TRUYỆN NGẮN NGUYỄN KIM RẪN

Đội Thái Hùng đây ^[1]

- Nghiêm!

- Tất cả im lặng!

Tiếng quát, tiếng thét từ trong đình vang đến tai tôi, những tiếng lao xao rộ lên rồi im bặt. Bố tôi rảo bước. Tôi cố chạy theo. Tới cổng đình, nhìn vào, một cảnh tượng mà cho đến bây giờ, tức hơn nửa thế kỷ nhớ lại, tôi vẫn thấy khủng khiếp. Dưới giọt đình, trước kia là câu đối, là cờ ngũ sắc thì nay là một dãy lính áo vàng, tay cầm súng, mắt gườm gườm, mặt hằm hè như muốn ăn sống, nuốt tươi đám dân làng. Lá cờ tam tài dài thượt, uể oải đưa đi đưa lại trên cái cột cờ mà mọi khi lá cờ đại của làng vẫn tung bay. Gái, trai, già, trẻ làng tôi bị dồn cả ra đây. Bắt đứng thành hàng. Ngột ngạt. Căng thẳng.

Tôi thấy ánh mắt mọi người ngầm hướng về phía cây nhãn ở đầu đình. Có người còn khẽ đưa ngón tay ra hiệu. Tôi ngước theo. Trời ơi! Một cái đầu người treo trên cây nhãn, thỉnh thoảng nhỏ xuống giọt máu. Đầu ai? Giống ông Công quá! Đúng rồi, tôi kêu khẽ. Tôi bủn rủn chân tay...

- Các người hãy nhìn đây!

Tên chỉ huy đột ngột quát lên làm tôi giật bắn, co dúm người lại. Lũ trẻ con chúng tôi đã bao giờ thấy cảnh này đâu mà chả sợ. Tôi có cảm giác như đang đứng trước lũ quỷ ở âm ty. Thằng chỉ huy mặt sần sùi, mắt trắng dã, bụng phệ, tay đầy lông lá vung vẩy khẩu súng lục trợn trừng nhìn một lượt lại quát:

- Tên Nguyễn Quốc Công là cộng sản nằm vùng. Nó đã sát hại cụ Chánh Tỵ. Nó đã chống lại quốc gia. Nay đã bị trừng trị thích đáng. Chúng mày hãy nhìn đấy! Làng này, đứa nào muốn làm cộng sản, muốn chứa cộng sản hãy nhìn đấy! Cũng bị chặt đầu.

Nó nhất hơi, nhị hơi, bọt sùi ra hai mép trắng như bọt xà phòng. Tất cả im lặng. Một không khí chết chóc. Trên những khuôn mặt dân làng, tôi thấy có cả những ánh mắt lóng lánh cương nghị.

Nó nói những gì nữa tôi chẳng nghe rõ và cũng chẳng nhớ. Tôi đang nhớ lại cảnh nhà anh Nhị tối hôm qua. Anh cưới vợ. Người chật sân, chật nhà. Những khoang rạp treo đèn ba dây, những bàn nước để đèn toạ đăng. Từ cổng vào sáng trưng. Dưới bếp, tiếng giã giò chí chát. Trong buồng, mấy bà têm trầu luôn tay. Rồi mấy cô gái đon đả tiếp nước mỗi khi có khách đến. Chánh Tỵ xếp bằng trên chiếc phản giữa nhà. Người cụ bóng nhẫy, mắt húp đi, cái mồm hẹp lại khiến cho nó dài ra gần mang tai. Mỗi khi mở miệng lại trật ra một đống răng chen nhau khấp khểnh. Mấy sợi râu thưa thớt chia ra làm ba khóm: hai mép và giữa cằm. Kẻ đưa trầu lại, người bưng nước lên mời. Chánh Tỵ ngà ngà say. Giọng lè nhè. Mặt giãn nở ra, đầy đắc ý. Cụ đang đe, đang dạy nhà chủ. Làng này ai mà chả sợ cụ. Trẻ con chúng tôi thấy cụ từ đằng xa đã phải chạy đi nấp. Người lớn gặp cụ đâu cũng phải cúi rạp xuống mà chào. Nghe nói, cụ đã từng sai người nhà đánh gãy chân canh điền. Cụ đã bắt được nhiều cộng sản để nộp quan, lĩnh thưởng. Cụ càng nổi tiếng hách dịch. Bây giờ cụ ngồi đó. Đang lè nhè. Những tiếng “vâng”, tiếng “dạ” cứ nối nhau đều đều sau mỗi tiếng “hử”, “phải không”?

