TÁC GIẢ QUEN THUỘC
BÀI VIẾT MỚI
THƠ NGUYỄN QUANG TOẢN
Ngày: 24-10-2026EVGHENHI ONHEGHIN THÁI BÁ TÂN dịch
Ngày: 24-10-2026THƠ TẠ THỊ MINH LÝ
Ngày: 22-10-2026HOÀNG LIÊN SƠN giới thiệu
Ngày: 22-10-2026CHUYỆN VỀ CHIẾC TRAIKA
Ngày: 22-10-2026THƠ TRẦN TRỌNG GIÁ
Ngày: 22-10-2026PHAN VIỆT HUNG giới thiệu
Ngày: 22-10-2026TRÀN THỊ THU HOÀI giới thiệu LÊ HỒNG NGUYÊN
Ngày: 22-10-2026
PHẢN HỒI MỚI
AI give me this
HAS MOTHER’S MEMORY FADED INTO OBLIVION? A Poem of Love, Time, and Farewell Long ago, I kissed my mother goodbye, She stood in tears beneath the parting sky. I walked away with laughter in my eyes, ...VŨ NHO 085 589 0003
CŨNG CHẢ CÓ GÌ GHÊ GỚM!THƠ NOBEL CŨNG CHỈ THẾ THÔI!SAO MÀ CÁC NHÀ THƠ VIỆT NAM CỨ PHẢI ƯỚC AO! HE HE HE...vũ nho 085 589 0003
CÁM ƠN BẠN ĐÃ GHÉ TRANG VÀ BÌNH LUẬN!0915708232
Nổi lòng của một thời rong ruổi mà đi lênVŨ NHO 085 589 0003
ẢNH ĐẸP QUÁ! CÁM ƠN NHIẾP ẢNH GIA HOÀNG VĂN NĂM!VŨ NHO 085 589 0003
CHÚNG TÔI ĐÃ GIỚI THIỀU MỘT SỐ CHƯƠNG TRONG TÁC PHẨM DON JOAN DO NHÀ VĂN, DỊCH GIẢ THÁI BÁ TÂN DỊCH. LẦN NÀY CHÚNG TÔI GIỚI THIỆU TIẾP BẢN DỊCH TIỂU THUYẾT BẰNG THƠ "EVGHENHI ONHEGHIN" CỦA PUSKIN DO D... Đang truy cập: 58
Trong ngày: 983
Trong tuần: 4520
Lượt truy cập: 2008855
VỀ TƯỚNG NGUYỄN SƠN
VÀI NHẶT NHẠNH
VỀ TƯỚNG NGUYỄN SƠN
XUÂN BA
Cũng chả phải rỗi, nhưng nhiều bận cứ lẩn thẩn giở chồng vở ghi chép đã ngả màu.
Có lắm cái bất chợt từ những vụn hồi ức cũ...
Một bữa, lật cuốn sổ be bé gián nhấm lỗ đỗ quanh mép. Lật bừa ra là sự kiện Xuân này ta xuất hành phương Bắc những ghi chép về sự kiện TBT Lê Khả Phiêu thăm Trung Quốc tháng 2 năm 1999.
Và sự kiện TBT tiếp gia đình vợ con tướng Nguyễn Sơn.
...
Tổng Bí thư tiến đến bên một cụ bà dáng thâm thấp tướng mạo phúc hậu. Hai người đàn ông đứng tuổi tươi cười đứng bên. Tôi được nghe giới thiệu đó là hai người con của tướng Nguyễn Sơn.
Cũng chỉ biết loáng thoáng rằng tướng Nguyễn Sơn có gia đình Lịch sử dẫu chả ngẫu nhiên lẫn tình cờ, chả nói riêng chi hai nước Việt Trung mà cả trên hành tinh này, liệu có chuyện hy hữu một người mà hai nước phong tướng? Lại nữa, 49 tuổi ta đột ngột nằm xuống liệu đã mấy người Việt mình bộn bề lẫn điệp trùng những sự kiện như huyền thoại? Ba lần đến Trung Quốc với các sứ mệnh khác nhau. Ba lần bị khai trừ (ĐCS Trung Quốc) và cũng ba lần hồi phục. Tham gia ba lần Vạn lý trường chinh với những Mao Trạch Đông Chu Đức, Diệp Kiếm Anh... trong đội hình hơn 30 vạn người ăn tuyết nằm sương mặt đầy gió bụi lòng rộng hơn sông gan to hơn núi ( thơ Tố Hữu)
... Thời gian của buổi sơ kiến chả có bao. Đợi lúc TBT Lê Khả Phiêu cùng đoàn tuỳ tùng rời Sứ quán ( trước lúc về không quên chu đáo có quà cho cả gia đình phu nhân Trần Kiếm Qua, hình như có cả những quả thanh long Bình Thuận thì phải?) tôi đánh liều nán lại...
Bởi biết trong cái nghiệp ghi chép lẫn hóng hớt, những sự kiện gặp được như thế này không phải là nhiều? Và động thái đầu tiên là kính cẩn nắm lấy hai bàn tay mềm nhưng ấm của trưởng lão phu nhân Trần Kiếm Qua.
Bà ngỏ lời cảm ơn khi tôi cho cả nhà hay rằng ở Việt Nam chuyện về tướng Nguyễn Sơn vẫn đậm đà và gây nhiều dấu ấn đối với các thế hệ người Việt.
Câu chuyện lướt nhanh qua người phiên dịch Sứ quán... Tôi được biết trong hai người đàn ông đứng tuổi, người anh, tên do tướng Nguyễn Sơn đặt là Tiểu Phong họ tên đầy đủ là Trần Hàn Phong hiện đang công tác ở một Vụ thuộc Quốc Vụ viện CHND Trung Hoa.
Người em tên là Tiểu Việt đang làm ăn ở một công ty ở Bắc Kinh.
Trần Hàn Phong sinh tháng Giêng năm 1944 tại căn cứ địa Diên An, khi đó Hồng Thuỷ đã 36 tuổi. Tiểu Việt sinh tháng 2 năm 1946 cũng ở Diên An. Sinh ra không biết mặt bố vì thời điểm đó tướng Nguyễn Sơn đang ở tít mù tận Mặt trận khu Tư Thanh Hoá của Việt Nam. Tên là do mẹ đặt để nhớ về người cha đang trả nợ nước nơi cố quốc xa vời. Lưỡng quốc tướng quân Nguyễn Sơn khi bị bạo bệnh rời Trung Quốc để xin được chết ở quê nhà Kiêu Kỵ Gia Lâm thì Tiểu Phong đã 12 tuổi, Tiểu Việt lên 10. Nhưng oái oăm cái nỗi, không trục trặc chiến tranh bom đạn chi ráo, thông tin liên lạc không hề gián đoạn tắc nghẽn, nhưng cả hai anh em, đúng 2 năm sau mới biết bố mình đã không còn trên đời mà cứ ngỡ cha đi kháng Mỹ viện Triều như câu chuyện của mẹ thường kể cho hai anh em khi ấy. Đó là cả một câu chuyện dài bi thương... Dài như cái tên Trần Ngọc Anh yểu điệu thục nữ vùng Đông Dã trở thành đội viên tuyên truyền của chiến khu Tấn- Sát- Ký nổi tiếng Trần Kiếm Qua ( kiếm qua= giáo mác) do tướng Nguyễn Sơn đặt cho. Dài như từ cái đêm tân hôn Kiếm Qua - Hồng Thuỷ đọc cho nhau nghe và tâm đắc hai câu thơ của Vương Bột xửa xưa từ đời Đường nhưng dường như đã dự cảm cho hậu thế một mối lương duyên quốc tế vô sản hải nội tồn tri kỷ/ Thiên nhai nhược tỷ lân ( Bốn bể còn tri âm/ Thiên hạ xa mà gần) đến cái ngày bà ở tuổi 86 khóc ngất trên nấm mồ tướng Nguyễn Sơn ở nghĩa trang Mai Dịch.
