Thơm thuần. Hậu. Rượu này nên uống ít người. Phải là bạn tâm giao lâu ngày...Đông người uống loãng mất hương. Phí.
Nguyễn Hữu Nhàn sướng cười với sang Nguyễn Đài và lan tới Tôi.
Suốt bữa tiệc, mọi ngưòi nghe Nguyễn nói. Dĩ nhiên, với Tôi thì bất kỳ điều gì Nguyễn nói đều là Thánh chỉ. Nuốt mọi lời Nguyễn vào bộ nhớ. Cảm thấy chưa đủ tin vào bản thân, Tôi hí hoáy rút bút ghi chép.
Có một ánh chớp rọi xuống đầu Tôi. Nguyễn hừm một âm tiết.
- Anh bạn này là ai ấy nhỉ?.
Lắp bắp, Tôi chưa biết trả lời sao thì ai đó thưa hộ.
Hình như như Nguyễn thở dài. Và nhìn xuống bàn tiệc những mười mấy món.
- Theo anh bạn trẻ, anh thấy món gì của con chó là ngon nhất ấy nhỉ?
Bị chiếu, Tôi thấy đĩa chả chó chình ình ngay trước mặt bèn đáp liều:
- Dạ thưa bác, là món chả ạ...
Nhắm mắt, Tôi chờ Nguyễn chê trách. Nhưng Nguyễn cười ha ha...
- Không ngờ, anh còn tí tuổi đầu mà sành phết. Nếu vội muốn ăn thịt chó thì chỉ cần xơi dăm miếng chả đủ hội phong vị toàn bộ của cầy tờ bảy món. Thịt làm chả phải là miếng thịt tươi ngon nhất, nó có đủ, bì, mỡ, thịt nạc. Gia vị để tẩm uớp cho tất cả các món cũng hội ngộ đủ ở đây. Mà con chó trung du Phú Thọ ta thì nó phong nhiêu lắm. Làm nên chất lượng protein nó là tinh huyết núi đồi sông suối và cả đồng bằng gặp gỡ ở nơi này...
Nguyễn bỗng trầm giọng.
- Văn chương là cái gì nhỉ... Làm văn là học sự làm người. Làm người thì trước hết phải học ăn. Học cách ăn. Trong khi mọi người đang học ăn thì anh lại học làm văn, ai lại trái khoáy thế bao giờ...Người ta phải học ăn ngay từ khi lọt lòng mẹ. Mà còn học không xong. Học làm văn thì phải mười mấy năm sau cơ mà...
Hiêng hiếng nhìn mọi người, Nguyễn cười khép:
- Ngã ba Hạc có con thực phẩm đặc hữu lừng danh. Ở đây có ai biết rõ không nhỉ?
Im lặng. Ngơ ngác. Bỗng ông Phó bí thư khề khà:
- Cá Anh vũ. Loài cá tiến vua...
Giơ ngón cái vẩy vẩy, Nguyễn cười.
- Đúng vậy, nhưng nhân dân cần lao chúng ta kiên quyết kiêng cữ những thứ vua quan dùng mà...
Mấy mươi năm trước thì cá anh vũ không được xếp hạng đặc sản vì không mấy người biết đến. Người biết thì không dám công khai đó là đặc sản vì nhiều lẽ. Qua Nguyễn thì Tôi mới ngộ thêm rằng đời sống ngay dưới chân ta còn nhiều bí mật...
Vèo qua ba mươi năm. Với Tôi lần góp mặt hầu rượu Nguyễn Tuân là niềm hạnh phúc được học trực tiếp về nghề, về đời không đơn thuần là những điều cụ thể. Mà còn hơn thế cho một định hướng... Cũng cần thêm một nhận xét nhỏ: không ít giai thoại giữa người văn và các chính khách. Nhưng nể trọng và đối đãi với người văn như các nhà lãnh đạo tỉnh Vĩnh Phú một thời thì hình bây giờ ít được nghe ai kể. Bởi thế, Phú Thọ và Vĩnh Phúc bây giờ vẫn liền một miền lưu luyến khách văn.
Tiếc đó cũng là lần hiếm hoi Tôi được trực tiếp với Nguyễn.
Mấy lần sau nữa là sự chạm mặt tình cờ, khi Nguyễn ngất hơi men và Tôi phải né tránh thật nhanh để cho Nguyễn có lối ra ở đường hầm hành lang báo Văn Ng
hệ cũ.
Tháng 12 năm 2011
Nguyễn Tham Thiện Kế
----------------------
Rút trong tập: Miền lưu dấu Văn nhân - Nhà xuất bản Hội Nhà văn & Phương Nam Book-năm 2013. Khổ 13 x 20,5. 502 trang.
In bài viết
Phản hồi
Người gửi / điện thoại
BẢN QUYỀN THUỘC CÂU LẠC BỘ VĂN CHƯƠNG
Địa chỉ: số 9 Nguyễn Đình Chiểu - Hai Bà Trưng - Hà Nội
Chịu trách nhiệm xuất bản: Nhà thơ Nguyễn Thị Mai
Tổng Biên tập: N.văn, LLPB - P.giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nho
ĐIỆN THOẠI & EMAIL LIÊN HỆ