Bỗng ập vào một tiếng quát đinh tai từ ngoài cổng:

- Tất cả ngồi im! Việt Minh đây! Đội Thái Hùng đây!

Mọi người trố mắt ngạc nhiên. Bất động. Sợ hãi. Tiến từ ngoài ngõ vào với súng cầm tay, nhăm nhăm chĩa về phía trước là ông Công cùng hai người nữa. Cụ Chánh hoảng hốt định tháo chạy. Loé trong đầu cụ là hình ảnh nhiều chức sắc có “công” sát hại cộng sản bị đội Thái Hùng giết thế nào. Họ đã từng “đại náo phá tề”, đã từng tuyên bố “Ai ra lập tề hãy để đầu lại cho Thái Hùng”. Mặt cụ tái tím, cắt không còn hột máu. Chân tay luống cuống khác hẳn cái vẻ bệ vệ ban nãy. Ba người cứ tiến thẳng về phía cụ Chánh. Họ chộp lấy tay cụ, nhanh như chớp bẻ quặt lại sau. Trói nghiến. Một người, chắc là chỉ huy dõng dạc nói:

- Bà con cứ làm đám cưới bình thường. Chúng tôi chỉ bắt tên ác bá, có nợ máu với nhân dân, với cách mạng để hỏi tội. Họ dẫn cụ Chánh đi. Tất cả nhớn nhác. Mọi người nhìn theo ông Công bằng con mắt nể phục.

*

      *    *

Thực ra, nhiều người làng tôi phục ông Công từ lâu rồi. Bố tôi kể: Trước ông nhát gan lắm. Năm 17 tuổi, ông đã cao, to, khoẻ mạnh hơn người. Gặt lúa chiêm, ruộng ngập nước, ông có thể ôm lúa, đặt lạt, bó ngay trên đầu gối ở giữa ruộng mà bó lúa vẫn chặt, người khoẻ mới gánh nổi. Đi cày, trâu định đánh tháo, ông nắm đuôi trâu, chân tỳ vào bờ ruộng, kéo ngược lại, trâu không chạy được. Thế mà, một lần thấy kẻ trộm động cửa, ông rút cây gậy chạy vào góc nhà nói với ra:

- Mày... mày... cư... ứ... vào đây... với ông!

Trộm thấy vậy phì cười bỏ đi. Ông không dám mở cửa đuổi theo.

Ông đột ngột bỏ làng ra đi. Vợ con cũng không biết ông đi đâu. Phải hàng năm ông mới trở lại làng. Ông khác hẳn. Người rắn rỏi, nhanh nhẹn, hoạt bát. Nói năng đâu ra đấy, ai nghe cũng thích. Nghe nói ông biết cả võ, cả bắn súng và cả phi dao găm. Nhiều đêm, hàng xóm thấy ông thức rất khuya. Đấm, đá huỳnh huỵch. Người ông càng ngày càng đen chắc, mắt loang loáng, mặt vuông vức chữ điền. Gặp ai cũng cười nói hiền hậu.

Rồi ông lại đi khỏi làng. Chẳng ai hiểu ông đi đâu. Ông lý, ông chánh có đến quát tháo, tra xét thì vợ con ông chỉ biết trả lời: “Không biết. Chắc là bố cháu đi làm thuê ở đâu đó hoặc giao du với bạn bè, học võ.” Mà cũng không biết thật.

Một hôm, chánh Tỵ cho người đến lục soát nhà ông. Không thấy gì khả nghi. Nó vẫn quát:

- Thằng Công là cộng sản. Có giấy của quan trên sức về. Nó mà về nhà thì bảo phải đến trình tao ngay. Nghe chửa?