Dằng dặc như chuyện Tiểu Phong lớn lên nhờ những hộp sữa mà Tư lệnh Chu Đức nhường cho trong những ngày gian khó ở Diên An trong những ngày vắng cha đến cái ngày ông và Tiểu Việt tìm đến Hà Nội đoàn tụ cùng mấy anh chị em cũng cha khác mẹ...
... Vầng trăng sắp nguyên tiêu gặp bữa trời trong cứ vằng vặc trên khuôn viên Sứ quán. Không dám làm phiền hai anh em Tiểu Phong Tiểu Việt, thêm nữa chẳng dám bất kính nài cụ bà Trần Kiếm Qua ngồi thêm nữa, tôi đành tạm kết thúc buổi sơ kiến mà mình đang rất muốn nghe thêm... Nói tạm là tôi dự định sau đây sẽ có buổi nhờ anh em sứ quan dẫn đến nhà riêng để thăm cụ bà với hai anh em... Nhưng dự định ấy có lẽ mãi vẫn chỉ là dự định bởi lịch trình chuyến đi đã cuốn theo những thân phận báo chí tháp tùng. Nhưng có lẽ tôi cũng bớt chút tiếc nuối của sự lỡ dở bởi lúc chia tay, anh Trần Hàn Phong có hé cho tôi rằng cụ nhà đang gấp rút hoàn thành cuốn hồi ký về cuộc đời mình từ khi gắn bó với người cha Việt Nam Hồng Thuỷ- Nguyễn Sơn đến tận bây giờ! Các anh chấp bút cho cụ? Không, mẹ tôi tự làm! Nhờ trời cụ còn minh mẫn như anh thấy...
Cái năm Kỷ Mão 1999 qua mau. Rôi 2000. 2001... Những diệu vợi nhiêu khê này khác dường như đã hướng những trông đợi vào những bóng chim tăm cá...
Những dự định lỡ dở, những thứ hụt hẫng tiếc nuối đánh xổng sự kiện trong những chuyến đi này khác có lẽ cũng là việc thường?
Ấy là tôi muốn bộc bạch tâm trạng định nối tiếp việc viết và tìm hiểu sự kiện kế đó nhưng lựa mãi mà chưa có dịp...
Nhưng bất ngờ cuốn Hoàng Hà nhớ, Hồng Hà thương ( Hoàng Hà luyến Hồng Hà tình) có phụ đề Tôi và lưỡng quốc tướng quân Nguyễn Sơn của phu nhân Trần Kiếm Qua đã được dịch sang tiếng Việt sau chuyến đi ấy vài năm
. Đã đành cái việc trân trọng những lời đề tựa của Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng nhà văn nổi tiếng Nguỵ Nguy... Nhưng tôi cứ mạo muội coi cuốn hồi ký như là một thứ kết thúc có hậu. Như phần nối thêm, phần làm sáng tỏ câu chuyện mà tôi từng phải bỏ lỡ lẫn tiếc nuối gần 10 năm trước!
Cảm giác ngạc nhiên thán phục cứ đeo bám lấy người đọc về một trưởng lão (ở tuổi bát tuần) vốn là một chiến sĩ Hồng quân công nông Trung Hoa sau đó là một chuyên gia sư phạm nhiều năm công tác trong ngành giáo dục Mầm non nhưng đã rất có nghề trong việc tạo dựng cuốn hồi ký
Bằng bút pháp tinh tế, tác giả đã khắc hoạ nên dung mạo, thể hiện phong cách tính chất của những nhân vật chính và dùng cách viết tự truyện lần lượt nêu lên các tình tiết phức tạp một cách chân thực rõ ràng khiến cho ai đọc xong cũng cảm thấy cả ngọt bùi lẫn thương cảm. Dù xét về giá trị văn học hay ý nghĩa giáo dục, cuốn sách này xứng đáng ra mắt đông đảo bạn đọc
( Trích lời bình của nhà văn Nguỵ Nguy, từng tham gia chiến đấu với Hồng Thuỷ- Nguyễn Sơn)
Có lẽ, nếu chẳng may không có cuốn hồi ức của bà Trần Kiếm Qua thì Lưỡng quốc tướng quân Hồng Thuỷ- Nguyễn Sơn sẽ kém hoành tráng lẫn bớt thuyết phục đi thì phải? Nghe nói có một đạo diễn của một ê kip làm phim có tiếng ở nước mình định thể hiện hình tượng Lưỡng quốc tướng quân Nguyễn Sơn theo cái mạch người thân của tướng Nguyễn Sơn?
Người thân con cái, tất nhiên. Nhưng theo thiển nghĩ của tôi, có lẽ phải là các bà vợ của tướng Nguyễn Sơn nữa chứ?
Bà cả Hoàng Thị Diệm thì đã mất từ năm 1952.
Bà thứ 2, một phụ nữ Nam Bộ tên là Huỳnh Thị Đổi thì đã biệt những bóng chim tăm cá.
Bà thứ 3 Lê Hằng Huân, con gái của nhà yêu nước Sở Cuồng Lê Dư ( người đã sinh hạ 4 hoa khôi. Cô cả là bà Hằng Phương, vợ nhà văn Vũ Ngọc Phan. Thứ hai là Hằng Phấn, vợ học giả Hoàng Văn Chí. Thứ 3 là Hằng Huân. Thứ 4 là Hằng Trang mất lúc còn trẻ) Bà Hằng Huân người có công nuôi dạy 6 người con riêng chung của tướng Nguyễn Sơn nên người ( đã mất năm 1991 vì bạo bệnh.) Mặc dầu bà chỉ ở với tướng Nguyễn Sơn chỉ 8 năm nhưng có lẽ trong ký ức ( nếu bà còn sống) thì cũng là những trang đời sinh động về tướng Nguyễn Sơn.
Có lẽ chẳng phải cái duyên kể chuyện của người viết mà là những ruột gan những tâm sự. Bà là người gần như xâu chuỗi như nối mạng với tất cả những mảnh đời những mảng màu khác nhau làm nên màu sắc của một bức tranh chân dung lẫn thân phận.
Cuộc đời đầy màu sắc kỳ lạ của Hồng Thuỷ đã làm trái tim tôi rung động sâu sắc ...
Đó là khái niệm tưởng như vô hồn nhưng là cái trục để cuốn hút gắn kết biết bao chi tiết sinh động làm nên bao hồn cốt cho khái niệm ấy.
Lần đầu tiên trong quân đội Hồng quân Công nông có một người thành hôn với người ngoại quốc.
Đôi vợ chồng trẻ Hồng Thuỷ- Kiếm Qua đã đau đớn đến như thế nào khi bỏ mất đứa con đầu lòng mới 6 tháng tuổi ở chiến khu Tấn Sát Ký do điều kiện sinh hoạt vô cùng cực khổ.
Chuyện tướng Nguyễn Sơn đã chủ động cắt ruột thừa đề phòng về chiến đấu ở Việt Nam điều kiện sinh hoạt gian khổ nhỡ có mệnh hệ nào...
Chuyện Chủ tịch Mao đã lường trước được tính cách của Hồng Thuỷ Nguyễn Sơn. Tính cách đó có thể gây bất lợi cho công việc của ông một khi về Việt Nam công tác theo lời đề nghị của Hồ Chủ tịch. Bà đã chứng kiến cuộc đưa tiễn bên bàn trà ở khu Vườn Táo trong căn cứ địa Diên An
Tiểu Hồng ( từ thân mật Mao Trạch Đông gọi Nguyễn Sơn) chúng tôi và chú gắn bó bao nhiêu năm. Chúng tôi chỉ đồng ý để chú đi vì Tổ quốc của chú. Nhưng chú về Việt Nam nhất định phải đoàn kết tốt với các đồng chí Việt Nam. Chú thông minh sáng suốt quả cảm nhưng rất bướng. Một cán bộ như vậy nếu dùng tốt sẽ là tuấn mã một thiên lý mã. Nếu không dùng tốt nó sẽ đá lại cho đấy.
Còn Chu Ân Lai dặn.
Cán bộ từ nước ngoài về Việt Nam có hai nguồn. Từ Châu Âu từ Liên Xô hai là từ Trung Quốc về. Đồng chí về Việt Nam cần chú ý đến việc đoàn kết...
Có phải lường trước được tính cách độc đáo ấy của Nguyễn Sơn không mà các vị ở Diên An dường như đã gặp được cách ứng xử của Hồ Chủ tịch với tướng Nguyễn Sơn sau này?
Bà cũng không quên kể lại câu chuyện về tính ngang ngạnh của chồng mình ở Việt Nam.
Hồng Thuỷ vừa qua ngày sinh thứ 39 đang là Chính uỷ kiêm Tư lệnh Quân Khu Bốn. Ông có một số ý khác trong việc phong quân hàm thiếu tướng. Ông đề đạt nguyện vọng mang quân hàm ấy phong cho đồng chí khác! Đường xa, ông đành viết công văn hoả tốc gửi cho Hồ Chủ tịch.
Khi nhân viên bảo mật đưa tới, Hồ Chủ tịch đang tiếp ông Hoàng Đạo Thuý. Người không đọc nhưng mỉm cười gật đầu Bác biết rồi...
Ông Hồ lấy tấm danh thiếp viết 12 chữ
Tặng Sơn đệ Đảm dục đại/ Tâm dục tế/ Trí dục viên/ hành dục phương. Hồ Chí Minh ( Tặng chú Sơn. Dũng cảm thì phải lớn/ Tấm lòng phải tế nhị/ Suy nghĩ phải trọn vẹn/ Hàng động phải chín chắn)
Người cho mang vào Khu Bốn.
Nguyễn Sơn mở ra nhớ ngay đến bài thơ trứ danh của Khổng ( có bản chép là Tôn ?) Tư Mạc gửi bạn là Lưu Chiếu Lâm, đời Đường:
Đảm dục đại nhi tâm dục tiểu/ Trí dục viên nhi hành dục phương/ Niệm niệm hữu như lâm đế nhật/ Tâm tâm thường tự quá kiều thời .
Nguyễn Sơn lẽ lưỡi e ngại!
Ngại vì lẽ chi vậy?
Hóa ra Ông Hồ đã bỏ hai câu sau. Chỉ lấy hai câu đầu cắt thành bốn câu. Lại đem ý “tâm dục tiểu” đổi thành “tâm dục tế “ ý rằng, Hồng Thuỷ đảm đại tâm tế ( gan dạ tấm lòng tốt) khi suy nghĩ vấn đề nên chu đáo trọn vẹn. Hành động phải nhìn đại cục!
Hồng Thuỷ bừng hiểu ra dụng ý của Hồ Chủ Tịch. Ông thoải mái sẵn sàng chấp nhận sự xếp đặt của Bác. Chính vì thế nên ông đã bàn với BS Phạm Ngọc Thạch ( phái viên của Hồ Chủ Tịch) tổ chức buổi lễ cực kỳ chu đáo để tiếp nhận quân hàm thiếu tướng tại nơi khu Bộ đóng quân ở Thanh Hoá!
Về sự kiện này, mãi năm gần đây, tôi mới tìm thấy một tài liệu đúng hơn là dị bản về việc thụ phong của tướng Nguyễn Sơn. Bài đăng trên báo Cứu Quốc số 1055, ngày 12-10-1948.
... Hàng ngàn tướng sĩ và bộ đội tham gia lễ thụ cấp. Hàng ngàn đại biểu, thân sĩ và đồng bào các giới nô nức đến dự lễ. I. Phần thứ nhất của buổi lễ: lễ thụ phong Thiếu tướng Trên các ngả đường đi đến địa điểm làm lễ thụ cấp hàng trăm hàng ngàn đồng bào xen lẫn với các đơn vị bộ đội nô nức tưng từng đến dự lễ. Tuy đang thời kháng chiến, các đường sá đã bị phá hoại, cách ăn mặc đã giản dị hóa mà hôm nay xe, ngựa (xe kéo, xe đạp, ngựa) vẫn đông, màu áo của các cụ, các bà các cô vẫn rực rỡ.