- Dạ!

Vợ và hai con ông Công hồn vía lên mây, lí nhí trong cổ. Cả ba mẹ con mặt mũi xám ngắt, tái tím. Chân tay lẩy bẩy, van xin cụ chánh che chở.

Chánh Tỵ chẳng thèm nhìn, hất hàm cho lũ tôi tớ ra về. Ngày nào cũng cho người rình ở ngõ, ở ngoài ngã ba lối vào nhà ông. Chúng chờ ông xuất hiện là bắt ông để tra khảo, để moi ra những tên cộng sản khác còn nằm vùng ở tổng này bắt cho bằng hết để nộp quan lĩnh thưởng. Ông Công vẫn bặt tin. Cũng có người thề sống, thề chết rằng thỉnh thoảng vẫn thấy ông ở nhà. Kể ra ông cũng to gan thật. Cứ xuất quỷ nhập thần trước mũi lũ lâu la nhà chánh Tỵ. Người ta kháo nhau ông vào đội Thái Hùng và đã từng đột nhập vào nhà nhiều tên ác bá, nhiều tên phản động đầu sỏ trong tỉnh để bắt hoặc giết chúng, gây xiết bao kinh hoàng cho những kẻ cam tâm theo giặc. Có lần, tổ của ông được giao nhiệm vụ trừ khử tên Hoàng Nhuận Khương, lý trưởng làng Hương Đông. Đây là tên chó săn khét tiếng của bọn Pháp. Nó thường xuyên đến đồn Tây để trình báo tình hình cộng sản trong vùng. Nó cho tay chân rình mò khắp nơi. Ai nghi là bắt về tra khảo. Thấy nhà nào có miếng ăn là tìm cách bóp nặn. Nó bóp nặn dân lành để có cái dâng quan Tây và bọn lính trên bốt. Nghe đâu, bọn lính cũng nể hắn lắm. Cả làng ca thán nhưng không ai dám làm gì. Biết mình có nhiều tội ác nên nó rất sợ bị trả thù. Do vậy, nó  xây dựng một cơ ngơi vô cùng kiên cố. Ngôi nhà ngói năm gian, tường xây bằng vữa mật, dàn hoành, rui bằng gỗ lim. Cánh cửa lim vuông vức. Chung quanh khu đất rộng hai mẫu Bắc Bộ được bao bọc bằng bờ tre hoá dày đặc, con chó, con gà cũng khó qua. Phía trong bờ tre là con hào rộng hơn ba mét. Dưới hào, bùn nước sâu và nhiều rào gai. Cổng bằng gỗ lim, then chắc. Đêm có người gác trên nóc. Trong sân có hơn chục con chó dữ. Chỉ một tiếng động nhỏ cũng có thể xúm lại cắn xé. Lý Khương thường về nhà sớm, lại có hai vệ sĩ đi bảo vệ. Muốn giết hắn trên đường đâu có dễ. Tổ của ông Công bí mật len lỏi qua hàng rào kiểm soát của địch, dựa vào những phần tử trung kiên,  nghiên cứu địa hình, bàn đi tính lại và quyết định thi hành bản án của cấp trên: Xử tử tên lý trưởng Hoàng Nhuận Khương tại nhà.