Một cái cổng chào đồ sộ, một khán đài cao, những dãy cờ, phướn bay phấp phới báo hiệu nơi hành lễ. Các đơn vị bộ đội đã chỉnh tề giữa sân trong hàng ngũ của mình đứng thành hình chữ môn. trước kỳ đài. Đồng bào đến xem vây bọc sau anh em bộ đội làm thành một hàng rào thứ hai kiên cố. Các đại biểu, tân khách đã an tọa trên khán đài. 3 giờ chiều. Một hồi kèn thông hiệu bỗng nổi vang. Chủ lễ báo tin các vị trong bộ chỉ huy Liên khu IV và trong Ủy ban Kháng chiến hành chính Liên khu đã đến. Một hồi kèn thứ hai lại nổi lên. Đặc ủy đoàn Chính phủ Trung ương đến. Người ta thấy Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch, Thứ trưởng Chủ tịch phủ và ông Nguyễn Khánh Toàn, Thứ trưởng Bộ Quốc gia Giáo dục cùng các thành viên tùy tùng. Kèn chào nổi lên vang dậy. Đặc ủy đoàn Chính phủ cùng Ủy ban Kháng chiến hành chính Liên khu và Bộ Chỉ huy đi một vòng trên thao trường duyệt binh. Âm nhạc nổi lên rộn ràng vui mừng. Ba phát đại bác trịnh trọng dội vào không gian những tiếng vang vui và cực kỳ rung động. Cuộc duyệt binh xong, lễ chào cờ bắt đầu. Có nhiều người thấy ngọn cờ dần dần lên chóp kỳ đài theo tiếng nhạc mà rưng rưng nước mắt vì sung sướng. Cờ đỏ sao vàng hôm nay đẹp quá. Phút mặc niệm tiếp theo cũng làm cho nhiều người thổn thức. Ông Tham mưu trưởng Nguyễn Sĩ Tuấn lên diễn đàn tuyên bố lễ thụ cấp bắt đầu và kính mời Liên khu trưởng ra trước kỳ đài nhận lễ thụ cấp, cùng Thứ trưởng Chủ tịch phủ làm chủ lễ phong cấp.
Liên khu trưởng Nguyễn Sơn trong bộ quân phục màu lục đậm, có phù hiệu một ngôi sao vàng trên mỗi vai, đội mũ kêpi có một sọc vàng và phù hiệu một ngôi sao vàng trên nền đỏ tròn, bước ra trước kỳ đài đứng nghiêm trang rắn rỏi. Thứ trưởng Chủ tịch phủ đứng trước Liên khu trưởng tuyên đọc Sắc lệnh của Chính phủ phong cấp Thiếu tướng cho Liên khu trưởng. Đọc xong, Thứ trưởng tuyên bố thay mặt Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Hồ Chủ tịch trao Sắc lệnh cho Thiếu tướng. Hai vị bắt tay nhau. Toàn thể bộ đội bồng súng chào răm rắp. Kèn thông hiệu cử bài chào. Nhạc nổi lên hùng dũng. Tiếng nhạc dứt. Thứ trưởng Chủ tịch phủ thay mặt Chính phủ Trung ương lên diễn đàn (một bục gỗ cao chung quanh viền vải vàng) đọc diễn văn chức mừng Thiếu tướng. Thứ trưởng kể qua tiểu sử của Thiếu tướng Nguyễn Sơn lúc ở hải ngoại và sau ngày độc lập đem kinh nghiệm về giúp nước. Thiếu tướng đã làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến miền Nam #Việt Nam và sau làm Khu trưởng khu IV. Thiếu tướng đã gây nề nếp cho phong trào luyện quân lập công trong bộ đội và giúp Bình Trị Thiên chiến thắng. Trong cuộc Đại hội tập lần thứ hai này của Liên khu, Vệ quốc đoàn và dân quân du kích sẽ lập nhiều chiến công, đập tan mưu mô xâm lăng của địch sẽ nhờ Thiếu tướng góp phần lớn. Trong cuộc thắng lợi mai sau, chắc Thiếu tướng sẽ góp một phần lớn hơn nữa. Tiếp theo lời Thứ trưởng Chủ tịch phủ, ông Nguyễn Khánh Toàn, Thứ trưởng bộ Quốc gia Giáo dục, thay mặt Hồ Chủ tịch lên đọc bức thư của Hồ Chủ tịch chúc mừng Thiếu tướng Nguyễn Sơn nhân lễ thụ phong. Bức thư chỉ có 4 câu bằng chữ nho, nhưng thực là đầy ý nghĩa: “Đởm dục đại, Tâm dục tế. Trí dục viên, Hạnh dục phương” (1). Bốn điều dạy của Cha già làm cho Thiếu tướng Nguyễn Sơn vô cùng cảm kích lúc cầm lấy bức thư.
Cụ Tôn Quang Phiệt, Phó trưởng ban Thường trực Quốc hội lên đọc chúc từ. Cụ lấy làm hân hạnh được lần đầu tiên thay mặt Quốc hội chúc mừng một vị Thiếu tướng. Chủ tịch và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã thực hiện một nguyện vọng của nhân dân bằng cách phong cấp cho các vị chỉ huy có tài năng mà nhân dân tin tưởng và khâm phục để bảo vệ tài sản cho nhân dân cũng như giành độc lập cho nước. Trong cuộc chiến tranh nhân dân của ta, tướng thành công là nhờ ở quân lính và nhất là ở nhân dân. Lực lượng của nhân dân rất quan trọng. Bên cạnh Vệ quốc đoàn có dân quân du kích, bên cạnh dân quân du kích có nhân dân. Nhân dân là điều kiện cốt yếu. Hôm nay, thay mặt nhân dân, Quốc hội rất hân hạnh chung vui cùng Thiếu tướng và nhân dân sẽ cố gắng giúp đỡ Thiếu tướng luôn luôn. Ngày lễ thụ cấp này còn có một ý nghĩa quốc tế. Thời Pháp thuộc, những cuộc nổi dậy của ta đều bị Pháp đè nén. Nay Chính phủ ta thành lập, bộ đội chính quy thành lập, bộ đội ta có thể đường hoàng tranh đấu cùng quân Pháp và bất cứ một bộ đội nào xâm lăng. Chúng ta phải nhận sự quan trọng của ngày lễ để nhận nhiệm vụ của ta, nhiệm vụ của người công dân Việt Nam trong cuộc nhân dân chiến tranh này. Tiếp lời cụ Tôn Quang Phiệt, cụ Hồ Tùng Mậu, Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến hành chính Liên khu IV lên đọc chúc từ. Sau khi nhắc qua sự nghiệp quá khứ của Thiếu tướng Nguyễn Sơn lúc còn ở Tàu theo học ở trường Hoàng Phố, đi Vạn lý trường chinh rồi tham gia đánh Nhật trong 8 năm, cụ nói nếu sự nghiệp Nguyễn Sơn chỉ có thế thì không có hân hạnh được phong Thiếu tướng hôm nay. Thiếu tướng có công lao trong cuộc kháng chiến hiện tại rất nhiều: củng cố lực lượng chiến đấu miền Nam Trung Bộ, đánh mạnh Bình Trị Thiên sau một thời gian tan vỡ làm cho Thanh Nghệ Tĩnh, Pháp lăm le nhiều lần mà e dè chưa dám đánh. Chính phủ phong Thiếu tướng vì chỗ đó.
Cái vinh dự này không riêng cho Thiếu tướng Nguyễn Sơn, mà vinh dự cho tất cả anh em bộ đội toàn Liên khu IV, vì nếu không có lòng hăng hái giúp sức của anh em thì một mình Thiếu tướng làm sao được. Về Liên khu IV ta, Thu đông sắp tới địch lăm le tấn công vì rất chú ý đến Thanh Nghệ Tĩnh, cụ tin rằng Thiếu tướng cùng bộ đội sẽ đánh một trận quyết định. Cụ Hồ Tùng Mậu lại nhắc đến chuyện giao tình ngày trước giữa hai người. Vốn cùng Thiếu tướng là bạn từ xưa, nay lại là đồng sự chân thành, cụ nhắc Thiếu tướng nhiệm vụ ngày nay còn nặng nề hơn 20 năm về trước. Nhất là Cha già Hồ Chủ tịch (cụ Mậu nói đến ba chữ Hồ Chủ tịch, toàn thể bộ đội đều đứng nghiêm kính cẩn) đã căn dặn 4 điều trong bức thư chúc mừng Thiếu tướng, mong Thiếu tướng nhớ lấy mãi. Cụ Mậu nhắc lại 4 điều ấy và bước xuống diễn đàn giữa một tràng vỗ tay như sấm. Đến lượt Thiếu tướng Nguyễn Sơn lên đáp từ. Lần này là lần đầu từ trước đến nay mà Thiếu tướng Nguyễn Sơn cầm một tờ giấy để đọc trước công chúng. Thiếu tướng vốn xưa nay có tài diễn thuyết, hùng biện không bao giờ cần đến một tờ giấy. Cho nên, Thiếu tướng vẫn đọc-hay đúng hơn là nói đáp từ-với một giọng rất đanh thép hùng hổ mà không thiếu phần cảm động, thiếu sót nhiều.
Thiếu tướng xin thề: không tiếc mồ hôi, xương máu làm tròn nhiệm vụ mà Chính phủ thay mặt Tổ quốc và nhân dân giao phó cho. Ý nghĩa quan trọng của lễ thụ cấp này không phải ở địa vị và tương quan cá nhân, mà nó chấm một dấu lớn cho đội quân quốc gia Việt Nam đã mạnh, đã đầy đủ để đưa độc lập hoàn toàn cho nhân dân, có đánh dấu một bước tiến mạnh của quân đội Việt Nam là bắt đầu chính quy hóa. Lễ thụ cấp này quy định nhiệm vụ của người thụ phong, quy định nhiệm vụ quan trọng của bộ đội. Thiếu tướng kêu gọi bộ đội phải gắng chiến đấu phá tan kế hoạch Thu đông tiêu diệt giặc. Kế hoạch luyện quân lập công đã tiến khá dài. Nhưng còn xa, xa lắm. Còn phải tiến thêm nữa. Tiến tới trong sự dạy bảo, học tập cướp súng, giết giặc, bắt tù binh. Tiến tới nhiều trận tiêu diệt lớn hơn các trận Đồng Dương, Phú Vang. Nhiệm vụ kháng chiến vẻ vang đòi hỏi quân đội ta tiến hơn nữa. Giặc dòm ngó tấn công, ta phải phá tan kế hoạch chúng mặc dầu chúng tiến đến bất kỳ ở đâu, bất kỳ lúc nào. Đứng trước quốc kỳ, phái đoàn Chính phủ, đại diện Quốc hội, các tân khách, đồng bào và bộ đội, Thiếu tướng xin thề lần nữa: Không tiếc xương máu làm tròn nhiệm vụ phá tan kế hoạch Thu đông của giặc. Thiếu tướng hô to hai khẩu hiệu “Việt Nam Dân chủ Cộng hòa muôn năm”, “Hồ Chủ tịch muôn năm”, rồi bước xuống diễn đàn trong lúc những tiếng “muôn năm” của bộ đội và đồng bào hô theo vang dậy như sóng tiếp những tràng vỗ tay và hoan hô rầm rộ. Âm nhạc lại cử một bài chúc mừng. TR.G ( tác giả) (1) Nguyên bản in là “Hành” (việc làm), nhưng đúng ra phải đọc và hiểu là “Hạnh” (nết), đây đính lại như trên. Mười hai chữ này lấy từ câu của Tôn Tư Mạc thời Đường “Đảm dục đại nhi tâm dục tế, trí dục viên nhi hạnh dục phương” (Ý khí cần quả quyết, lòng dạ cần tinh tế, kiến thức cần trọn vẹn, đạo đức cần đầy đủ). (Hết trích)
(Hết trích)
Trở lại cuốn Hoàng Hà Hà nhớ, Hồng Hà thương của phu nhân Trần Kiếm Qua.
Người đọc có dịp được dõi theo những trạng huống bi thương khi ông Lý Ban ( phái viên chính phủ VN) lúc ghé qua Diên An không hiểu nghe phong thanh ở đâu cái tin Trần Kiếm Qua cùng hai cậu con trai đã chết dã man trong trận oanh tạc của máy bay Nhật vào Diên An.
Nguyễn Sơn đã chết lặng người. Vì thế sau này mới có chuyện kết hôn với bà Hằng Huân ở Khu Bốn. Cũng Trần Kiếm Qua chết lặng đi như thế khi nghe tin báo Hồng Thuỷ- Nguyễn Sơn đã kết hôn vợ mới ở Việt Nam!
Khi rời Diên An trở về tổ quốc, Hồng Thuỷ từng thề thốt với bà rằng sẽ không bao giờ kết hôn nữa. Đau đớn thay sau 5 năm cách biệt, Nguyễn Sơn như người xa lạ trong con mắt của Trần Kiếm Qua!
Bà đã không tha thứ cho tướng Nguyễn Sơn.
Nguyễn Sơn đã bao phen thoát chết từng li trong trận mạc nhưng dẫu có lao tâm khổ tứ với những cố gắng này khác nhưng đã không tìm được một ngõ ngách nào để vào được tâm hồn đã đóng băng cứng của Trần Kiếm Qua. Tình cảm với hai cậu con trai kháu khỉnh cũng không giúp ông nhích lại với bà ly nào mặc dầu cả hai người đều hết sức yêu quý con. Cú sốc ấy đeo bám ông cho đến tận ngày nhuốm bệnh rồi phát nặng.
Tôi chưa từng phụ lòng với 600 triệu nhân dân Trung Quốc nhưng tôi đã phụ lòng một phụ nữ! Hiểu tấm lòng tôi, không ai hơn Trần Kiếm Qua, chúng tôi có trái tim đồng điệu. Cả đời tôi điều đau khổ nhất là đến tận bây giờ, cô ta vẫn không thể thứ lỗi cho tôi!
Kể cả lúc khối u trong phổi Nguyễn Sơn đã di căn, Trần Kiếm Qua vẫn không một lời tha thứ.
Những trang khủng khiếp về lòng người thói đời về thứ bi kịch không gì mới hơn và cũng không gì cũ hơn gia đình.
Trong thẳm sâu của lý trí, người đọc hình như tìm thấy chút đồng điệu với bà khi Trần Kiếm Qua khăng khăng rằng phải giữ gia đình gồm người vợ mới Hằng Huân và bốn con của Nguyễn Sơn. Cự tuyệt người chồng mà mình hết sức yêu quý thì phải chịu sự giày vò đau khổ nặng nề đến thế nào.