Đêm ấy là đêm mùa đông năm 1950. Ông Công cùng hai đồng chí của mình nướng một bị khoai nước, bọc lá chuối khô để giữ nhiệt. Gần nửa đêm, họ tới nhà lý Khương. Nghe thấy tiếng ngáy của người gác cổng, ông Công nhẹ nhàng leo lên nóc cổng, bò qua bụng người gác rồi nhẹ nhàng trườn xuống phía trong. Một đàn chó xô đến. Ông tặng mỗi chú một củ khoai đang nóng có đến hơn trăm độ. Con nào ngoạm vào cũng trút lợi, răng dính chặt vào củ khoai, chạy ra sau chân đống rơm rên ư ử. Đau đớn. Ông nhẹ nhàng rút then cổng và mở cho hai đồng chí mình vào. Cánh cổng được mở rộng để sẵn sàng tháo chạy. Các ông tới cửa lớn. Cửa khép kín. Đó là những phiến lim vuông vức không thể cạy ra. Khả năng vào được trong nhà rất khó. Tổ của ông vẫn nín thở chờ đợi. Khoảng một giờ sáng bỗng có tiếng kẹt cửa. Có người ra ngoài. Vợ lý Khương dậy đi tiểu. Một người trong nhóm lướt theo. Khi mụ xong việc định quay vào thì lập tức một bàn tay rắn như thép bịt chặt miệng. Mụ há mồm định kêu thì lập tức một búi giẻ tống vào miệng chặt cứng. Mụ bị trói chặt vào gốc cây cau cạnh lối đi. Cũng lúc ấy, ông Công và một đồng chí khác nhẹ nhàng len qua khe cửa vừa hé, lướt đến đầu giường của lý Khương. Một lưỡi dao cắm ngập vào tim tên ác bá. Xong việc, hai ông đặt lên mặt hắn ta một tấm bìa có ghi dòng chữ: “Đội Thái Hùng trừng trị tên phản dân, hại nước”. Cái tin lý trưởng Hoàng Nhuận Khương bị giết làm cho những tên Việt gian, chức dịch cả một vùng run sợ.

*

*   *

Chánh Tỵ lẽ ra chưa chết. Tổ chức giao cho tổ ông Công bắt sống ra vùng tự do để tra hỏi tình hình giặc ở bốt Đông Tân và giam lại một thời gian mới xử lý song ông Công cùng tổ của ông vất vả lắm mới đưa được hắn tới bờ sông Lân. Hắn to khoẻ. Hàng ngày được tẩm bổ bằng của ngon vật lạ nên sức hắn dẻo dai lắm. Đưa được đi không dễ. Các ông lôi, kéo, loay hoay mãi mới đi được vài cây số. Dường như Chánh Tỵ cũng cố kéo dài thời gian. Nó hy vọng có tay chân đến cứu. Và, điều đó đã xảy ra. Một toán lính bảo hoàng đang chạy tới. Thì ra một tên người nhà Chánh Tỵ đã chạy lên bốt báo. Tên trưởng bốt Đông Tân tập hợp ngay bọn lính đuổi theo. Chúng dàn hàng áp sát dần. Chúng kêu gọi đầu hàng. Khoảng cách cứ ngắn lại. Ông Công kêu to:

- Các đồng chí rút ngay! Phải có người về báo cáo cấp trên và tiếp tục công việc. Cứ để bọn chúng đấy tôi.

Hai người ngần ngừ vài giây rồi vọt qua đê nhảy xuống sông bơi đi. Tiếng súng nổ chíu, chíu trên đầu. Ông Công dường như dùng lý Khương làm lá chắn,  bắn cản đường giặc. Lý Khương trúng đạn, máu túa đầy người. Quằn quại và chết. Chết bởi chính những viên đạn của đồng bọn. Hắn đổ sụp xuống. Ông bắn. Lăn. Chạy... Bọn chúng tràn đến. Ông hết đạn, chúng ập đến vây quanh định bắt sống. Ông rút lựu đạn. Giặc nằm rạp xuống. Lựu đạn không nổ. Chúng xông đến đâm lưỡi lê vào ông. Ông dùng lê gạt và đâm. Đứa nào vào ông đâm chết đứa ấy. Một thằng. Hai thằng. Ba thằng... Nhưng... Sườn ông đau nhói... Ngực ông đau nhói. Ông chảy máu quá nhiều. Năm, sáu thằng còn xông vào đâm ông. Ông sững lại mở mắt nhìn bầu trời quê hương lần cuối. Và, nhìn lũ chó điên đang xâu đến, ông mỉm cười...

                                       Nhà Sáng tác Tam Đảo, tháng 6 – 2007

             (Đã in trong tạp chí  "Thế giới trong ta" số 293 năm 2007)