Thế nhưng tôi không hối tiếc về quyết định của mình. Nếu tôi không hận lòng hạ quyết tâm hy sinh thì vợ con Việt Nam của anh sẽ ra sao? Như vậy không phải Hồng Thuỷ gặp nỗi đau khổ khác cũng như thế sao?
Những trang cảm động dẫn người đọc đến buổi tiễn đưa Hồng Thuỷ Nguyễn Sơn về để chết ở quê nhà tại ga Bắc Kinh của Mao Trạch Đông Chu Ân Lai Bành Đức Hoài mùa thu năm 1956. Về đến Hà Nội, Lưỡng quốc tướng quân Nguyễn Sơn sau khi gặp Bác Hồ và đại tướng Võ Nguyên Giáp non ba tuần sau, 3 giờ chiều ngày 21 tháng 10 năm 1956, Nguyễn Sơn trút hơi thở cuối cùng.
Những trang cuối của cuốn hồi ức như một thứ kết thúc có hậu.
Cái chết của Lưỡng quốc tướng quân và thời gian dường như đã xoá nhoà mọi đau khổ mọi ranh giới mà lòng người bày đặt.
“ Đợi đến khi nào khi hai nước Việt Trung khắc phục tình hữu hảo, nhất định con phải đến Bắc Kinh thăm mẹ Trung Quốc của con”
Ấy là lời dặn của bà Hằng Huân với con gái lớn Thanh Hà trước khi nhắm mắt thọ 65 tuổi. ( Khi Nguyễn sơn mất, bà Hằng Huân vừa tròn 30 tuổi)
Rồi cả hai phương trời đều mở lòng nhân ái ra với nhau. Những người con cùng cha khác mẹ của tướng Nguyễn Sơn tất cả đều phương trưởng.
Người chị cả Nguyễn Thanh Các ( người con đầu với bà Diệm) thời điểm năm 1995 con cháu đầy nhà sinh sống ở thành phố Hồ Chí Minh.
Nguyễn Mai Lâm ( con gái với bà Đổi ở Nam Bộ) phục vụ trong văn công quân đội ( năm 1974 cô đã sang Bắc Kinh biểu diễn và Nguyên soái Diệp Kiếm Anh đã vui mừng nhận ra đó là con gái của người đồng đội cũ)
Thanh Hà con gái đầu của tướng Nguyễn Sơn với bà Hằng Huân cùng ba người em cũng đã phương trưởng có công ăn việc làm tử tế.
Cái gia đình bé mọn của tướng Nguyễn Sơn ở Hà thành từng chao đảo thời bao cấp khốn khó
“Có lúc cả nhà hết gạo, chị em chúng con phải ăn ngô khoai lang trừ bữa. Tình hình như vậy có lúc kéo dài hằng chục ngày. Khi có gạo cấp con và chị Mai Lâm cả cậu Cương nữa phải căn giờ dậy thật sớm để đi xếp hàng mua gạo. Gạo đa phần đã có mọt.
Vậy mà chỉ có một nồi cơm, một bát tô rau mưống luộc là cả nhà đã xì xụp ngon lành. Có lần mẹ con nói rõ cho con biết Đảng, Chính phủ Trung Quốc đã cấp cho bố con 3 vạn nhân dân tệ. Theo thời giá năm 1956 có thể đổi thành 30 triệu VND. Bố con đã lấy ra hai triệu mua quà tặng họ hàng, bạn bè chiến đấu còn lại 28 triệu đồng VN. Chị Thanh Các cho biết với giá tiền của năm 1956 một triệu đồng có thể mua một toà biệt thự ở trung tâm Hà Nội. Khi mẹ con trao tiền cho Nhà nước, các chú trong Bộ Quốc Phòng đã viết biên nhận đầy đủ cho mẹ con. Mẹ con quyết không giữ lại đã đốt bỏ trước mặt các chú để làm chứng”
( Tâm sự của Thanh Hà với bà Kiếm Qua)
Những lần Tiểu Phong Tiểu Việt sang Việt Nam lần thăm lần thì công việc đều cũng là những lần mấy anh chị em có dịp gần gũi nhau. Thanh minh năm 1998, bà Kiếm Qua đã cũng hai con sang tảo mộ Nguyễn Sơn ở nghĩa trang Mai Dịch thăm quê nội của tướng Nguyễn Sơn và sum họp hội ngộ cùng các con ở Việt Nam. Chuyến đi mà bà nói rằng mãi đến tuổi tám mươi sáu mới được đặt chân đến cửa nhà chồng...
Dịp tôi gặp ông lần thứ hai là ở Hà Nội.
Mới đó mà nhoáng cái đã ngót 10 năm.
Ông có vẻ mập ra nhiều. Trán có cao thêm. Duy nét cười cởi mở cùng ánh mắt lấp lánh sau cặp kính dày cộp thì vẫn thế...
Thời gian lần gặp này chẳng bị câu thúc như lần trước nên chuyện cứ nối chuyện...
Tiết trọng thu 2008 này, ông là khách của Bộ Quốc Phòng Việt Nam nhân ông được mời sang Hà Nội để dự Lễ kỷ niệm 100 năm ngày sinh lưỡng quốc tướng quân Nguyễn Sơn ( 1-10-1908-1-10-2008)
Lần này phu nhân Trần Kiếm Qua không về Việt Nam được. Tuổi cụ bà đã cao (năm nay tròn 94) còn rất minh mẫn, hiềm nỗi đôi chân yếu, đi lại khó khăn.
Người em trai ông Tiểu Việt do vậy cũng không sang được dẫu nằm trong danh sách mời của Bộ QP Việt Nam. Tiểu Việt phải ở lại để chăm sóc mẹ.
Bà Trần Kiếm Qua lâu nay ở với vợ chồng Tiểu Việt. Lên thang xuống gác, Tiểu Việt cứ một tay cõng mẹ lên xuống như thế...
Lần đầu tiên bà Trần Kiếm Qua được đặt chân đến quê hương của chồng tuổi đã tám mươi.
Dịp đó nhằm tiết Thanh minh năm 1998, bà sang Việt Nam tảo mộ cho tướng quân Hồng Thuỷ Nguyễn Sơn.
Ngó ông trẻ hơn cái tuổi sáu tư. Cậu bé Tiểu Phong ra đời vào một đêm lạnh ở một hang núi đá trong khu căn cứ Diên An. Năm đó vùng căn cứ Diên An được mùa to, người ta quen gọi là phong thu. Cũng là vào dịp sắp năm mới, Hồng Thuỷ đặt tên cho con trai là Tiểu Phong.
Một dấu ấn có thể nói là gay go nhưng gọi là đẹp cũng được- ông bồi hồi- của tuổi thơ hồi ấy là do những gian nan liên miên của chiến khu Tấn Sát Ký và hậu quả của lần sinh nở đầu tiên không giữ gìn được ( người chị đầu của Tiểu Phong mất khi mới được mấy tháng tuổi) mẹ tôi bị mất sữa.
Một lần tới thăm Nguyễn Sơn vốn là bạn cùng Vạn Lý Trường chinh, thấy tôi khóc như xé vải, Chu Tư lệnh ( Chu Đức) biết được ra lệnh trích trong kho dự trữ cho con của Hồng Thuỷ- Kiếm Qua một ít sữa. Sau này thấy tôi chóng lớn khoẻ mạnh. Ai cũng bảo nhờ sữa của Chu Tư lệnh nên mới được như vậy!
Khuôn mặt thông minh của ông thoắt đượm những nét buồn. Giọng ông ngập ngừng ngắt quãng khi tôi có ý gợi lại cái tên Trần Hàn Phong vẫn dùng như hiện nay là có từ thời gian nào?
Mãi khi Tiểu Phong lên 12, Tiểu Việt lên 10 tuổi, thấy nhà luôn vắng bố... Tiểu Phong, Tiểu Việt vẫn đinh ninh lời mẹ dặn là bố con khi kháng chiến Viện Triều. Nhưng khi đó hai cậu con trai đâu có biết, do một trục trặc không đáng có ( thời gian về Việt Nam công tác, hay hung tin là ba mẹ con đã bị sát hại trong một trận giặc Nhật ném bom vào khu du kích Diên An. Một thời gian sau, tướng Nguyễn Sơn kết hôn với người khác.
Khi trở lại Trung Quốc, bà Trần Kiếm Qua đã cự tuyệt không nối lại tình xưa vì muốn giữ cho gia đình mới của tướng Nguyễn Sơn khỏi đổ vỡ) nên bố mẹ phải xa nhau mãi mãi... Bà Trần Kiếm Qua thấy giấu con mãi không được vì cuộc kháng chiến Viện Triều đã chấm dứt, thấy các con tạm khôn lớn nên đã nói một phần sự thật. Khi đó tướng Nguyễn Sơn đã mất được hai năm! Khi tướng Nguyễn Sơn mất ở Việt Nam, nhà nước Trung Quốc vẫn quan tâm chu đáo đến các con của Hồng Thuỷ. Cả hai đều được trợ cấp tiêu chuẩn con liệt sĩ cho đến năm 18 tuổi.
Tiểu Phong và Tiểu Việt cùng tốt nghiệp trung học ở Trường số 4 Bắc Kinh. Năm 1963, Tiểu Phong thi đậu vào Trường ĐH Bắc Kinh thì một thời gian sau bùng lên cuộc cách mạng văn hoá. Bà Trần Kiếm Qua bị phái tạo phản phê đấu hành hạ liên miên. Lương của bà hơn một trăm tệ, mỗi tháng bị cắt chỉ cấp cho 18 tệ. Là sinh viên, tiền sinh hoạt phí hằng tháng đều do gia đình chu cấp. Biết mẹ bị cắt tiền, Tiểu Phong không dám về xin mẹ. Đang trong những ngáy khó khăn thì Tiểu Phong đuợc một bà tiên ra tay giúp đỡ... Nói đến đây ông hướng cái nhìn về phía một người phụ nữ dong dỏng trong tay là cái camera nhỏ xíu, bà đang mải mốt ghi lại những hình ảnh đường phố thủ đô- kia là nhà tôi, hồi gặp anh ở Bắc Kinh năm 1999, bà ấy bận không đến Sứ quán được. Bà ấy đã cùng tôi về Việt Nam mấy lần rồi...
Lâm Song Song là con gái thứ 2 của Lâm Phong, Phó chủ nhiệm UB thường vụ Quốc hội Trung Quốc, Hiệu trưởng Trường Đảng Trung ương. Tại Đại học Bắc Kinh, Tiểu Phong học Triết, Lâm Song Song học hoá. Trong đại cách mạng văn hoá, bố mẹ Lâm Song Song bị tống giam ở nhà tù Thái Thành.
Là con gái của bè lũ hắc bang nên Song Song lập tức bị dè bỉu, cô lập. Nhưng Tiểu Phong, vốn quen Song Song từ trước thì vẫn năng gặp chuyện trò bình thường. Tiểu Phong còn rủ Song Song đánh cầu lông, bóng bàn động viên này khác giúp cô khuây khoả. Hai người cùng cảnh ngộ càng trở nên thân thiết... May khi đó cơ quan của bố mẹ cô còn cấp cho Lâm Song Song mỗi tháng hai mươi lăm đồng sinh hoạt phí. Cô biết Tiểu Phong đang trong những ngày khó khăn nên đã kín đáo mua phiếu ăn cho Tiểu Phong lại giúp Tiểu Phong cả tiền tiêu vặt nữa... Cả hai chỉ dùng mỗi suất của Lâm Song Song thế mà cũng qua được hai năm cuối đại học chật vật khốn khó!
Cuối năm 1968, Tiểu Phong tốt nghiệp chờ phân công việc. Vì mẹ đang mang án phản bội gián điệp nên cả hai anh em đều bị vạ. Tiểu Phong học triết nhưng được đày xuống xưởng làm phân bón tận tỉnh Sơn Tây. Tiểu Việt bị đày xuống huyện để tiếp thu việc giáo dục lại của bần nông và trung nông lớp dưới. Lâm Song Song khi đó cũng bị liên quan vì bố mẹ nên cũng bị điều xuống xưởng phân bón của Tiểu Phong. Dần dà hai người kết hôn. Từ thời điểm đó Tiểu Phong mang tên mới Trần Hàn Phong. Có lẽ từ bao lâu mẹ ông vẫn đau đáu tình cảm với người chồng đã khuất, người chồng đã từng đặt tên cho con trai ( Hồng Thuỷ- Nguyễn Sơn cũng đặt tên cho vợ từ Trần Ngọc Anh thành Trần Kiếm Qua. Bà Trần sinh tháng 9 Âm lịch, Hồng Thuỷ- Nguyễn Sơn cũng lấy luôn ngày sinh của mình là mồng Một tháng Mười dương lịch cho vợ!) nay con đã phương trưởng có vợ nên bà đồng ý cho Tiểu Phong có tên mới và mang họ mẹ chăng? Con gái của hai người được đặt tên là Trần Nguyễn Lăng. Cái tên hội đủ nghĩa của ông nội người Việt Nam Nguyễn Sơn, bà nội Trần Kiếm Qua và ông ngoại Trung Quốc Lâm Phong do ba họ ghép lại. ( Họ Lâm và tên Lăng đồng âm) Ông Phong cho hay Trần Nguyễn Lăng đã xây dựng gia đình, hai vợ chồng hiện đang công tác ở nước ngoài.
Sau cách mạng văn hoá, Trần Hàn Phong đuợc chuyển công tác về Văn phòng thị uỷ tỉnh Sơn Tây rồi được điều chuyển tiếp về công tác Uỷ ban thường vụ quốc hội.
Có lẽ do thừa hưởng gien của bố mà Hàn Phong rất ham học, có năng khiếu về nghiên cứu viết lách. Ông đã có một số công trình như Tăng cường xây dựng chế độ đại hội đại biểu nhân dân trong thời kỳ cải cách. Trung Quốc tình đại từ điển. Sổ tay của công chức Trung Quốc. Lịch sử pháp chế CHND Trung Hoa vv... Tên Trần Hàn Phong được ghi trong cuốn Trung Quốc chuyên gia đại từ điển do Bộ Nhân sự quốc gia xuất bản.
Qua ông Trần Hàn Phong, tôi cũng biết thêm về người em ông, Tiểu Việt. Tiểu Việt vướng cách mạng văn hoá không vào được đại học. Năm 1972 vào học ở Học Viện Sư phạm Bắc Kinh. Sau khi tốt nghiệp, Tiểu Việt làm cán bộ giảng dạy của Học viện. Để góp phần mở rộng giao lưu kinh tế Trung Việt, Tiểu Việt nay là Giám đốc công ty tư vấn hợp tác quốc tế Thăng Long có trụ sở tại Bắc Kinh. Vợ nguyên là công nhân cán bông đã nghỉ hưu. Hai vợ chồng có một con trai nay cũng đã phương trưởng.
Trần tiên sinh cho hay ông vẫn chưa rảnh tay để nghỉ ngơi được bởi lâu nay ông phải đang bấn bíu vì nhiều việc. Trong đó có việc trọng là quảng bá di sản của Nguyễn Sơn.
Thời gian gần đây ở Trung Quốc, các học giả, các nhà nghiên cứu đang giành tâm sức cho một số công trình như Cuộc khởi nghĩa Quảng Châu. Trường Quân sự Hoàng Phố. Việc nhiều chiến sĩ quốc tế tham gia cuộc khởi nghĩa Quảng Châu và theo học ở trường quân sự Hoàng Phố là những sự kiện độc đáo đặc thù. Việc nghiên cứu gặp phải nhiều trục trặc vì lắm nguyên nhân như tư liệu bị thất lạc chẳng hạn... Từ nhiều năm rồi, Trần Hàn Phong đã chuyên tâm nghiên cứu về vấn đề này về người cha Việt Nam, tháng 8 năm 1927 gia nhập ĐCS Trung Quốc, tháng 12 năm 1927 đã từng tham gia cuộc khởi nghĩa Quảng Châu. Trước đó năm 1926, theo học khoá 4 Trường Quân sự Hoàng Phố do Tôn Trung Sơn mở. Hiếm hoi có một người con của một học viên quốc tế Trường Quân sự Hoàng Phố lại là công dân Trung Quốc. Nghiễm nhiên Trần Hàn Phong trở thành một nhân chứng sống...
Ngoài việc mời đi nói chuyện ở các nơi về tướng Nguyễn Sơn, ông còn phải làm việc với các học giả, các nhà nghiên cứu đang quan tâm về vấn đề này. Lại tham gia cùng một số cơ quan để nghiên cứu biên khảo... Bộ phim về tướng Nguyễn Sơn được phát trên đài truyền hình TW Trung Quốc, một số bài nghiên cứu về Nguyễn Sơn trên Nhân Dân nhật báo, Quân giải phóng NDTQ... đều có sự tham góp nhiệt tình đắc lực của Trần Hàn Phong.
Tháng 4 -2008, ông được bầu là Uỷ viên Trung ương Ban công tác Người Hoa ở nước ngoài.
Ông nói việc đó là do cấp trên luôn coi trọng tình hữu nghị lâu đời đặc biệt Trung Việt là sự đánh giá rất cao những đóng góp cống hiến của tướng Nguyễn Sơn suốt 28 năm với Đảng và nhân dân Trung Quốc mà các thế hệ sau này phải phát huy, cụ thể là các hậu duệ của tướng Nguyễn Sơn phải tiên phong làm tốt công tác này.
Câu chuyện của chúng tôi trở lại những ngày những đứa con trên đất Trung Hoa của tướng Nguyễn Sơn luôn đau đáu hướng về quê cha đất Việt. Nhưng là dằng dặc những ngày cách trở diệu vợi mù mịt tin tức... Trong những ngày học đại học, những thông tin qua những câu chuyện của mẹ chưa đủ, để hiểu rõ hơn về người cha thân yêu của mình, Tiểu Phong đã mạo muội viết một bức thư cho ĐS Việt Nam tại Trung Quốc Trần Tử Bình.
Cuộc gặp ở Sứ quán với đứa con của người bạn chiến đấu Hồng Thuỷ ( năm 1929, Trần Tử Bình là đại đội trưởng đại đội I Trung đoàn 46, quân đoàn Hồng quân số 11, Hồng Thuỷ - Nguyễn Sơn là chính trị viên đại đội- NV) ĐS Trần Tử Bình biết đây là là cơ hội để nối lại mối liên hệ với các thân nhân Trung Quốc của tướng Nguyễn Sơn.
Cho đến bây giờ tâm trí Trần Hàn Phong vẫn in tạc khung cảnh trò chuyện và câu nói của Đại sứ bữa đó. Đại ý Đại sứ nói, cháu Tiểu Phong ạ, chiến tranh đã tạo nên bi kịch phải chia tay của bố mẹ cháu. Nhưng chúng ta phải nhìn về phía trước. Cháu là cốt nhục của hai nước Việt Trung có trách nhiệm phải thực hiện lời di nguyện của cha cháu làm sứ giả cho đời sau giữa nhân dân hai nước...
ĐS Trần Tử Bình đã giúp Tiểu Phong liên lạc đựoc với mẹ Hằng Huân và các em ở Việt Nam. Tiểu Phong cũng nhận được thư của mẹ và các em bên đó. Được phép của các cơ quan hữu trách và mẹ Trần Kiếm Qua, năm 1973, Tiểu Phong và Tiểu Việt đã đến Hà Nội.
Như vậy là 17 năm sau ngày mất của tướng Nguyễn Sơn, các con của ông lần đầu tiên mới được đặt chân lên đất đai Tổ Quốc của cha mình.
Rồi những năm tháng khó khăn, cả tap loạn cũng qua… Khi yên hàn trở lại, người trưởng nam của tuớng Nguyễn Sơn đã luôn là anh cả, là cái gạch nối cho việc thăm hỏi gặp gỡ nhiều lần giữa hai gia đình giữa Bắc Kinh và Hà Nội và bây giờ hơn thế nữa đang góp phần làm cái gạch nối nhiều việc trọng giữa hai quốc gia.
Hẳn vong linh của Lưỡng quốc tướng quân Nguyễn Sơn bây giờ có thoả?
Mùa đông năm Tý 2008
In bài viết
Phản hồi
Người gửi / điện thoại
BẢN QUYỀN THUỘC CÂU LẠC BỘ VĂN CHƯƠNG
Địa chỉ: số 9 Nguyễn Đình Chiểu - Hai Bà Trưng - Hà Nội
Chịu trách nhiệm xuất bản: Nhà thơ Nguyễn Thị Mai
Tổng Biên tập: N.văn, LLPB - P.giáo sư, Tiến sĩ Vũ Nho
ĐIỆN THOẠI & EMAIL LIÊN HỆ